🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Khi ông bà đã yếu mà vẫn lo cho con cháu: hiếu là để cha mẹ được cho đi

Hiếu đạo – gia đình · 8 phút đọc

Bà đã ngoài tám mươi. Chân đi chậm, tay run run. Vậy mà mỗi lần con cháu về, bà vẫn lúi húi trong bếp. Nấu nồi canh, luộc con gà, gói mấy cái bánh. Con cháu bảo bà ngồi nghỉ đi, để chúng con làm. Bà cười, bà nói: bà còn làm được. Bà làm cho con cháu ăn, bà vui. Nói rồi, bà lại tiếp tục. Mồ hôi lấm tấm trên trán, nhưng mắt bà sáng lên.

Ông cũng vậy. Ông già rồi, lưng còng, mắt mờ. Nhưng vườn rau sau nhà, ông vẫn tự tay chăm sóc. Sáng nào ông cũng ra vườn, tưới rau, nhổ cỏ. Con cháu mang rau về, ông vui lắm. Ông nói: rau ông trồng, sạch, ăn yên tâm. Ông không cần con cháu cho tiền. Ông chỉ cần con cháu ăn rau của ông, khen ngon một câu. Vậy là đủ.

Người già, khi đã yếu, điều họ sợ nhất không phải là chết. Điều họ sợ nhất là trở thành gánh nặng. Sợ con cháu phải lo cho mình. Sợ mình không còn làm được gì nữa. Sợ mình chỉ biết ngồi một chỗ, chờ người khác chăm sóc. Cho nên, họ cố làm. Làm được gì thì làm. Nấu một bữa cơm, trồng một luống rau, trông cháu một buổi. Làm để thấy mình còn có ích. Làm để thấy mình vẫn là một phần của gia đình, không phải là gánh nặng.

Sách xưa có lời dạy của Hòa thượng Tuyên Hóa. Đại ý là: nếu người ta biết hiếu thảo với cha mẹ thì chính khí trời đất mới tồn tại. Hiếu thảo thì phải thành tâm thành ý, lúc nào cũng chuyên tâm, cung kính. Con cái nên tôn kính cha mẹ vì cha mẹ là Phật sống. Do đó, con cái mà biết cúng dường cha mẹ thì là một việc hết sức may mắn. Câu này nói về hiếu thảo. Nhưng hiếu thảo ở đây không phải là chỉ biết nhận, chỉ biết lo cho cha mẹ theo ý mình. Hiếu thảo là tôn kính cha mẹ. Tôn kính là để cha mẹ được sống theo cách của cha mẹ, được làm những điều cha mẹ muốn làm, kể cả khi cha mẹ đã già yếu.

Lại có lời của Mạnh Tử được sách xưa ghi lại. Đại ý là: con người có sẵn bốn mối thiện trong lòng. Ai biết mở rộng bốn mối đó ra, thì đủ sức lo việc lớn. Ai không biết mở rộng, thì đến việc phụng dưỡng cha mẹ cũng không đủ sức. Phụng dưỡng cha mẹ, theo lời này, bắt đầu từ cái tâm. Tâm mình có thật sự nghĩ cho cha mẹ không. Hay tâm mình chỉ nghĩ cho sự yên lòng của chính mình. Cấm cha mẹ làm việc, bắt cha mẹ ngồi nghỉ, có khi là để mình yên tâm, để mình thấy mình đã lo cho cha mẹ chu đáo. Nhưng cha mẹ có vui không, mình có hỏi cha mẹ chưa.

Hiếu là để cha mẹ được cho đi. Nghe thì lạ. Nhưng nghĩ kỹ, nó rất đúng. Cả đời cha mẹ cho đi. Cho con cái ăn, cho con cái mặc, cho con cái học hành. Cho đến khi già yếu, cha mẹ vẫn muốn cho. Cho một bữa cơm, cho một luống rau, cho một lời khuyên. Được cho đi, cha mẹ thấy mình còn có ích. Được cho đi, cha mẹ thấy mình còn sống có ý nghĩa. Cấm cha mẹ cho đi, là lấy đi ý nghĩa sống của cha mẹ.

Tất nhiên, để cha mẹ làm việc không có nghĩa là mặc kệ cha mẹ. Cha mẹ già yếu, có những việc không nên làm nữa. Leo trèo, mang vác nặng, làm việc quá sức. Những việc đó, con cháu phải ngăn, phải làm thay. Nhưng ngăn ở đây là ngăn việc nguy hiểm, không phải ngăn tất cả mọi việc. Bà nấu cơm, để bà nấu. Ông trồng rau, để ông trồng. Con cháu chỉ cần để ý, giúp đỡ phần nặng nhọc, dọn dẹp sau đó. Như vậy, cha mẹ vừa được làm việc mình thích, vừa được an toàn.

Cũng nên nhận lấy những gì cha mẹ cho, bằng cả tấm lòng. Bà nấu canh, mình ăn hết, khen ngon. Ông cho rau, mình mang về, ăn rồi gọi điện khen. Cháu được ông bà trông, mình cảm ơn ông bà thật lòng. Những điều nhỏ đó, cha mẹ vui lắm. Vì cha mẹ thấy mình cho đi có người nhận, có người trân trọng. Cho đi mà không ai nhận, cha mẹ buồn hơn là không được cho.

Có những người con, vì thương cha mẹ, nên làm hết mọi việc, không để cha mẹ động tay vào việc gì. Họ tưởng như vậy là hiếu. Nhưng cha mẹ ngồi không, cha mẹ buồn. Buồn rồi sinh bệnh. Bệnh rồi lại càng yếu. Vòng luẩn quẩn đó, nhiều gia đình gặp phải mà không biết. Thương cha mẹ, không phải là làm thay cha mẹ mọi việc. Thương cha mẹ, là để cha mẹ được sống cuộc sống của mình, trong khả năng của mình.

Hôm nay, nếu ông bà, cha mẹ mình vẫn còn muốn làm việc gì đó cho con cháu, hãy để họ làm. Đừng ngăn. Chỉ cần đứng bên cạnh, giúp phần nặng, để ý phần nguy hiểm. Rồi nhận lấy thành quả của họ bằng cả tấm lòng. Ăn bát canh bà nấu, khen một câu. Ăn rau ông trồng, khen một câu. Những câu khen đó, với người già, quý hơn bất cứ món quà nào. Vì đó là lời khẳng định: cha mẹ vẫn còn có ích. Cha mẹ vẫn còn là một phần quan trọng của gia đình này. Mà đúng là như vậy thật.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Ngữ Lục (Hòa thượng Tuyên Hóa) — con cái nên tôn kính cha mẹ vì cha mẹ là Phật sống, cúng dường cha mẹ là việc hết sức may mắn, tr. 104
• Trung Dung Tân Khảo — lời Mạnh Tử: mở rộng bốn mối thiện mới đủ sức phụng dưỡng cha mẹ, tr. 479
Bài liên quanCon cái cãi nhau, cha mẹ ở giữa: đừng bắt cha mẹ chọn pheLời hứa nhỏ với cha mẹ: hiếu ở chỗ giữ lờiCha mẹ già ngại xin tiền con: hiếu là chủ động lo trước