Trong một gia đình, có hai anh em đã mấy năm không nói chuyện với nhau. Lý do bắt đầu từ một chuyện nhỏ. Ngày cha ốm, hai anh em cãi nhau vì ai chăm cha nhiều hơn, ai tốn tiền nhiều hơn. Lời qua tiếng lại. Rồi giận. Rồi im lặng. Cha mất. Hai anh em vẫn không nói chuyện. Tết đến, mỗi người về thắp hương một lúc khác nhau, để khỏi gặp mặt. Mẹ già ngồi giữa, nhìn con cái như vậy, lòng đau mà không biết làm sao.
Nhiều gia đình rạn nứt như vậy. Không phải vì chuyện lớn lao. Mà vì những chuyện nhỏ, không ai chịu nhường ai. Cha mẹ còn sống, con cái cãi nhau vì đất đai, vì tiền bạc, vì chuyện chăm cha mẹ. Cha mẹ mất rồi, con cái vẫn cãi nhau vì chuyện chia chác, vì những lời nói cũ. Cái nhà thì còn đó. Nhưng cửa nhà đã rạn. Rạn từ những lời nói không ai chịu rút lại.
Sách xưa có lời dạy rằng công ơn cha mẹ không ai quên được. Dù làm gì, đi đâu, cũng không quên được công ơn cha mẹ. Câu ấy nhắc mình một điều. Cha mẹ đã cho mình tất cả. Mình cãi nhau với anh em vì vài tấc đất, vì vài đồng bạc, thì có xứng với công ơn ấy không. Cha mẹ sinh ra mình, nuôi mình lớn, mong nhất là anh em hòa thuận. Mình làm cho nhà rạn nứt, thì dù mình có đúng trong cuộc cãi vã, mình vẫn làm trái ý cha mẹ. Thắng trong cãi vã, thua trong chữ hiếu.
Tha thứ trong nhà, trước hết là tha thứ cho cha mẹ. Nhiều người con mang trong lòng những oán trách với cha mẹ từ ngày xưa. Cha mẹ đánh mình hồi nhỏ. Cha mẹ thiên vị anh em. Cha mẹ bắt mình nghỉ học đi làm. Những chuyện ấy, có thật. Nhưng cha mẹ làm vậy, phần lớn vì hoàn cảnh, vì nghèo khó, vì không biết cách khác. Họ cũng là lần đầu làm cha mẹ. Họ cũng sai. Tha thứ cho cha mẹ không có nghĩa là quên hết. Tha thứ có nghĩa là hiểu. Hiểu rồi thì nhẹ lòng. Nhẹ lòng rồi thì mới sống hiếu được với cha mẹ trong hiện tại.
Tha thứ trong nhà, còn là tha thứ cho anh em. Anh em cãi nhau, ai cũng có lý của mình. Người chăm cha mẹ nhiều thì ấm ức. Người chăm ít thì mặc cảm. Người lo tiền thì mệt. Người không lo được thì day dứt. Ai cũng có nỗi khổ riêng. Nếu mỗi người chỉ nhìn thấy phần khổ của mình, nhà sẽ không bao giờ yên. Nếu mỗi người chịu nhìn thấy phần khổ của người kia, nhà sẽ yên lại. Tha thứ không phải là nói người kia đúng. Tha thứ là nói, chuyện đã qua rồi, mình cùng lo cho cha mẹ, cho nhà cửa, quan trọng hơn chuyện ai đúng ai sai.
Sách xưa dạy rằng hiếu hạnh đứng đầu trăm hạnh tốt. Trong trăm hạnh tốt ấy, hòa thuận trong nhà là một hạnh lớn. Anh em hòa thuận, cha mẹ mới yên lòng. Cha mẹ yên lòng, thì phước trong nhà mới sinh ra. Một gia đình mà anh em không nói chuyện với nhau, cha mẹ nằm đó, lòng nào yên được. Cho nên, giữ hòa thuận trong nhà cũng là một cách báo hiếu. Không cần phải làm gì to tát. Chỉ cần anh em ngồi lại, nói với nhau một câu. Anh ơi, chuyện cũ bỏ qua nhé. Em ơi, mình làm hòa nhé. Một câu như vậy, nói ra, nhà sẽ khác.
Có những oán hận trong nhà đã kéo dài nhiều năm, đến mức người ta không còn nhớ lý do bắt đầu nữa. Chỉ nhớ là mình giận. Giận lâu thành quen. Quen rồi không biết làm hòa bằng cách nào. Thật ra, làm hòa không khó. Chỉ cần một người mở lời trước. Người mở lời trước không phải là người thua. Người mở lời trước là người thương nhà hơn. Là người hiếu hơn. Vì họ đặt chữ hiếu lên trên cái tôi của mình.
Tha thứ cũng cần thời gian. Không phải nói tha thứ là tha thứ ngay. Có những vết thương trong nhà cần thời gian mới lành. Nhưng thời gian chỉ làm lành khi mình chịu mở lòng. Nếu mình cứ giữ mãi trong lòng, thời gian chỉ làm vết thương sâu thêm. Hãy bắt đầu bằng một bước nhỏ. Gọi cho anh em một cuộc điện thoại. Hỏi thăm một câu. Về nhà ăn một bữa cơm chung. Những bước nhỏ ấy, làm đều, sẽ làm cho cửa nhà bớt rạn.
Cuối cùng, xin nhớ một điều. Cha mẹ không sống mãi. Anh em cũng không ở bên nhau mãi. Đến một lúc nào đó, mình sẽ ước gì ngày xưa mình đã tha thứ sớm hơn. Đừng để đến lúc ấy mới hối hận. Hãy tha thứ ngay hôm nay, khi còn kịp. Hiếu giữ cho cửa nhà không rạn. Tha thứ là cách giữ hiếu. Nhà còn yên, cha mẹ còn vui, thì chữ hiếu mới tròn.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư