🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Năm điều nên nhớ mỗi ngày: già, bệnh, chết, xa lìa và nghiệp

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Sáng nay soi gương, ông Ba thấy tóc mình bạc thêm một mảng. Hôm qua ông còn khỏe, leo cầu thang một hơi. Sáng nay đầu gối đau, bước chậm hẳn. Ông thở dài, sao già nhanh vậy. Mới hôm nào còn bế con đi chơi, giờ con đã có con, mình đã thành ông nội. Thời gian đi đâu mà nhanh quá.

Ai cũng có lúc giật mình như ông Ba. Một sợi tóc bạc, một cơn đau lưng, một người bạn cùng tuổi mất đi, một đứa cháu hỏi sao tay ông run. Những lúc đó, mình chợt nhớ ra một điều mà thường ngày mình quên mất. Mình sẽ già. Mình sẽ bệnh. Mình sẽ chết. Những gì mình thương yêu rồi sẽ xa lìa. Và mọi việc mình làm hôm nay đều để lại dấu vết cho ngày mai.

Trong kinh Tăng Chi, Phật dạy người tại gia nên thường nhớ năm điều này. Phải bị già, muốn khỏi già, là một sự kiện không thể có được. Phải bị bệnh, phải bị chết, phải xa lìa những gì thân yêu, và mình là chủ nhân của nghiệp mình, là kẻ thừa tự nghiệp của mình. Năm điều này nghe qua có vẻ buồn, nhưng Phật dạy không phải để mình buồn. Ngài dạy để mình tỉnh ra, sống thật hơn, thương nhau thật hơn.

Nhớ mình sẽ già thì mình bớt khoe sắc, bớt chạy theo cái đẹp bề ngoài. Người trẻ hay lo mình chưa đủ đẹp, chưa đủ sang. Người nhớ mình sẽ già thì biết cái đẹp thật nằm ở cách sống, ở lòng tốt, ở sự tử tế với người xung quanh. Già là chuyện chắc chắn, không ai tránh được. Biết vậy thì đừng phí thời gian giận hờn vì những chuyện nhỏ nhặt.

Nhớ mình sẽ bệnh thì mình biết giữ thân. Thân này là phương tiện để mình sống, làm việc, thương yêu. Ăn uống điều độ, ngủ đủ, làm việc vừa sức, đó không phải là chuyện nhỏ. Nhiều người trẻ ỷ mình khỏe, thức khuya, ăn uống qua loa, tới lúc bệnh mới hối. Nhớ mình sẽ bệnh không phải để sợ bệnh, mà để chăm thân mình tử tế hơn, như người giữ gìn một món đồ quý.

Nhớ mình sẽ chết thì mình bớt tranh giành. Người ta cãi nhau vì một mảnh đất, vì một câu nói, vì một chút hơn thua. Nhưng khi nghĩ tới ngày mình nằm xuống, những thứ đó còn ý nghĩa gì. Nhớ mình sẽ chết không làm mình bi quan, mà làm mình sống trọn hơn. Hôm nay còn gặp nhau thì nói lời tử tế. Hôm nay còn làm được việc tốt thì làm ngay, đừng hẹn ngày mai. Ngày mai chưa chắc còn.

Nhớ sẽ xa lìa những gì thân yêu thì mình biết trân trọng người bên cạnh. Cha mẹ còn sống thì về thăm. Vợ chồng còn ở bên nhau thì đừng để những chuyện vụn vặt làm rạn nứt. Con cái còn nhỏ thì dành thời gian cho con, đừng đợi con lớn mới hối tiếc. Xa lìa là chuyện chắc chắn, có khi là người đi trước, có khi là mình đi trước. Biết vậy thì mỗi ngày bên nhau đều quý.

Nhớ mình là chủ nhân của nghiệp thì mình không đổ lỗi cho ai. Việc mình làm, lời mình nói, ý mình nghĩ, đều là hạt giống mình gieo. Gieo hạt lành thì gặt quả lành. Gieo hạt ác thì gặt quả ác. Không ai gánh thay mình được. Hiểu vậy thì mình cẩn thận hơn với từng việc nhỏ. Giận thì dừng lại, tham thì buông ra, thấy người khổ thì giúp một tay. Mỗi việc lành là một hạt giống tốt cho ngày mai của chính mình.

Năm điều này, Phật dạy nên nhớ mỗi ngày, không phải nhớ một lần rồi thôi. Sáng dậy nhớ một điều, tối trước khi ngủ nhớ lại một điều. Nhớ để sống thật, không phải nhớ để buồn. Người nhớ năm điều này thì sống nhẹ nhàng hơn, vì không còn bám chặt vào những thứ rồi sẽ mất. Người quên năm điều này thì sống như thể mình trẻ mãi, khỏe mãi, và người thân sẽ ở bên mình mãi, tới lúc mất mát ập tới thì không kịp trở tay.

Từ hôm nay, mỗi sáng hãy nhắc mình một câu ngắn. Mình sẽ già, sẽ bệnh, sẽ chết, sẽ xa lìa, và nghiệp là của mình. Nhắc không phải để sợ, mà để sống cho trọn ngày hôm nay. Ăn một bữa cơm cho ngon, nói một lời tử tế, làm một việc tốt, thương một người thân. Ngày nào cũng sống như vậy, thì tới lúc già, lúc bệnh, lúc xa lìa, lòng mình vẫn yên, vì mình đã sống không uổng một ngày nào.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tăng Chi Bộ Kinh II, 353 — "Phải bị già, muốn khỏi già, là một sự kiện không thể có được"
• Kinh Trung Bộ 135 (Kinh Tiểu Nghiệp Phân Biệt) — "Con người là chủ nhân của nghiệp, là kẻ thừa tự nghiệp. Nghiệp là thai tạng, nghiệp là quyến thuộc"
Bài liên quanBà-la-môn nữ cứu mẹ: hiếu trong kinh Địa TạngMọi thứ hợp lại rồi tan: kệ Pháp Cú 277 cho người vừa mất mátNgười trí làm tâm thẳng như thợ tên làm tên — kệ Pháp Cú 33