Cuối năm, nhà nào cũng bận rộn. Người ta lo dọn nhà, lo mua sắm, lo mâm cỗ. Có nhà lo đến mức mệt. Mẹ lo nấu mấy mâm. Cha lo mua đào, mua quất. Con cái lo quà cáp cho đủ đầy. Ai cũng muốn Tết này phải tươm tất hơn Tết trước. Mâm cao hơn, cỗ đầy hơn, nhà đẹp hơn. Nhưng đến đêm giao thừa, ngồi nhìn nhau, có người chợt thấy mệt. Mệt vì lo. Mệt vì chạy. Mệt vì Tết càng to, lòng càng nặng.
Có một gia đình nọ, con cái đi làm xa, cả năm mới về một lần vào Tết. Năm nay, người con trai về muộn. Xe kẹt, đường đông, đến nhà đã gần nửa đêm giao thừa. Mẹ đã nấu xong mâm cỗ, ngồi chờ từ chiều. Thấy con về, mẹ không hỏi gì nhiều. Mẹ chỉ nói: về rồi thì ăn cơm. Mâm cơm đã nguội. Nhưng cả nhà ngồi ăn, nói chuyện rôm rả. Người con bảo: cả năm đi làm, con chỉ mong bữa cơm này. Không phải vì cơm ngon. Mà vì ngồi ăn cùng cha mẹ, con mới thấy mình đang ở nhà.
Tết là gì? Tết là dịp đoàn tụ. Sách xưa kể, có người viết thư cho em: mau trở về quê hương để đoàn tụ, cùng tảo mộ tổ tiên, làm tròn chữ hiếu. Đoàn tụ, tảo mộ, làm tròn chữ hiếu. Ba việc đó, không việc nào nhắc đến mâm cao cỗ đầy. Người xưa về quê ăn Tết, cái quý nhất là được ở cùng nhau. Được thắp nén nhang cho tổ tiên. Được ngồi lại với nhau sau một năm xa cách. Mâm cỗ có thể đơn giản. Nhà cửa có thể không cần lộng lẫy. Nhưng người phải về đủ. Lòng phải về đủ.
Ngày nay, nhiều người lầm Tết với một cuộc thi. Thi nhà ai trang trí đẹp hơn. Thi mâm ai to hơn. Thi quà ai đắt hơn. Thi con cái ai thành đạt hơn. Cuộc thi đó không ai thắng. Vì càng thi, càng mệt. Càng mệt, càng mất đi cái ý nghĩa thật của Tết. Tết không phải để khoe. Tết là để về. Về với cha mẹ. Về với quê hương. Về với những người mình thương. Người về được, đó đã là món quà lớn nhất. Không cần thêm gì nữa.
Có những người con không về được Tết. Vì công việc. Vì đường xa. Vì hoàn cảnh. Họ gọi điện về, nghe giọng mẹ qua điện thoại, lòng nặng trĩu. Họ tự trách mình bất hiếu. Nhưng hiếu không chỉ đo bằng việc có mặt ngày Tết. Hiếu đo bằng cả năm sống ra sao. Một người con cả năm gọi về thường xuyên, lo cho cha mẹ, đến Tết không về được, cha mẹ vẫn hiểu. Một người con cả năm không hỏi han, đến Tết về với mâm quà to, cha mẹ vẫn buồn. Món quà không thay được sự hiện diện. Nhưng sự hiện diện cũng không chỉ có một ngày Tết.
Với những người về được, hãy nhớ: cha mẹ không cần mâm cỗ to. Cha mẹ cần con ngồi lại lâu hơn một chút. Ăn với cha mẹ một bữa cơm không vội. Nghe cha mẹ kể chuyện cũ, dù đã nghe nhiều lần. Phụ mẹ rửa bát. Ngồi với cha uống chén trà. Những việc đó nhỏ lắm. Nhưng với cha mẹ già, đó là Tết. Tết không nằm ở mâm cao cỗ đầy. Tết nằm ở những giờ phút cả nhà ở bên nhau, không ai vội đi đâu.
Cũng đừng quên, Tết là dịp để nhớ tổ tiên. Thắp nén nhang. Dọn bàn thờ. Kể cho con cháu nghe về ông bà. Những việc đó, làm đơn giản cũng được. Không cần lễ vật lớn. Lòng thành mới là quan trọng. Một nén nhang thắp bằng lòng nhớ, quý hơn mâm lễ vật bày cho đẹp mắt. Dạy con nhớ tổ tiên, không phải bằng lễ nghi rườm rà. Mà bằng những câu chuyện. Kể cho con nghe ông bà ngày xưa sống ra sao. Kể cho con nghe cái nhà này từ đâu mà có. Con nghe rồi, con mới hiểu mình thuộc về đâu.
Có một điều nữa: Tết sum họp không chỉ là sum họp với người còn sống. Mà còn là sum họp với những người đã khuất, trong lòng mình. Ngồi bên mâm cơm, nhớ người đã mất, đó cũng là một phần của Tết. Nhớ không phải để buồn. Nhớ để mà biết ơn. Biết ơn những người đã đi trước, đã gây dựng nên gia đình này. Biết ơn cha mẹ còn ngồi đây, ăn cùng mình bữa cơm này. Vì không ai biết được, còn bao nhiêu cái Tết nữa, cả nhà mới lại ngồi đủ.
Năm nay, nếu bạn về nhà ăn Tết, xin đừng lo quá nhiều về mâm cỗ. Đừng lo nhà mình có thua nhà người ta không. Đừng lo quà cáp có đủ đầy không. Chỉ cần về. Về sớm một chút. Ở lâu một chút. Ngồi với cha mẹ nhiều một chút. Ăn bữa cơm nhà, dù đơn giản. Nói chuyện với nhau, dù là chuyện thường ngày. Đó mới là sum họp. Đó mới là Tết. Mâm cao cỗ đầy, có thể mua được bằng tiền. Nhưng một đêm giao thừa cả nhà ngồi đủ bên nhau, không có tiền nào mua được.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư