🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Đôi dép của mẹ mòn gót: hiếu ở những thứ nhỏ không ai để ý

Hiếu đạo – gia đình · 7 phút đọc

Về quê lần này, tôi để ý đôi dép của mẹ. Dép nhựa, mòn vẹt cả gót. Quai đã sờn, mẹ lấy dây buộc lại. Tôi hỏi sao mẹ không mua đôi mới, mẹ cười: "Còn đi được mà, mua làm gì cho phí." Tôi nhìn quanh nhà. Cái áo mẹ mặc đã sờn cổ. Cái khăn mẹ dùng đã rách mép. Cái nồi mẹ nấu cơm đã móp một bên. Toàn những thứ nhỏ, mẹ dùng đến mòn mà không nói với ai.

Cha mẹ già thường như vậy. Cái gì cũng tiếc. Cái gì cũng "còn dùng được". Không phải vì họ không có tiền. Con gửi về đều đặn, mẹ cất đi, không dám tiêu. Mẹ nói để dành cho con, cho cháu. Còn mình thì dùng đồ cũ, ăn cơm đạm bạc, mặc áo sờn vai. Cha mẹ thương con theo cách ấy: nhịn phần mình, để phần con.

Kinh dạy rằng dù có cõng cha mẹ trên vai suốt trăm năm, cũng chưa trả ơn đủ cho cha mẹ. Vì cha mẹ đã bỏ nhiều công sức nuôi con đến lúc lớn khôn, và dẫn dắt con vào đời. Công sức ấy không nằm ở những việc lớn lao. Mà nằm ở những thứ nhỏ mỗi ngày. Nằm ở bát cơm mẹ nấu. Nằm ở cái áo mẹ vá. Nằm ở đôi dép mẹ đi chợ sớm để mua được mớ rau tươi cho con ăn. Những thứ nhỏ ấy, cộng lại thành cả một đời.

Hiếu cũng vậy. Hiếu không chỉ nằm ở những việc lớn. Không phải đợi có tiền xây nhà cho cha mẹ, đợi có tiền đưa cha mẹ đi du lịch, mới gọi là báo hiếu. Hiếu nằm ở những thứ nhỏ không ai để ý. Nằm ở đôi dép mới mua cho mẹ mà không cần mẹ phải nói. Nằm ở cái áo ấm mua cho cha trước mùa lạnh. Nằm ở bữa cơm nấu đúng món cha mẹ thích. Những thứ nhỏ ấy, cha mẹ nhận được thì vui cả ngày, mà con làm thì chẳng tốn bao nhiêu.

Nhiều người con đợi đến khi giàu mới báo hiếu. Đợi có tiền mới về thăm cha mẹ. Đợi có nhà to mới đón cha mẹ lên ở. Nhưng cha mẹ già không đợi được. Sức khỏe yếu dần. Trí nhớ kém dần. Đến lúc con giàu rồi, cha mẹ có khi đã không còn, hoặc không còn đi lại được nữa. Kinh Điềm Lành dạy rằng hiếu dưỡng mẹ và cha là điềm lành tối thượng. Hiếu dưỡng là việc làm mỗi ngày, không phải việc để dành đến khi giàu. Hôm nay mua cho mẹ đôi dép, hôm nay đã là báo hiếu rồi. Không cần đợi ngày mai.

Để ý những thứ nhỏ của cha mẹ, cần một con mắt tinh tế. Cha mẹ không nói mình thiếu gì. Hỏi thì bảo "không cần gì đâu". Nhưng nhìn quanh nhà là biết. Đôi dép mòn. Cái áo sờn. Lọ thuốc sắp hết. Cái đèn trong bếp chập chờn. Cái vòi nước rỉ. Những thứ ấy, cha mẹ quen chịu đựng, không coi là vấn đề. Con về thăm, sửa được cái gì thì sửa, mua được cái gì thì mua. Đừng hỏi "cha mẹ cần gì không", vì hỏi thì cha mẹ sẽ nói không cần. Cứ lặng lẽ làm. Làm xong, cha mẹ thấy, sẽ cười mà không nói gì. Nụ cười ấy là đủ.

