🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Phật độ cha, Phật độ mẹ: báo hiếu không phân biệt cha nhiều hay mẹ nhiều

Hiếu đạo – gia đình · 6 phút đọc

Trong nhiều gia đình Việt Nam, có một câu hỏi thầm lặng mà ít ai dám nói ra: thương cha nhiều hơn hay thương mẹ nhiều hơn? Có người gần mẹ hơn vì mẹ chăm sóc mình từ nhỏ. Có người kính cha hơn vì cha là trụ cột gia đình. Có nhà anh em còn tranh cãi nhau xem ai có công hơn, mẹ hay cha, rồi từ đó mà phân biệt đối xử: chăm mẹ nhiều hơn, thờ ơ với cha hơn, hoặc ngược lại.

Phật giáo trả lời câu hỏi này rất rõ ràng: công ơn cha mẹ bằng nhau. Không có đoạn kinh nào dạy rằng một vị nào trong hai vị có ơn nhiều hơn hay ít hơn. Câu trả lời này được giảng giải kỹ trong bài giảng về ba mươi tám pháp hạnh phúc, qua câu chuyện Phật độ cha và độ mẹ.

Khi Phật mẫu qua đời, Phật đã lên cõi trời thuyết toàn bộ Tạng Luận, Vi Diệu Pháp, ròng rã ba tháng để độ mẹ. Còn khi Phụ vương bệnh nặng sắp mất, Phật ngự về thành, thuyết pháp luôn bảy ngày đêm, một ngàn câu kệ, để độ cha đắc quả A La Hán. Sau đó, chính mình Ngài tẩm liệm Phụ vương, chính mình Ngài khiêng quan tài khi đưa ra làm lễ trà tỳ.

Có người nhìn vào đó mà tranh cãi: Phật thuyết pháp cho mẹ ba tháng, cho cha chỉ bảy ngày, vậy là ơn mẹ lớn hơn ơn cha. Người khác lại nói: Phật thuyết cho cha đến một ngàn câu kệ, lại tự tay khiêng quan tài cha, vậy là Phật thương cha hơn. Cả hai lập luận đều có lý, nhưng cả hai đều sai. Bài giảng nói rõ: không phải vì pháp thuyết nhiều hay ít, quả độ được cao hay thấp, mà bảo Phật đo lường công ơn của cha mẹ. Dù độ cha hay mẹ, Ngài cũng rất hết lòng làm tròn phận sự của con.

Tại sao Phật thuyết cho mẹ ba tháng mà cho cha bảy ngày? Vì Ngài là bậc Điều Ngự Trượng Phu, biết rõ căn cơ và duyên lành của từng người. Phật mẫu phải nghe pháp Vi Diệu Pháp mới đắc quả, mà chỉ là quả Tu Đà Hoàn. Chư thiên đến thính pháp lúc ấy toàn là bậc căn cơ cao, phải nghe pháp ấy mới có kết quả. Còn Phụ vương, duyên lành chưa đến trước lúc lâm chung, dù thuyết đến hàng triệu câu kệ cũng bằng thừa. Ngài đợi đến khi duyên lành mùi rồi mới thuyết. Thời gian dài hay ngắn không phải là thước đo của tình thương, mà là sự khéo léo của bậc thầy biết rõ căn cơ từng người.

Bài học này rất thiết thực cho đời nay. Trong gia đình, cha và mẹ khác nhau: mẹ thường gần gũi, chăm sóc từng bữa ăn giấc ngủ; cha thường lặng lẽ, ít nói, nhưng lo toan chuyện lớn. Người con dễ thấy công của mẹ vì mẹ hiện ra trước mắt mỗi ngày, mà quên công của cha vì cha làm việc thầm lặng phía sau. Hoặc ngược lại, người con kính cha vì cha nghiêm khắc, có uy, mà xem nhẹ mẹ vì mẹ hiền lành, nhẫn nhịn. Cả hai cách nhìn đều thiên lệch.

Báo hiếu đúng là báo hiếu cả cha lẫn mẹ, không phân biệt. Mẹ cần được chăm sóc, cha cũng cần được chăm sóc. Mẹ cần được lắng nghe, cha cũng cần được lắng nghe. Có những người cha già ít nói, ngồi một mình ngoài hiên, không phải vì cha không cần con, mà vì cha quen giấu nỗi buồn trong lòng. Người con chỉ lo cho mẹ mà quên cha, thì cha sẽ tủi thân lắm, dù cha không nói ra.

Cũng đừng đem công ơn cha mẹ ra mà cân đo. Cân đo ơn nghĩa là việc làm vô ích nhất trên đời. Ơn cha mẹ không cân được, không đong được, không so sánh được. Người con nào còn hỏi cha nhiều ơn hơn hay mẹ nhiều ơn hơn, thì chưa hiểu chữ hiếu. Hiếu là thương cả hai, lo cả hai, kính cả hai, như nhau.

Phật độ cha, Phật độ mẹ, đều hết lòng như nhau. Người con hôm nay cũng vậy: hãy hết lòng với cả cha lẫn mẹ. Đừng để một người được chăm mà người kia bị bỏ quên. Một mái nhà chỉ ấm khi cả cha lẫn mẹ đều được con cháu quan tâm. Và một người con chỉ thật sự có hiếu khi trong lòng không còn phân biệt cha nhiều hay mẹ nhiều nữa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Giảng giải 38 pháp Hạnh Phúc (Pháp sư Maha Thongkham, Thư Viện Phật Học BudSas) — Phật thuyết Vi Diệu Pháp ba tháng độ Phật mẫu; thuyết một ngàn câu kệ bảy ngày đêm độ Phụ vương đắc quả A La Hán, tự tay tẩm liệm và khiêng quan tài; công ơn cha mẹ bằng nhau
Bài liên quanGiúp cha mẹ bỏ ác làm lành: cách báo hiếu trọn vẹn nhấtCúng dường cha mẹ: việc may mắn nhất đời ngườiĐi tìm Phật xa, quên Phật ở trong nhà