🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông thói quen trả đũa: thắng một câu, thua cả tình

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Anh ta nói móc mình một câu trong buổi họp. Cả phòng nghe thấy. Mặt mình nóng bừng. Trong đầu lập tức hiện ra mười câu đáp trả. Câu nào cũng sắc. Câu nào cũng làm anh ta cứng họng. Mình chỉ chờ cơ hội để nói. Cơ hội đến, mình nói một câu thật đau. Cả phòng im lặng. Anh ta đỏ mặt. Mình thắng. Nhưng tối về, mình không vui như mình tưởng. Chỉ thấy mệt và trống rỗng.

Trả đũa có một cái bẫy rất ngọt. Lúc nghĩ ra câu đáp trả, mình thấy hả hê. Lúc nói ra, mình thấy mình thắng. Nhưng sau đó, mối quan hệ đã nứt. Người ta không quên được câu nói làm họ mất mặt trước đám đông. Lần sau gặp nhau, họ dè chừng. Lần sau nữa, họ tìm cách trả lại. Cứ thế, hai bên thay nhau ra đòn. Thắng một câu, thua cả tình. Thắng một trận, mất một người.

Trong Kinh Pháp Cú có một câu mà người ta nhắc đi nhắc lại suốt hai ngàn năm. Hận thù diệt hận thù, đời này không thể có. Từ bi diệt hận thù, là định luật ngàn thu. Câu này không phải là lời dạy đạo đức xa vời. Nó là một quy luật. Lấy hận thù đáp lại hận thù thì hận thù không mất đi. Nó chỉ đổi chỗ, đổi hình. Người này hận người kia, người kia hận lại người này. Vòng tròn cứ quay. Chỉ có một thứ làm nó dừng lại. Đó là có một bên chịu không đáp trả nữa.

Không đáp trả không có nghĩa là cam chịu. Không đáp trả không có nghĩa là mình sai. Không đáp trả có nghĩa là mình chọn không chơi trò đó nữa. Người ta nói móc mình, mình có quyền không nhận. Lời nói của họ là của họ. Mình không cầm lấy thì nó vẫn ở chỗ họ. Mình cầm lấy, mình đáp trả, thì mình đã bước vào vòng tròn của họ rồi. Người khôn không phải là người nói lại hay nhất. Người khôn là người biết câu nào không đáng để nói lại.

Có một cách thực tập khi bị khiêu khích. Trước khi mở miệng, thở vào một hơi thật chậm. Hỏi mình một câu. Câu mình sắp nói ra sẽ làm mọi chuyện tốt hơn hay tệ hơn? Nếu câu trả lời là tệ hơn, thì im lặng. Im lặng lúc đó không phải là thua. Im lặng là mình đang giữ cho mọi chuyện không tệ thêm. Một câu im lặng đúng lúc có giá trị hơn mười câu đáp trả hay ho.

Cũng cần phân biệt trả đũa với bảo vệ mình. Bảo vệ mình là nói rõ ranh giới. Anh nói như vậy tôi không đồng ý. Việc này không phải lỗi của tôi. Tôi mong lần sau chúng ta trao đổi thẳng thắn hơn. Nói như vậy là bảo vệ mình mà không làm ai mất mặt. Trả đũa là cố làm người kia đau như mình đã đau. Hai việc đó khác nhau hoàn toàn. Một bên giữ được tình. Một bên làm mất tình.

Nhiều người sợ rằng nếu mình không trả đũa, người ta sẽ nghĩ mình dễ bắt nạt. Nhưng thực tế thì ngược lại. Người xung quanh nhìn rất rõ. Họ biết ai là người gây chuyện, ai là người giữ bình tĩnh. Một người bị nói móc mà vẫn điềm tĩnh, vẫn làm việc tử tế, sẽ được nể trọng hơn nhiều so với người đáp trả sắc bén. Sự nể trọng đó bền hơn hẳn cảm giác thắng một câu nói.

Trả đũa giống như uống thuốc độc rồi mong người khác chết. Người kia có thể không sao. Còn mình thì mang hận thù trong người ngày này qua ngày khác. Buông thói quen trả đũa là buông gánh nặng cho chính mình trước. Mình không còn phải nghĩ ra câu đáp trả. Không còn phải chờ cơ hội. Không còn phải sống trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Nhẹ biết bao nhiêu.

Thắng một câu, thua cả tình. Câu này đáng để dán ở đâu đó mình hay nhìn thấy. Trước khi đáp trả ai, đọc lại nó một lần. Rồi thở một hơi. Rồi chọn cách nói làm mọi chuyện tốt hơn. Hoặc chọn im lặng. Cả hai đều là thắng. Thắng chính mình mới là thắng thật.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 5 (dhp-tm01.htm)
• Cái Dũng Của Thánh Nhân (Nguyễn Duy Cần), tr. 70
Bài liên quanBuông thói quen kiểm tra điện thoại của người yêuBuông mong muốn mọi người phải giống mìnhBuông nỗi ám ảnh phải thành công trước tuổi ba mươi