Nhưng cũng đừng mua cho cha mẹ theo ý mình. Nhiều người con mua đồ đắt tiền, đồ sang trọng, mà cha mẹ không dùng được. Mua giày da cho cha đi ruộng. Mua áo len đắt tiền cho mẹ mặc ở nhà. Mua điện thoại xịn cho cha mẹ mà cha mẹ không biết bấm. Mua như vậy, tiền thì tốn mà cha mẹ không vui. Hiếu là mua đúng thứ cha mẹ cần, đúng thứ cha mẹ thích. Mẹ thích đôi dép nhựa nhẹ, đi chợ cho êm chân, thì mua đôi dép nhựa. Cha thích cái áo bà ba mặc cho mát, thì mua cái áo bà ba. Đúng ý cha mẹ, mới là hiếu.

Có một thứ nhỏ nữa ít ai để ý: thời gian. Cha mẹ già không cần nhiều tiền. Cần con ngồi lại một chút. Ăn với cha mẹ một bữa cơm mà không cầm điện thoại. Ngồi nghe cha kể chuyện. Phụ mẹ rửa bát. Những việc nhỏ ấy, làm xong cha mẹ nhớ mãi. Còn tiền gửi về, cha mẹ cất đi, có khi chẳng tiêu đồng nào. Tiền thì cha mẹ để dành lại cho con. Nhưng thời gian ngồi lại, cha mẹ giữ trong lòng, không để dành cho ai được.

Đôi dép của mẹ mòn gót, là lời nhắc nhẹ nhàng nhất về chữ hiếu. Hiếu không ở đâu xa. Hiếu ở ngay dưới chân mẹ. Ở cái áo sờn vai của cha. Ở bữa cơm đạm bạc mà ấm áp. Ở những thứ nhỏ mà cha mẹ dùng mỗi ngày, không kêu ca, không đòi hỏi. Người con hiếu thảo là người nhìn thấy những thứ nhỏ ấy, và lặng lẽ lo cho cha mẹ, trước khi cha mẹ phải mở miệng xin.

Lần tới về thăm nhà, đừng chỉ hỏi cha mẹ có khỏe không. Nhìn quanh nhà một lượt. Nhìn đôi dép mẹ đang đi. Nhìn cái áo cha đang mặc. Nhìn lọ thuốc trên bàn. Thấy cái gì mòn, cái gì cũ, cái gì sắp hết, thì lo cho cha mẹ ngay. Hiếu bắt đầu từ những thứ nhỏ như vậy. Và những thứ nhỏ như vậy, làm đều mỗi ngày, thì cả đời cũng không trả hết ơn cha mẹ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Giới thiệu Đạo Phật (Bình Anson, NXB Tôn Giáo 2005), chương "Lòng hiếu thảo trong kinh điển Pali" — trang 1 ("Nếu một bên vai cõng mẹ, một bên vai cõng cha, làm vậy suốt trăm năm cho đến trăm tuổi cũng chưa trả ơn đủ cho cha mẹ. Vì sao thế? Vì rằng cha mẹ đã bỏ nhiều công sức cho con cái, nuôi dưỡng chúng cho đến lúc lớn khôn, và dẫn dắt chúng vào trong đời này.")
• Kinh Tập (Sutta Nipata), Kinh Điềm Lành (Mangala Sutta), HT Thích Minh Châu dịch — trang 1 ("Hiếu dưỡng mẹ và cha, nuôi dưỡng vợ và con, làm nghề không rắc rối, là điềm lành tối thượng.")
Bài liên quanCha mẹ già nấu ăn mặn quá, con nhắc sao cho cha mẹ không tủi thânKhi cha mẹ già hay để quên đồ, hiếu là tìm cùng, không trách mócCha mẹ già vẫn thích đi chợ sớm: hiếu là đi cùng một buổi