Ông Sáu năm nay sáu mươi hai tuổi. Sáng nào ông cũng ra công viên tập thể dục, nhìn đám thanh niên đá bóng mà thở dài. Hồi bằng tuổi chúng nó, ông chạy cả buổi không biết mệt. Giờ đi bộ một vòng đã thở hổn hển. Ông về nhà, mở album cũ, nhìn tấm hình mình hai mươi tuổi, tóc đen, vai rộng, mà lòng chùng xuống.
Giá như ngày đó mình đừng bỏ học. Giá như mình chịu khó hơn. Giá như mình không lấy vợ sớm. Những câu giá như cứ lặp đi lặp lại trong đầu ông, như một cuộn băng cũ không chịu dừng.
Nhiều người ở tuổi ông Sáu cũng vậy. Tuổi trẻ đã qua, nhưng lòng cứ ở lại đó. Người ta tiếc sức khỏe, tiếc nhan sắc, tiếc những cơ hội đã vụt qua. Tiếc tới mức quên mất mình đang sống ở tuổi nào.
Sách Phật dạy, tất cả đều vô thường. Không có gì đứng yên một chỗ. Thân này thay đổi từng ngày. Tuổi trẻ qua đi, tuổi già tới. Đó không phải là mất mát. Đó là lẽ tự nhiên, như sáng rồi tới trưa, trưa rồi tới chiều.
Nhưng biết là một chuyện, sống được với nó lại là chuyện khác. Ai cũng biết mình sẽ già. Nhưng khi tóc bạc thật, da nhăn thật, người ta vẫn giật mình. Mình vẫn tưởng mình còn trẻ. Mình vẫn so mình hôm nay với mình hai mươi tuổi. So như vậy thì làm sao mà thắng được?
Ông Sáu kể, có một buổi sáng ông ngồi nhìn mấy đứa cháu chơi đùa trong sân. Đứa lớn chạy, đứa nhỏ cười. Ông bỗng nhận ra, mình tiếc tuổi trẻ, nhưng tuổi trẻ của mình đã hóa thành những đứa trẻ này. Mình đã sống qua tuổi trẻ rồi. Nó không mất. Nó chỉ đổi hình dạng. Nó ở trong tiếng cười của cháu, trong bữa cơm gia đình, trong căn nhà mình đã gây dựng.
Buông nỗi tiếc tuổi trẻ không có nghĩa là mình quên quá khứ. Quá khứ vẫn đẹp. Những năm tháng trẻ trung vẫn đáng nhớ. Buông là mình thôi không đòi quá khứ quay lại. Mình cảm ơn nó, rồi quay về sống với hiện tại.
Hiện tại của ông Sáu cũng có nhiều điều hay. Ông có thời gian đọc sách, thứ mà hồi trẻ ông không bao giờ có. Ông có thời gian ngồi uống trà với bạn già, kể chuyện ngày xưa mà không vội. Ông có thời gian chơi với cháu, điều mà hồi con ông còn nhỏ, ông đã bỏ lỡ vì mải đi làm.
Có người hỏi, sao ông không tiếc nữa? Ông cười. Tiếc thì được gì? Tiếc một tiếng, tuổi trẻ có quay lại đâu. Tiếc một ngày, mình mất một ngày ở hiện tại. Tính ra, tiếc là món nợ đắt nhất. Trả hoài không hết, mà chẳng mua được gì.
Tuổi nào cũng có cái vui của tuổi đó. Tuổi trẻ vui vì khỏe, vì nhiều ước mơ. Tuổi già vui vì thảnh thơi, vì đã hiểu nhiều chuyện. Người trẻ chạy nhanh, người già đi chậm mà nhìn được nhiều hơn. Mỗi tuổi là một mùa. Mùa nào cũng có hoa của mùa đó. Đòi mùa hè quay lại giữa mùa thu thì chỉ thêm lạnh.
Nếu bạn đang tiếc tuổi trẻ, hãy thử làm một việc nhỏ. Viết ra ba điều mà chỉ tuổi này bạn mới làm được. Có thể là ngồi chơi với cháu cả buổi chiều. Có thể là đọc hết một cuốn sách mình thích. Có thể là dậy sớm ngắm bình minh mà không vội đi làm. Viết xong, bạn sẽ thấy tuổi này không hề thiệt thòi.
Ông Sáu bây giờ vẫn ra công viên mỗi sáng. Nhưng ông không còn nhìn đám thanh niên mà thở dài nữa. Ông tập bài của mình, đi bộ vòng của mình, rồi về nhà ăn sáng với bà. Có hôm ông còn dạy cháu đá bóng, cười vang cả sân. Người ta hỏi ông bí quyết sống vui, ông nói gọn một câu: đừng tiếc cái đã qua, sống cho trọn cái đang có.
Tuổi trẻ đã qua rồi. Nó đẹp, nó đáng nhớ, nhưng nó đã xong phần của nó. Phần còn lại là của hôm nay. Mình sống hôm nay cho trọn, thì mai này nhìn lại, hôm nay cũng sẽ đẹp như tuổi trẻ ngày xưa. Đó là cách buông nhẹ nhất. Buông nỗi tiếc, để hai tay còn trống mà đón những ngày đang tới.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư