Ông bà mất được ba năm thì ba anh em nhà bác Cả bắt đầu cãi nhau. Chuyện bắt đầu từ mảnh đất hương hỏa: ai được ở, ai được bán, ai được chia bao nhiêu. Cãi nhau từ bàn họp gia đình ra đến tận tòa. Mẹ còn sống, bà vẫn thường nói: "Nhà mình nghèo mà vui, vì anh em thương nhau." Giờ bà mất rồi, nhà không còn nghèo nữa, mà cũng không còn vui nữa. Người con út nói một câu khiến ai cũng lặng đi: "Mẹ mà còn sống, mẹ có cho chúng ta cãi nhau thế này không?"
Trong nhiều gia đình, chữ hiếu không chỉ là việc con cái đối với cha mẹ, mà còn là việc anh em đối với nhau. Cha mẹ sinh ra anh em một nhà, nuôi lớn từng đứa, mong lớn lên chúng thương nhau, đùm bọc nhau. Anh em hòa thuận chính là món quà lớn nhất con cái dành cho cha mẹ. Ngược lại, anh em cãi nhau vì tiền, vì đất, vì của cải, chính là làm cha mẹ đau lòng nhất, dù cha mẹ còn sống hay đã khuất.
Sách xưa dạy rằng trong gia đình, cha mẹ vui lòng thì anh em hòa thuận, vợ chồng êm ấm. Câu ấy nói lên một điều: hòa thuận không phải là chuyện tự nhiên mà có, mà là kết quả của cách sống khiêm nhường, biết nhường nhau. Người anh phải ngay thẳng, thật thà để các em noi gương. Người em phải kính thuận anh. Mỗi người lùi một bước, nhà sẽ yên. Mỗi người tiến một bước để giành phần hơn, nhà sẽ loạn.
Tiền bạc là thứ dễ làm mờ mắt nhất trong quan hệ anh em. Lúc cha mẹ còn sống, anh em ít khi cãi nhau vì tiền, vì còn cha mẹ đứng giữa hòa giải. Khi cha mẹ mất đi, không còn ai đứng giữa nữa, thì những tính toán cũ trỗi dậy: ai lo cho cha mẹ nhiều hơn, ai được cha mẹ thương hơn, ai xứng đáng được chia nhiều hơn. Những câu hỏi ấy, càng tính càng rối, càng cãi càng đau.
Người khôn ngoan sẽ nhớ rằng cha mẹ không để lại của cải để con cái tranh nhau, mà để lại để con cái nhớ nhau. Mảnh đất cha mẹ để lại, giá trị lớn nhất không phải là tiền bán được, mà là chỗ để anh em còn có lý do quay về, ngồi lại với nhau ngày giỗ, ngày Tết. Bán đi thì được một khoản tiền, nhưng mất đi cái cớ để sum họp. Tính kỹ ra, cái mất còn lớn hơn cái được.
Nếu anh em đã lỡ cãi nhau, hãy nghĩ đến cha mẹ mà dừng lại. Hãy tự hỏi: nếu cha mẹ còn sống, nhìn thấy cảnh này, cha mẹ sẽ buồn đến mức nào? Cha mẹ nuôi con khôn lớn, đâu phải để đến cuối đời nhìn con cái mình trở mặt với nhau. Một người anh biết nhường em, một người em biết kính anh, đó chính là hiếu thảo. Hiếu không chỉ là lo cho cha mẹ, mà còn là giữ cho nhà mình không tan.
Cũng có những gia đình anh em nghèo, không có gì để tranh, mà vẫn thương nhau. Tết đến, anh em góp nhau nấu một nồi bánh, ngồi kể chuyện cũ, cười vang cả nhà. Họ không giàu, nhưng họ có thứ mà nhiều nhà giàu không có: tình anh em còn nguyên. Cha mẹ họ, nếu còn sống, hẳn sẽ vui lắm. Vì với cha mẹ, không có của cải nào quý bằng việc con cái mình hòa thuận.
Chữ hiếu, rốt cuộc, không chỉ đo bằng mâm cơm dâng cha mẹ, mà còn đo bằng cách anh em sống với nhau sau khi cha mẹ đã đi xa. Anh em đừng để chữ tiền làm mờ chữ hiếu. Tiền kiếm lại được, đất mua lại được, nhưng tình anh em một khi đã rạn thì khó lành như xưa. Giữ được anh em hòa thuận, chính là giữ được điều cha mẹ mong mỏi nhất.
Có những anh em đã cãi nhau nhiều năm, đến mức không nhìn mặt nhau. Nếu bạn là một trong số đó, hãy thử là người gọi điện trước. Một cuộc gọi xin lỗi, một lời mời về ăn giỗ cha mẹ, có thể mở lại cánh cửa đã đóng nhiều năm. Cha mẹ trên trời có linh thiêng, hẳn cũng mong anh em mình làm hòa.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư