Có người đi xem tướng, nghe thầy phán một câu mà về mất ăn mất ngủ cả tuần. Thầy bảo trán này thấp, số vất vả. Thầy bảo mắt này buồn, đời nhiều truân chuyên. Có người nghe xong thì cam chịu, cho rằng số mình đã vậy, cố mấy cũng vô ích. Có người thì vội vàng đi cúng, đi giải hạn, mong đổi vận bằng tiền bạc lễ lạt.
Nhưng trong sách Phật, có một câu nói của người xưa được nhắc lại, nghe qua tưởng như chuyện xem tướng, mà thật ra là chuyện nhân quả. Người có tâm tốt mà không có tướng tốt, thì tướng tốt sẽ tùy theo tâm tốt mà hiện ra. Người có tướng tốt mà không có tâm tốt, thì tướng tốt sẽ theo tâm xấu mà tiêu tan. Câu ấy người xưa gói gọn trong tám chữ: tướng tùy tâm sinh, tướng tùy tâm diệt.
Hiểu câu này, ta sẽ thấy nhẹ nhõm. Tướng mạo không phải là bản án đã định sẵn. Nó là kết quả của tâm niệm và hành động của chính mình, tích lũy qua ngày tháng. Người hay thương người, hay giúp người, khuôn mặt dần dần hiền hòa, ánh mắt dần dần ấm áp. Người quen giận dữ, quen tính toán, khuôn mặt dần dần cau có, ánh mắt dần dần lạnh lùng. Không cần thầy tướng nói, người chung quanh cũng tự cảm nhận được.
Trong sách cũng nói rõ, tướng số đôi khi đoán trúng, nhưng cái trúng ấy không phải do sao chiếu hay số định. Nó trúng vì nhân quả nghiệp báo của chính người ấy. Một người sống thiện lành, làm nhiều việc tốt, thì quả lành hiện ra trên tướng mạo, trên đời sống. Thầy tướng nhìn thấy quả mà đoán, chứ không phải nhìn thấy số phận đã an bài. Hiểu như vậy thì không còn sợ hãi trước lời đoán, mà chỉ cần lo vun bồi cái nhân.
Hãy nhìn hai người cùng tuổi, cùng hoàn cảnh. Một người hay cười, hay chào hỏi, hay giúp đỡ hàng xóm, đi đâu người ta cũng quý. Một người hay cau có, hay nói xấu, hay chê bai, đi đâu người ta cũng tránh. Hỏi tướng ai tốt hơn? Không cần xem chỉ tay, ai cũng trả lời được. Tướng tốt hay xấu, thật ra nằm ở chỗ người ta cảm thấy thế nào khi ở gần mình.
Có người sinh ra không đẹp. Mũi không cao, mắt không to, da không trắng. Nhưng người ấy sống chân thành, nói năng nhẹ nhàng, làm việc tử tế, lâu ngày ai gặp cũng mến. Cái mến ấy chính là tướng tốt đã hiện ra. Ngược lại, có người sinh ra đẹp, nhưng lòng đầy ganh ghét, miệng đầy lời cay độc, lâu ngày cái đẹp cũng phai nhạt trong mắt người khác. Người ta tránh xa, không phải vì tướng xấu đi, mà vì tâm xấu đã lộ ra.
Cho nên, muốn đổi tướng thì đổi tâm trước. Muốn đổi vận thì đổi việc làm của mình trước. Đừng ỷ lại vào thần quyền, đừng trông chờ vào lễ bái mà mình thì vẫn sống như cũ. Sách dạy rất rõ, sự ỷ lại vào sức thiêng liêng là hiểm họa tiêu diệt trí tuệ của con người. Cúng bái mà không sửa mình, cũng như lau gương mà không rửa mặt, gương sáng mà mặt vẫn bẩn.
Đổi tâm bắt đầu từ những việc rất nhỏ. Mỗi sáng soi gương, tự hỏi hôm nay mình sẽ mang khuôn mặt nào ra đường. Khuôn mặt cau có hay khuôn mặt hiền hòa, mình chọn được. Mỗi lần gặp người, tự hỏi mình sẽ nói lời nào. Lời làm người ta nhẹ lòng hay lời làm người ta đau lòng, mình chọn được. Mỗi ngày chọn như vậy, lâu ngày thành thói quen, thói quen thành tướng mạo.
Trong gia đình, điều này càng rõ. Người vợ hay chồng hay nhường nhịn, hay tha thứ, gia đình êm ấm, con cái ngoan hiền. Người nào cũng tranh phần đúng về mình, cũng muốn thắng trong từng câu nói, gia đình lúc nào cũng căng thẳng. Tướng của một gia đình, nhìn vào không khí trong nhà là thấy. Nhà nào ấm áp, nhà ấy có tướng tốt.
Người xưa còn dạy, làm việc đạo, làm việc thiện, phải gạt bỏ danh tướng ra ngoài. Giúp người mà còn muốn người ta biết ơn, muốn người ta khen ngợi, thì việc lành ấy đã vẩn đục. Làm lành lặng lẽ, không cần ai biết, tâm mới thật sự trong sạch. Mà tâm trong sạch thì tướng tự nhiên sáng ra, không cần trang điểm.
Vậy nên, đừng hỏi thầy bói xem số mình ra sao. Hãy hỏi chính mình: hôm nay tâm mình thế nào, việc mình làm thế nào. Tâm tốt thì tướng tốt. Việc lành thì vận lành. Đó là cách đổi vận chắc chắn nhất, không tốn một đồng lễ lạt, mà hiệu quả thì ai cũng nhìn thấy.
Từ hôm nay, mỗi khi soi gương, đừng chỉ nhìn mặt mình đẹp hay xấu. Hãy nhìn vào mắt mình, xem mắt có hiền không, có ấm không. Mỗi khi bước ra khỏi nhà, hãy mang theo một tấm lòng tốt. Lâu ngày, người chung quanh sẽ nói: sao dạo này trông anh, trông chị khác quá, phúc hậu quá. Lúc ấy, tướng đã tùy tâm mà sinh ra rồi.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư