🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Đừng đợi cha mẹ mất rồi mới nói lời thương

Hiếu đạo – gia đình · 8 phút đọc

Người đàn ông ngoài sáu mươi tuổi đứng trước mộ mẹ, tay cầm bó nhang run run. Ông nói nhỏ, như sợ ai nghe thấy: “Mẹ ơi, con xin lỗi. Lúc mẹ còn sống, con bận quá. Con chưa kịp nói thương mẹ.”

Câu nói ấy đến muộn hai mươi năm. Lúc mẹ còn sống, ông đi làm xa, mỗi tháng gửi tiền về, Tết mới về nhà một lần. Mẹ ốm, ông gửi tiền nhờ người khác chăm. Mẹ mất, ông làm đám tang thật to, mời cả làng đến ăn. Người ta khen ông hiếu thảo. Chỉ mình ông biết, mình chưa bao giờ nói với mẹ một câu thương mẹ.

Có bao nhiêu người trong chúng ta cũng đang chờ? Chờ có tiền rồi mới báo hiếu. Chờ rảnh rồi mới về thăm cha mẹ. Chờ dịp lễ, dịp Tết, chờ một ngày đẹp trời nào đó. Nhưng cha mẹ thì không chờ được. Tuổi già không chờ. Bệnh tật không chờ. Cái chết không chờ.

Trong Kinh Vu Lan Bồn có câu: làm con hiếu hạnh vi tiên. Hiếu là việc đứng đầu, việc phải làm trước tiên, không phải việc để sau cùng. Ngài Mục Kiền Liên khi đắc thần thông, việc đầu tiên ngài làm là tìm cha mẹ để cứu độ. Ngài không nói: để con làm xong việc này đã, để con tu thêm đã. Hiếu hạnh vi tiên — hiếu làm trước, mọi việc khác làm sau.

Kinh cũng kể: công dưỡng dục thâm ân dốc trả, nghĩa sanh thành đạo cả mong đền. Ơn cha mẹ nuôi dưỡng sâu như biển, nghĩa sinh thành lớn như trời. Người con hiểu được ơn ấy thì không đợi. Đợi là cách nói khác của quên. Hôm nay bận, ngày mai bận, bận mãi đến khi không còn cha mẹ để báo hiếu nữa.

Báo hiếu khi cha mẹ còn sống khác hẳn với báo hiếu khi cha mẹ đã mất. Khi cha mẹ còn sống, một bát canh nóng mẹ ăn được, một câu nói thương mẹ nghe được, một cái nắm tay cha cảm nhận được. Khi cha mẹ đã mất, mâm cúng có lớn đến đâu, cha mẹ cũng không ăn được. Vàng mã có đốt nhiều đến đâu, cha mẹ cũng không mặc được. Người ta làm giỗ to để cho người sống xem, nhiều hơn là để cho người đã khuất hưởng.

Không phải cúng giỗ là sai. Cúng giỗ là để nhớ, để dạy con cháu nhớ về cội nguồn. Nhưng nếu lúc cha mẹ còn sống mình thờ ơ, lúc cha mẹ mất mình làm giỗ to, thì mâm giỗ ấy không phải là hiếu. Mâm giỗ ấy là sự chuộc lỗi muộn màng. Chuộc lỗi thì tốt hơn là không chuộc, nhưng không bao giờ bằng đừng phạm lỗi ngay từ đầu.

Báo hiếu khi cha mẹ còn sống không cần nhiều tiền. Cần nhất là thời gian và sự có mặt. Về thăm cha mẹ một buổi, ngồi ăn với cha mẹ một bữa cơm, nghe cha mẹ kể chuyện, hỏi cha mẹ có đau chỗ nào không. Những việc ấy không tốn tiền, chỉ tốn lòng. Mà lòng thì ai cũng có, chỉ là có chịu bỏ ra hay không.

Có người nói: “Tôi phải đi làm xa để kiếm tiền báo hiếu cha mẹ.” Kiếm tiền là cần. Nhưng hãy tự hỏi: kiếm bao nhiêu thì đủ? Cha mẹ có cần một ngôi nhà to không, hay chỉ cần con về ăn cơm? Cha mẹ có cần tiền gửi về mỗi tháng không, hay chỉ cần mỗi tuần một cuộc điện thoại hỏi thăm? Nhiều bậc cha mẹ nói thật: “Tiền thì đủ rồi, chỉ thiếu con.”

Báo hiếu còn là nói lời thương khi còn kịp. Người Việt mình ngại nói lời thương với cha mẹ. Thương thì để trong lòng, không nói ra. Nhưng cha mẹ già rồi, không đọc được lòng con nữa. Cha mẹ cần nghe. Một câu “Con thương cha mẹ” nói ra có thể vụng về, có thể làm cả nhà ngượng ngùng, nhưng nó ở lại trong lòng cha mẹ rất lâu. Đừng để đến khi đứng trước mộ mới nói. Lúc ấy, người nghe không còn nghe được nữa.

Báo hiếu còn là xin lỗi khi còn kịp. Ai trong chúng ta cũng từng làm cha mẹ buồn. Có người cãi lại cha mẹ, có người bỏ nhà đi, có người vì tiền mà nặng lời với cha mẹ. Lỗi lầm ấy, nếu không xin lỗi khi cha mẹ còn sống, sẽ thành món nợ mang theo suốt đời. Một lời xin lỗi chân thành có thể làm nhẹ lòng cha mẹ và nhẹ lòng mình. Đừng để lỗi lầm ấy theo mình đến cuối đời.

Báo hiếu còn là sống cho đàng hoàng để cha mẹ khỏi lo. Cha mẹ già rồi vẫn lo cho con. Con làm ăn thua lỗ, cha mẹ mất ngủ. Con cãi nhau với vợ chồng, cha mẹ buồn. Con sống đàng hoàng, tử tế, khỏe mạnh, đó cũng là báo hiếu. Không cần làm gì lớn lao. Sống tốt đã là hiếu rồi.

Sách xưa dạy rằng tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu khác chi hạnh Phật. Hiếu không phải là một việc làm trong ngày lễ, mà là tâm niệm mỗi ngày. Mỗi ngày nhớ đến cha mẹ một chút, mỗi ngày làm một việc nhỏ cho cha mẹ, mỗi ngày nói một câu làm cha mẹ vui. Hiếu như vậy mới bền, mới thật.

Nếu hôm nay cha mẹ còn sống, đừng chờ nữa. Gọi một cuộc điện thoại. Hỏi một câu thăm. Về một chuyến xe. Nói một lời thương. Những việc ấy làm ngay hôm nay được thì đừng để đến ngày mai. Vì ngày mai, chưa chắc đã còn kịp.

Đừng đợi cha mẹ mất rồi mới nói lời thương. Lời thương nói với người còn sống mới là lời thương. Lời thương nói trước mộ chỉ là lời thương nói với chính mình. Hãy để cha mẹ nghe được lời thương ấy, khi cha mẹ còn nghe được.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Vu Lan Bồn, tr. 1
• Địa Ngục Biến Tướng Đồ, tr. 56
Bài liên quanMời cha mẹ ăn trước, miếng ngon mới thành hiếuTha thứ cho người nhà là giữ lại mái nhàCha mẹ ốm, con đừng chỉ gửi tiền rồi đi