Có một người mẹ kể với tôi: con trai chị, bảy tuổi, hôm nọ đi học về, thấy bà ngoại ngồi nhặt rau, liền chạy lại phụ. Bà ngoại hỏi sao con biết phụ, nó bảo: ở nhà mẹ hay phụ bà, con thấy vậy nên con làm theo. Chị nghe mà vui. Chị bảo, chị chưa bao giờ dạy con phải hiếu thảo. Chị chỉ sống như vậy, và con chị học theo.
Dạy con hiếu thảo, hóa ra, không phải là dạy bằng lời. Mà là dạy bằng cách sống của chính cha mẹ. Đứa trẻ không nghe những gì cha mẹ nói. Đứa trẻ nhìn những gì cha mẹ làm. Cha mẹ đối xử với ông bà ra sao, con cái sẽ đối xử với cha mẹ y như vậy.
Trong kinh có câu: cha dạy, con hiếu thuận vâng theo. Nghe thì đơn giản. Nhưng dạy ở đây không phải là ra lệnh. Dạy là làm gương. Người cha sống hiếu thảo, đứa con tự nhiên hiếu thảo. Người mẹ biết ơn ông bà, đứa con tự nhiên biết ơn cha mẹ. Cái đức của cha mẹ, truyền sang con, không qua lời nói mà qua hành động hằng ngày.
Nhiều cha mẹ lo lắng: làm sao dạy con biết hiếu? Họ mua sách, cho con học lớp kỹ năng sống, kể chuyện cổ tích về lòng hiếu thảo. Những việc ấy đều tốt. Nhưng nếu ở nhà, cha mẹ cãi nhau với ông bà, lạnh nhạt với cha mẹ già, thì mọi bài học đều vô nghĩa. Đứa trẻ sẽ tin vào những gì nó thấy, không phải những gì nó nghe.
Dạy con hiếu thảo bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Cho con cùng phụ mẹ nấu cơm cho bà. Cho con gọi điện hỏi thăm ông bà. Cho con thấy cha mẹ quan tâm đến ông bà như thế nào. Khi con hỏi tại sao phải làm vậy, hãy trả lời thật giản dị: vì ông bà đã nuôi cha mẹ lớn, giờ cha mẹ chăm lại ông bà. Đứa trẻ nghe vậy, sẽ hiểu. Hiểu bằng lòng, không cần giảng giải dài dòng.
Cũng có cha mẹ dạy con hiếu bằng cách ép buộc. Bắt con phải chào ông bà, phải hôn ông bà, phải làm theo ý ông bà. Ép buộc thì con làm, nhưng làm trong miễn cưỡng. Lâu dần, con ghét việc hiếu thảo. Vì nó gắn với áp lực. Hiếu thảo không nên là gánh nặng. Hiếu thảo nên là niềm vui. Đứa trẻ nào cảm thấy vui khi ở bên ông bà, tự nhiên sẽ thương ông bà. Đứa trẻ nào bị ép, sẽ tránh xa.
Muốn con vui khi ở bên ông bà, hãy để ông bà và cháu có thời gian vui vẻ với nhau. Đừng biến mỗi lần về thăm thành buổi kiểm tra. Đừng bắt cháu phải thể hiện. Cứ để cháu chơi với ông bà, nghe ông bà kể chuyện, ăn món ông bà nấu. Tình cảm sẽ tự nảy nở.
Một điều quan trọng nữa: dạy con hiếu thảo, đừng quên dạy con biết ơn. Hiếu thảo và biết ơn đi cùng nhau. Đứa trẻ biết ơn bữa cơm mẹ nấu, biết ơn chiếc áo cha mua, biết ơn ông bà cho quà, lớn lên sẽ là người biết ơn đời. Mà người biết ơn, khó mà bất hiếu.
Có những cha mẹ nói: con tôi còn nhỏ, chưa hiểu gì, đợi lớn rồi dạy. Nhưng đợi lớn thì đã muộn. Lòng hiếu thảo gieo từ nhỏ, như hạt giống gieo đúng mùa. Gieo muộn, hạt khó nảy. Đứa trẻ ba tuổi đã có thể học cách chia sẻ. Đứa trẻ năm tuổi đã có thể học cách quan tâm. Đừng đợi con mười tám tuổi mới dạy hiếu. Lúc ấy, con đã có thế giới riêng, cha mẹ nói gì cũng khó nghe.
Cuối cùng, dạy con hiếu thảo là dạy con làm người. Người biết hiếu thảo với cha mẹ, ra đời sẽ biết tôn trọng người khác. Người biết ơn gia đình, sẽ biết ơn xã hội. Hạt giống hiếu thảo gieo hôm nay, mai này sẽ thành cây lớn, che mát cả đời con. Và người gieo hạt ấy, không ai khác, chính là cha mẹ, bằng cách sống mỗi ngày của mình.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư