🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông kỳ vọng năm mới phải khá hơn năm cũ

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Cuối năm, người ta hay hỏi nhau một câu: năm nay làm ăn thế nào? Câu hỏi nghe như quan tâm. Nhưng với nhiều người, nó như một cái cân đặt lên vai. Năm nay có khá hơn năm ngoái không? Có mua thêm được gì không? Có tiến bộ gì không? Nếu câu trả lời là không, thì lòng tự nhiên chùng xuống. Như thể một năm trôi qua mà không khá hơn là một năm uổng phí.

Rồi đến đầu năm mới, người ta lại đặt ra kỳ vọng. Năm mới phải khá hơn năm cũ. Phải kiếm nhiều tiền hơn. Phải mua được cái này, làm được cái kia. Kỳ vọng ấy nghe thì tích cực. Nhưng càng gần cuối năm, kỳ vọng càng nặng. Tháng nào cũng so với tháng trước. Ngày nào cũng đếm xem mình đã đạt được bao nhiêu. Sống như vậy, cả năm chỉ là một cuộc chạy đua với chính mình của năm ngoái.

Có một chị bán hàng ngoài chợ kể với tôi: năm nào chị cũng mong năm sau khá hơn năm trước. Mà năm nào chị cũng thấy mình chưa đủ. Năm ngoái bán được, chị mong năm nay bán hơn nữa. Năm nay bán hơn nữa, chị lại mong năm sau hơn nữa. Cứ thế, chị chưa bao giờ có một năm mà mình thấy đủ. Chị nói: tôi chạy hoài mà không thấy đích.

Trong kinh Pháp Cú có hai câu: do ái sinh sầu ưu, do ái sinh sợ hãi. Ai thoát khỏi tham ái, không sầu, không sợ hãi. Ái ở đây là sự dính mắc. Mình dính vào hình ảnh một năm mới phải khá hơn, thì mình tự trói mình vào cái thước đo ấy. Năm nào không khá hơn, mình khổ. Năm nào khá hơn, mình lại sợ năm sau không giữ được. Khổ trước, khổ sau, khổ đủ đường. Cái khổ không đến từ năm mới hay năm cũ. Nó đến từ cái nắm chặt của mình.

Trong kinh Trung Bộ có ví dụ chiếc bè. Pháp được giảng như chiếc bè để vượt qua, mà không phải để mang theo. Kỳ vọng cũng giống như chiếc bè. Nó có ích khi mình cần một hướng để đi. Nhưng khi đã qua sông rồi, mà mình vẫn vác chiếc bè trên vai, thì bè thành gánh nặng. Kỳ vọng năm mới phải khá hơn là một chiếc bè như vậy. Nó giúp mình cố gắng lúc đầu năm. Nhưng đến cuối năm, nếu mình cứ vác nó đi khắp nơi, so đo từng chút, thì nó chỉ làm mình mệt.

Buông kỳ vọng không có nghĩa là sống buông xuôi, không cố gắng gì nữa. Người biết buông vẫn làm việc chăm chỉ, vẫn lo cho gia đình, vẫn mong ngày mai tốt đẹp. Nhưng họ không đặt hạnh phúc của mình vào một cái mốc phải khá hơn. Họ hiểu rằng, một năm không khá hơn về tiền bạc vẫn có thể là một năm tốt. Năm ấy gia đình không ai ốm đau. Năm ấy con cái ngoan ngoãn. Năm ấy nhà vẫn ấm. Những thứ ấy không đo được bằng tiền, nhưng lại là thứ đáng quý nhất.

Có một cách nhìn khác, nhẹ nhàng hơn. Thay vì hỏi năm mới có khá hơn năm cũ không, hãy hỏi: năm nay mình sống có yên không? Mình có làm được một việc tốt nào không? Mình có ngồi ăn với cha mẹ được mấy bữa? Những câu hỏi ấy không cần so sánh với ai. Cũng không cần so với năm ngoái. Chúng chỉ hỏi về hiện tại. Và hiện tại thì lúc nào cũng có câu trả lời.

Năm mới rồi cũng sẽ thành năm cũ. Năm cũ rồi cũng sẽ thành chuyện kể lại. Điều còn lại sau mỗi năm không phải là con số mình kiếm được, mà là mình đã sống ra sao. Một năm sống tử tế, lòng yên, nhà ấm, thì dù không khá hơn năm trước, vẫn là một năm đáng quý.

Cho nên, đầu năm nay, đừng vội viết ra một danh sách dài những thứ phải hơn năm ngoái. Chỉ cần giữ một điều: sống cho trọn từng ngày. Làm việc thì làm hết sức. Về nhà thì ngồi lại với người thân. Có tiền thì lo cho gia đình. Không có nhiều tiền thì lo bằng tấm lòng. Năm mới có khá hơn hay không, để thời gian trả lời. Còn mình, cứ sống cho tốt ngày hôm nay. Ngày hôm nay tốt, thì năm nay tự khắc sẽ tốt.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (HT Thích Thiện Siêu dịch) — kệ 212–213
• Kinh Trung Bộ — Kinh Ví Dụ Con Rắn (HT Thích Minh Châu dịch)
Bài liên quanBuông nỗi lo mình làm phật lòng người khácBuông nỗi lo tuổi già không còn ai cần đến mìnhBuông nỗi tiếc một tình bạn đã nhạt dần theo năm tháng