Tết đến, người ta về quê. Có người mang theo quà cáp đầy tay. Có người mua được nhà, được xe, khoe với cha mẹ. Còn mình, đi làm cả năm, lương vừa đủ sống, về tay không. Ngồi ăn cơm với cha mẹ, mình cứ thấy ngại. Ngại vì mình chưa làm được gì lớn lao cho cha mẹ. Ngại vì bạn bè cùng trang lứa ai cũng khá hơn mình.
Cảm giác đó, nhiều người có. Nhất là những người con đi làm xa. Cả năm không về được mấy lần. Gọi điện về, cha mẹ hỏi thăm, mình chỉ biết nói con vẫn khỏe, công việc vẫn ổn. Nhưng trong lòng, mình biết mình chưa lo được gì nhiều cho cha mẹ. Cha mẹ già đi từng ngày. Mình thì vẫn loay hoay với cuộc sống của mình. Càng nghĩ, càng thấy mình chưa đủ tốt.
Mặc cảm này, nếu không để ý, nó sẽ lớn dần lên. Mình tránh về nhà vì sợ cha mẹ hỏi han. Mình ít gọi điện vì không biết nói gì. Mình nghĩ, đợi khi nào mình khá hơn, mình sẽ về, sẽ bù đắp. Nhưng đợi mãi, cha mẹ càng già. Mà cha mẹ đâu có đợi mình khá lên mới cần mình. Cha mẹ chỉ cần mình có mặt, chỉ cần mình khỏe mạnh, chỉ cần một cuộc gọi hỏi thăm.
Sách xưa có câu dạy về tâm không trụ vào đâu. Đại ý là: tâm của bậc thánh nhân là không trụ vào đâu cả. Không dựa vào cái có, cũng không dựa vào cái không. Hiểu được không còn chấp trước, thì tâm mới thật sự an. Nghe thì cao siêu, nhưng áp vào đời thường, nó rất gần. Mình cứ chấp vào một hình ảnh: người con tốt phải giàu có, phải thành đạt, phải lo cho cha mẹ đầy đủ. Mình lấy hình ảnh đó làm thước đo, rồi tự kết luận mình chưa đủ tốt. Nhưng thước đo đó là do mình tự đặt ra. Cha mẹ có đặt ra đâu.
Cha mẹ thương con, đâu phải vì con giàu. Cha mẹ thương con vì con là con của cha mẹ. Đứa con đi làm xa, tháng gửi về vài trăm nghìn, cha mẹ đã mừng. Đứa con ở gần, tuần về ăn cơm một lần, cha mẹ đã vui. Đứa con nghèo, nhưng sống tử tế, không làm cha mẹ lo, đó đã là hiếu rồi. Hiếu không phải là một con số. Hiếu là tấm lòng.
Lại có lời của Mạnh Tử được sách xưa ghi lại. Đại ý là: con người có sẵn bốn mối thiện trong lòng: thương xót, hổ thẹn, khiêm nhường, biết phải quấy. Ai biết mở rộng bốn mối đó ra, thì đủ sức lo việc lớn. Ai không biết mở rộng, thì đến việc phụng dưỡng cha mẹ cũng không đủ sức. Nói cách khác, phụng dưỡng cha mẹ bắt đầu từ cái tâm, không bắt đầu từ cái ví. Tâm mình có thương cha mẹ thật không. Tâm mình có nghĩ đến cha mẹ mỗi ngày không. Có thì đã là phụng dưỡng rồi. Tiền bạc chỉ là một phần, không phải tất cả.
Buông mặc cảm chưa đủ tốt, không phải là buông trách nhiệm. Mình vẫn cố gắng làm việc, vẫn lo cho cha mẹ trong khả năng của mình. Nhưng mình buông cái ý nghĩ rằng mình phải hoàn hảo, phải bằng người này người kia, thì mới xứng làm con. Ý nghĩ đó không giúp mình tốt hơn. Nó chỉ làm mình tránh né cha mẹ, làm mình khổ, làm cha mẹ buồn.
Hãy thử làm một việc nhỏ. Tối nay, gọi điện về nhà. Đừng đợi đến khi có tin vui mới gọi. Đừng đợi đến khi có tiền mới gọi. Chỉ gọi để hỏi cha mẹ ăn cơm chưa, hôm nay trời lạnh không, cha mẹ có khỏe không. Nói chuyện vài phút thôi. Rồi mình sẽ thấy, giọng cha mẹ vui lên. Mà lòng mình cũng nhẹ đi.
Cũng nên nói với cha mẹ một câu thật lòng. Con chưa lo được nhiều cho cha mẹ, nhưng con thương cha mẹ. Nói ra, có thể ngượng miệng. Nhưng cha mẹ nghe được câu đó, cha mẹ yên lòng hơn bất cứ món quà nào. Vì cha mẹ sợ nhất không phải là con nghèo. Cha mẹ sợ nhất là con xa mình, con quên mình, con sống mà lòng không có cha mẹ.
Mình không cần phải là người con hoàn hảo. Mình chỉ cần là người con có mặt. Có mặt trong đời cha mẹ, dù bằng một cuộc gọi, một bữa cơm, một lần về thăm. Cha mẹ già rồi, thời gian của cha mẹ không còn nhiều. Đừng để mặc cảm làm mình chần chừ. Buông mặc cảm xuống, về với cha mẹ đi. Về rồi, mình sẽ thấy mình đã đủ tốt từ lâu, chỉ là mình không nhận ra thôi.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư