🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông sự tự trách mình: lỗi đã rồi, người còn đây

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Anh Tuấn mười năm nay vẫn sống với một câu nói cũ. Hồi đó anh quyết định đầu tư một khoản tiền lớn vào việc làm ăn. Cả nhà can ngăn, anh không nghe. Rồi thua lỗ. Công ty phá sản. Anh mất nhà, mất cả sự tự tin. Giờ đây, cuộc sống đã ổn lại. Anh có việc làm, có vợ con, nhà cửa đủ đầy. Nhưng đêm nào anh cũng nghĩ lại chuyện cũ. Giá như hồi đó mình nghe lời vợ. Giá như mình đừng liều. Giá như, giá như. Câu giá như đó, anh nhai đi nhai lại mười năm, vẫn chưa nuốt trôi.

Tự trách mình, ban đầu là điều tốt. Biết sai, mới sửa được. Nhưng có một loại tự trách không giúp mình sửa gì cả. Nó chỉ ngồi đó mà cào vào lòng mình, ngày này qua ngày khác. Chuyện đã qua mười năm, vẫn lấy ra mà trách. Lỗi đã trả giá xong, vẫn bắt mình trả thêm. Mình trở thành quan tòa của chính mình, xử một vụ án không bao giờ kết thúc. Người khác đã tha thứ cho mình từ lâu. Chỉ mình là chưa tha cho mình.

Trong kinh Pháp Cú có hai câu đi liền nhau, rất rõ. Việc làm không chánh thiện, làm rồi sanh ăn năn, mặt nhuốm lệ, khóc than. Còn việc làm chánh thiện, làm rồi không ăn năn, hoan hỷ, ý đẹp lòng. Ăn năn ở đây là cảm giác hối hận sau khi làm điều không tốt. Kinh không dạy mình ôm ăn năn mãi. Kinh chỉ ra: ăn năn là dấu hiệu cho biết mình đã đi sai đường. Thấy dấu hiệu, thì quay lại đường đúng. Chứ không phải đứng mãi ở chỗ sai mà khóc.

Phân biệt hai thứ: hối hận để sửa, và tự hành hạ. Hối hận để sửa thì ngắn. Nó đến, nó đau, rồi nó đẩy mình hành động. Xin lỗi người mình làm khổ. Bù đắp phần nào sửa được. Rút kinh nghiệm để lần sau không lặp lại. Xong. Còn tự hành hạ thì dài vô tận. Nó không đẩy mình đi đâu cả. Nó chỉ bắt mình ngồi đó, nhắc lại lỗi cũ, chửi mình là đồ ngu, đồ tồi. Mười năm sau vẫn vậy. Đó không phải là ăn năn. Đó là mình tự trừng phạt mình quá hạn.

Có một sự thật mình hay quên: người của hôm nay không còn là người của mười năm trước. Anh Tuấn hôm nay đã khác. Anh đã học được bài học đắt giá đó. Anh đã gây dựng lại từ đầu. Anh đã nuôi được gia đình. Nếu anh của mười năm trước là người sai, thì anh của hôm nay là người đã sửa. Bắt anh hôm nay chịu tội của anh mười năm trước, mãi mãi, thì công bằng ở đâu. Mình có quyền tha cho mình, như mình đã tha cho người khác.

Muốn buông sự tự trách, làm ba việc. Một, nhận lỗi cho rõ. Nói thành lời: hồi đó mình sai ở chỗ này, chỗ này. Không đổ cho ai. Không bào chữa. Nhận rõ rồi, lỗi mới có hình dạng. Có hình dạng, mới buông được. Lỗi mơ hồ thì buông không xong, vì mình chẳng biết mình đang buông cái gì.

Hai, sửa những gì còn sửa được. Nợ ai thì trả. Làm ai khổ thì xin lỗi, bù đắp. Không sửa được thì thôi. Có những thứ qua rồi là qua. Nhà đã mất thì làm lại nhà khác. Tiền đã mất thì kiếm lại. Thời gian đã mất thì không lấy lại được, nhưng mình có thể dùng thời gian còn lại cho tử tế. Sửa được bao nhiêu thì sửa. Phần còn lại, buông.

Ba, làm một việc tốt hôm nay. Thay vì ngồi trách mình của hôm qua, hãy làm một điều tử tế cho người khác hôm nay. Nấu một bữa cơm ngon cho vợ. Chơi với con một buổi chiều. Giúp một người lạ một việc nhỏ. Mỗi việc tốt hôm nay là một bằng chứng: mình không còn là người của lỗi lầm đó nữa. Mình là người đang sống tốt, ngay bây giờ.

Buông tự trách không có nghĩa là quên lỗi, là coi như không có gì. Nghĩa là mình đã học xong bài học đó, thì gấp sách lại. Đừng đọc đi đọc lại một trang sách đã thuộc. Đời mình còn nhiều trang phía trước. Người biết tha cho mình, mới có sức mà sống tiếp. Tha cho mình một lần, nhẹ cả một đời sau. Tối nay, thử nói với mình một câu: chuyện đó qua rồi. Mình đã khác rồi. Từ mai, mình sống cho ngày mai.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 67, kệ 68 (dhp_ev05.htm)
Bài liên quanCon lớn rời xa vòng tay: buông để con bayBuông đồ cũ: nhà chật vì giữ, lòng nặng vì tiếcBuông thói quen ôm hết việc vào mình