🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Cha mẹ già cần một người bạn tâm sự, không chỉ người chăm sóc

Hiếu đạo – gia đình · 7 phút đọc

Có một bà mẹ già sống cùng con cháu, nhà đông người, cơm áo không thiếu. Vậy mà bà vẫn buồn. Bà nói với người hàng xóm: nhà đông mà không ai nói chuyện với mình. Con đi làm cả ngày, cháu đi học, tối về mỗi người một cái điện thoại. Bà ngồi một mình ở hiên, nghe tiếng tivi trong nhà, thấy mình như người khách trong chính nhà mình.

Chăm sóc cha mẹ già, nhiều gia đình làm rất tốt phần vật chất: cơm ngon, thuốc đủ, nhà sạch, tiền tiêu không thiếu. Nhưng cha mẹ già còn cần một thứ khác, ít ai để ý: một người để nói chuyện. Người già có nhiều chuyện trong lòng. Chuyện ngày xưa, chuyện lo cho con cháu, chuyện sợ bệnh, sợ chết, sợ làm phiền con. Những chuyện ấy không nói ra thì cứ đầy dần trong lòng, thành buồn, thành tủi.

Người con thường nghĩ, cha mẹ già chỉ cần ăn ngon ngủ yên là đủ. Nhưng con người không phải cái cây, chỉ cần tưới nước là sống. Cha mẹ cần được nghe, được hỏi, được chia sẻ. Một câu hỏi mỗi tối: hôm nay mẹ thấy trong người thế nào, hôm nay cha đọc báo có chuyện gì vui không. Những câu hỏi tưởng chừng vu vơ ấy lại là sợi dây giữ cha mẹ ở lại với đời sống của gia đình.

Kinh dạy rằng, ngàn kinh vạn quyển, hiếu nghĩa làm đầu. Hiếu nghĩa làm đầu không chỉ là lo cơm áo. Hiếu nghĩa làm đầu là đặt cha mẹ vào trung tâm của đời sống gia đình, chứ không để cha mẹ ở rìa. Cha mẹ ở rìa là khi cả nhà ăn cơm mà không ai hỏi cha mẹ muốn ăn gì, cả nhà bàn chuyện lớn mà không ai hỏi ý cha mẹ, cả nhà cười nói mà cha mẹ chỉ ngồi nghe, không ai hỏi cha mẹ nghĩ gì.

Làm bạn tâm sự với cha mẹ già không khó như nhiều người tưởng. Không cần nói chuyện lớn lao. Chỉ cần ngồi xuống, tắt điện thoại, nhìn vào mắt cha mẹ và lắng nghe. Cha mẹ kể chuyện ngày xưa thì nghe hết câu, đừng ngắt lời. Cha mẹ kể đi kể lại một chuyện thì nghe như lần đầu, đừng nói mẹ kể rồi. Mỗi lần kể lại, cha mẹ không phải quên, mà là muốn có người nghe. Người nghe càng kiên nhẫn, cha mẹ càng thấy mình còn có ích.

Có người con nói, cha mẹ mình ít nói, hỏi gì cũng bảo không có gì. Người già ít nói thường là người đã quen giấu chuyện trong lòng. Với cha mẹ như vậy, đừng hỏi dồn. Hãy kể trước về mình: hôm nay con đi làm có chuyện này vui, hôm nay con gặp chuyện này khó. Khi con mở lòng trước, cha mẹ sẽ mở lòng theo. Tâm sự là chuyện hai chiều. Con cứ đòi cha mẹ kể, mà mình không kể gì, cha mẹ cũng ngại.

Cũng có cha mẹ già hay than thở, gặp ai cũng kể khổ. Người con nghe nhiều thành chán, thành tránh. Nhưng than thở của người già thường không phải là đòi hỏi. Đó là cách họ xả nỗi lo trong lòng. Nghe cha mẹ than mà không phán xét, không sửa ngay, đó đã là một cách chăm sóc. Nghe xong, mình chỉ cần nói một câu: con hiểu, có con đây rồi. Câu ấy ngắn, nhưng với cha mẹ già, nó có sức nặng của cả một lời hứa.

Người giữ giới không nói dối thì thường dùng lời ái ngữ để an ủi mọi người. Ái ngữ với cha mẹ già là nói lời nhẹ, lời ấm, lời làm cha mẹ yên lòng. Không phải là nói dối để cha mẹ vui. Mà là chọn cách nói sao cho cha mẹ nghe được, không bị tổn thương. Cha mẹ già hay quên, thay vì nói mẹ quên nữa rồi, hãy nói để con nhắc mẹ nhé. Cha mẹ già làm vỡ chén, thay vì nói sao mẹ hậu đậu thế, hãy nói không sao đâu mẹ, để con dọn. Lời ái ngữ không tốn tiền, nhưng nó làm cho nhà mình ấm lên từng ngày.

Làm bạn với cha mẹ già còn là rủ cha mẹ tham gia vào đời sống của nhà. Nhờ cha mẹ trông cháu một lúc, nhờ cha mẹ nếm thử món ăn mình nấu, nhờ cha mẹ kể cho cháu nghe chuyện ngày xưa. Khi cha mẹ thấy mình còn được cần, còn được hỏi, cha mẹ sẽ vui. Ngược lại, khi mọi việc trong nhà đều không cần đến cha mẹ, cha mẹ sẽ thấy mình thừa. Cảm giác thừa mới là thứ làm người già buồn nhất, chứ không phải thiếu ăn thiếu mặc.

Tối nay, hãy ngồi xuống cạnh cha mẹ một lúc, không điện thoại, không tivi. Hỏi cha mẹ một câu thật lòng: dạo này cha mẹ có chuyện gì muốn kể cho con nghe không. Rồi im lặng lắng nghe. Có thể cha mẹ sẽ kể một chuyện rất nhỏ, rất cũ. Nhưng chính lúc ấy, cha mẹ không còn là người được chăm sóc. Cha mẹ là một người bạn. Và trong nhà có một người bạn già để tâm sự, đó là phước lớn của cả nhà.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Hiểu Hạnh trong Đạo Phật (HT Thích Nhật Quang) — tr. 3: "Thiên kinh vạn quyển, hiếu nghĩa vi tiên."
• Kinh Thập Thiện giảng giải (HT Thích Thanh Từ) — tr. 32: "Thường dĩ ái ngữ an ủy chúng sanh."
Bài liên quanCha mẹ già muốn nghe con kể chuyện đời mình, không chỉ hỏi sức khỏeHiếu là để cha mẹ già được làm việc thiện theo ý mìnhCon giấu cha mẹ chuyện buồn: hiếu là kể thật để cha mẹ yên lòng