Vết sẹo trên đầu gối của ông Sáu đã hai mươi năm. Hồi đó ông té xe. Máu chảy nhiều. Khâu mấy mũi. Vết thương lành rồi. Sẹo còn lại. Mới đầu ông hay nhìn nó. Nhìn là nhớ lại ngày té xe. Nhớ cái đau. Nhớ cái sợ. Nhớ người gây ra tai nạn rồi bỏ chạy. Mỗi lần nhìn sẹo là mỗi lần ông giận lại. Giận người đó. Giận cả mình vì sao hôm đó lại đi đường đó. Hai mươi năm rồi. Sẹo không còn đau nữa. Nhưng ông vẫn chạm vào nó mỗi khi buồn. Chạm vào là đau lại. Không phải da đau. Mà lòng đau.
Quá khứ đau buồn cũng giống vết sẹo đó. Chuyện đã qua lâu rồi. Người làm mình đau đã đi xa rồi. Có khi họ cũng đã già. Đã khổ. Đã quên. Nhưng mình thì vẫn giữ. Mình giữ bằng cách nhớ lại. Nhớ lại mỗi khi rảnh. Nhớ lại mỗi khi buồn. Nhớ lại mỗi khi gặp chuyện không vui. Mỗi lần nhớ là mỗi lần mình tự chạm vào vết sẹo. Vết sẹo không lành được. Vì mình không để cho nó lành. Mình cứ chạm vào nó hoài.
Người xưa dạy rằng quá khứ không truy tìm, tương lai không ước vọng. Chỉ có hiện tại mới đáng sống. Câu dạy này không bảo mình quên quá khứ. Quên là không được. Mà cũng không nên quên. Quá khứ dạy mình nhiều điều. Nó dạy mình cẩn thận hơn. Nó dạy mình thương người hơn. Nó dạy mình biết quý những ngày yên lành. Câu dạy này chỉ bảo mình đừng truy tìm quá khứ. Đừng đào bới nó lên mỗi ngày. Đừng sống hai lần cùng một nỗi đau. Đau một lần là đủ rồi. Đau lần thứ hai là mình tự làm mình đau.
Có người nói. Tôi không quên được. Tôi cố quên mà càng nhớ. Đúng vậy. Quên không phải là cố. Cố quên thì càng nhớ. Giống như mình cố không nghĩ tới con voi trắng. Càng cố thì con voi càng hiện ra. Quên là để cho nó tự nhạt đi. Nhạt đi bằng cách mình sống trọn với hôm nay. Hôm nay mình nấu một bữa cơm ngon. Hôm nay mình đi bộ một vòng. Hôm nay mình nói chuyện vui với con. Hôm nay đầy rồi thì quá khứ không còn chỗ chen vào. Quá khứ chỉ chen vào khi hôm nay trống rỗng.
Vết sẹo không còn đau khi mình thôi chạm vào. Câu này nghe đơn giản mà làm thì khó. Vì chạm vào vết sẹo đã thành thói quen. Buồn là chạm. Rảnh là chạm. Nghe ai nói một câu giống chuyện xưa là chạm. Muốn bỏ thói quen đó thì phải thay bằng một thói quen khác. Buồn thì đi bộ. Rảnh thì đọc sách. Nghe câu nói gợi nhớ thì hít một hơi sâu rồi làm việc khác. Tay bận thì tay không chạm vào sẹo. Lòng bận thì lòng không chạm vào đau.
Có một điều mình cần hiểu rõ. Mình không phải là vết thương của mình. Vết thương là một phần của đời mình. Nhưng nó không phải là cả đời mình. Ông Sáu không chỉ là người từng té xe. Ông còn là người cha tốt. Người chồng thương vợ. Người hàng xóm hay giúp đỡ. Người trồng cây giỏi. Vết sẹo chỉ là một chấm nhỏ trên đầu gối. Đời ông thì lớn hơn nhiều. Mình cũng vậy. Mình từng bị phản bội. Mình từng thất bại. Mình từng mất mát. Nhưng mình còn nhiều hơn thế. Mình còn tay để làm việc. Mình còn chân để đi. Mình còn lòng để thương. Đừng để một chấm nhỏ che hết cả một đời lớn.
Rồi mình thử kể câu chuyện của mình theo một cách khác. Trước đây mình kể. Tôi bị người ta hại. Tôi khổ lắm. Tôi không quên được. Kể như vậy thì mình mãi là nạn nhân. Bây giờ mình thử kể khác. Tôi từng gặp chuyện đó. Tôi đã đi qua nó. Tôi học được điều này. Kể như vậy thì mình là người đã đi qua. Người đi qua thì mạnh hơn nạn nhân rất nhiều. Câu chuyện vẫn là câu chuyện đó. Nhưng người kể đã khác. Người kể khác thì câu chuyện cũng khác.
Ông Sáu bây giờ ít nhìn vết sẹo hơn. Ông bận trồng rau. Bận chơi với cháu. Bận sửa cái hàng rào. Có hôm cháu hỏi. Ông ơi sẹo này là gì vậy. Ông cười. Hồi xưa ông té xe. Đau lắm. Nhưng giờ hết đau rồi. Cháu nghe xong thì chạy đi chơi. Ông nhìn theo cháu. Lòng ông nhẹ. Vết sẹo vẫn còn đó. Nhưng nó không còn là nỗi đau nữa. Nó chỉ là một dấu vết. Dấu vết của một đoạn đường đã qua. Đoạn đường qua rồi thì thôi. Đường trước mặt còn dài. Ông còn phải đi. Đi với đôi chân còn khỏe. Đi với lòng đã nhẹ.
Hôm nay, nếu trong lòng mình còn một vết sẹo cũ, mình thử làm như ông Sáu. Đừng chạm vào nó nữa. Để nó yên. Sống trọn hôm nay. Nấu cơm. Tưới cây. Ôm con. Nói một câu thương với người bên cạnh. Hôm nay đầy thì quá khứ không còn chỗ. Vết sẹo cũ không biến mất. Nhưng nó không còn đau nữa. Vì mình đã thôi chạm vào nó. Và khi mình thôi chạm vào nó, mình mới thấy. Mình vẫn còn nguyên. Mình vẫn còn đây. Mình vẫn còn cả một đời phía trước để sống.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư