🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Đúng hay sai, thắng rồi thì sao: buông chấp để còn nhau

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Hai anh em ruột nhà ông Ba cãi nhau về chuyện chia đất của cha mẹ để lại. Người anh bảo cha đã hứa cho mình mảnh mặt tiền vì mình chăm cha những năm cuối đời. Người em bảo giấy tờ ghi rõ chia đều, không thể nói bằng miệng. Cả hai đều có lý của mình, cả hai đều tin mình đúng. Họ cãi từ trong nhà ra ngoài ngõ, nhờ họ hàng phân xử, rồi nhờ cả chính quyền. Cuối cùng đất cũng chia xong, nhưng hai anh em không còn nhìn mặt nhau. Tết đến, mâm cỗ nhà ai nấy ăn. Bà mẹ già ngồi giữa hai đứa con, nước mắt cứ chảy mà không biết nói với ai.

Chấp là bám chặt vào cái mình cho là đúng, không chịu buông, không chịu nhìn sang phía người khác. Mình đúng thì người kia phải sai, mình thắng thì người kia phải thua. Cái lối nghĩ đó nghe thì có lý, nhưng sống với nó thì khổ. Vì trong đời, rất ít chuyện chỉ có một phía đúng hoàn toàn. Người anh chăm cha là thật, tờ giấy chia đều cũng là thật. Hai cái thật có thể cùng tồn tại, nhưng khi ai cũng muốn mình đúng tuyệt đối thì hai cái thật đó trở thành hai lưỡi dao. Chấp không chỉ làm khổ mình, nó còn cắt đứt tình thân, thứ mà tiền bạc hay đất đai không mua lại được.

Trong sách xưa có lời dạy rằng tinh hoa của việc tu nằm ở chỗ thấy rõ tính vô thường, vô ngã của các pháp để xả ly tham ái và chấp thủ, và sự giải thoát khổ đau có mặt ngay trong sự xả ly đó. Nói bằng lời thường thì là thế này: mọi chuyện rồi cũng đổi thay, cái đúng hôm nay mai có thể không còn đúng nữa, cái mình nắm chặt hôm nay mai có thể vuột khỏi tay. Thấy được như vậy thì mình bớt bám. Bớt bám thì bớt khổ. Không phải vì mình bỏ qua lẽ phải, mà vì mình hiểu lẽ phải không đáng để đánh đổi tình thân.

Buông chấp không có nghĩa là ai nói gì cũng gật đầu, đúng sai không phân biệt. Buông chấp là nghe hết câu người ta nói trước khi kết luận. Là hỏi mình một câu: nếu mình thắng cuộc cãi này, mình được gì và mất gì. Thắng được mảnh đất, mất đi người em. Thắng được một câu cãi với vợ, mất đi một buổi tối yên ấm. Thắng được một cuộc tranh luận trên mạng, mất đi một buổi chiều bình yên. Tính toán như vậy thì nhiều cuộc cãi không đáng để thắng. Người khôn không phải là người cãi giỏi, mà là người biết cuộc cãi nào nên dừng.

Có một cách tập rất thực tế. Khi thấy mình sắp cãi, hãy thử lặp lại ý của người kia bằng lời của mình, xem mình có hiểu đúng không. Thường thì mình sẽ phát hiện ra mình đã hiểu sai một nửa, hoặc người kia không có ý xấu như mình tưởng. Nghe hết rồi hãy nói, nói bằng cảm xúc của mình thay vì buộc tội người ta. Tôi thấy buồn khi chuyện này chưa xong, nghe khác hẳn với anh lúc nào cũng ích kỷ. Một câu nói về mình thì người nghe còn mở lòng, một câu buộc tội thì người nghe chỉ muốn đáp trả. Cuộc cãi vì thế mà ngắn lại, hoặc không xảy ra nữa.

Cũng cần tập chấp nhận rằng người thân có thể nghĩ khác mình mà vẫn thương mình. Em trai nghĩ khác anh trai về mảnh đất, nhưng điều đó không có nghĩa là em ghét anh. Vợ nghĩ khác chồng về cách dạy con, nhưng điều đó không có nghĩa là vợ không tôn trọng chồng. Ý kiến khác nhau là chuyện bình thường, chỉ khi mình biến ý kiến khác nhau thành đúng sai, thắng thua thì nó mới thành vết thương. Tình thân lớn hơn ý kiến, gia đình lớn hơn mảnh đất. Cái gì lớn hơn thì giữ, cái gì nhỏ hơn thì buông.

Ông Ba mất đã lâu, mảnh đất vẫn còn đó, hai anh em vẫn chưa làm hòa. Người trong xóm bảo nhau, giá như ngày đó một người chịu lùi một bước. Lùi một bước không phải là thua, lùi một bước là để cả hai còn đường đi chung. Tết này, nếu trong nhà mình còn một chuyện đúng sai chưa ngã ngũ, hãy thử đặt nó xuống trước, gọi nhau một tiếng, ăn với nhau một bữa cơm. Đúng sai để mai tính cũng được, nhưng tình thân để nguội lâu thì hâm lại rất khó. Buông cái chấp xuống, tay mình mới còn trống để nắm tay người thân.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Con đường Thiền Định mà Thế Tôn đi qua, tr. 1
Bài liên quanLo chưa tới, khổ đã tới: buông lo để sống ngày hôm nayMàn hình sáng, lòng tối: buông điện thoại để thấy người bên cạnhChuyện cũ như áo cũ: buông quá khứ để mặc ngày mới