Anh Hùng làm công nhân trong một xưởng may. Ngày nào anh cũng đến đúng giờ, làm hết việc của mình rồi mới về. Có hôm máy hỏng, anh ở lại phụ sửa, không tính thêm giờ. Có hôm đồng nghiệp nghỉ ốm, anh làm thay phần việc của người ta, không than một câu. Mấy người bạn cùng xưởng cười anh: làm chi cho cực, lương thì cũng vậy, chủ có thấy đâu. Anh chỉ cười, không cãi.
Năm năm sau, xưởng mở thêm một chuyền mới, cần một người tổ trưởng. Chủ xưởng chọn anh Hùng. Mấy người bạn ngạc nhiên, hỏi sao lại là anh. Chủ xưởng nói: tôi để ý lâu rồi, người làm việc đàng hoàng thì không cần ai nhắc. Giao việc cho người đó, tôi yên tâm. Lương tổ trưởng cao hơn, công việc ổn định hơn, anh Hùng không cần phải xin xỏ ai, cơ hội tự tìm đến.
Kinh Pháp Cú có câu dạy rất gọn: không làm các điều ác, gắng làm các việc lành, luôn tu tâm, tịnh ý. Đó là lời Phật dạy. Nghe thì như lời dạy cho người tu, nhưng đem vào chỗ làm thì đúng từng chữ. Đi làm hết việc, làm đúng trách nhiệm, không lười biếng, không gian dối, không làm ẩu cho xong, đó là gắng làm các việc lành trong công việc hằng ngày. Không cần phải làm việc gì lớn lao, chỉ cần làm tốt việc nhỏ của mình, ngày này qua ngày khác.
Kinh Pháp Cú cũng dạy: chớ khinh điều thiện nhỏ, cho rằng phước không nhiều. Nước từng giọt tuy nhỏ, dần dần đầy vại to. Một ngày làm việc đàng hoàng thì chẳng thấy gì khác biệt. Nhưng một trăm ngày, một nghìn ngày làm việc đàng hoàng thì khác hẳn. Người ta không nhìn mình trong một ngày, người ta nhìn mình trong cả một quá trình. Cái uy tín của người làm công cũng như nước nhỏ giọt, lâu ngày đầy vại, đến lúc cần thì có mà dùng.
Nhiều người đi làm với tâm lý: lương bao nhiêu thì làm bấy nhiêu. Chưa đến giờ thì ngồi chơi, đến giờ thì về ngay, việc dở dang cũng mặc. Họ nghĩ mình khôn, làm ít hưởng nhiều. Nhưng họ quên mất một điều: người ta trả lương theo tháng, nhưng người ta đánh giá mình theo cả năm. Người làm việc cầm chừng, đến lúc cắt giảm nhân sự, họ là người ra đi đầu tiên. Người làm việc hết lòng, đến lúc có cơ hội, họ là người được nhớ đến đầu tiên.
Cũng có người làm việc ẩu, làm cho xong, không quan tâm kết quả. Hôm nay làm ẩu một chút, không ai phát hiện. Ngày mai làm ẩu một chút nữa, vẫn không ai phát hiện. Nhưng đến khi sản phẩm lỗi, khách hàng phàn nàn, cả chuyền phải làm lại, thì người ta mới biết cái ẩu đó tốn kém biết bao nhiêu. Nhân quả của thái độ làm việc là như vậy: nó không trả ngay trong ngày, nó trả vào lúc mình không ngờ nhất.
Đi làm đúng giờ, làm hết việc, còn có một cái lợi nữa mà ít người nghĩ đến: lòng mình nhẹ. Người làm việc đàng hoàng, tối về ngủ ngon, không phải lo sợ ai phát hiện, không phải day dứt vì mình đã lười. Người làm việc cầm chừng, tối về cũng không yên, vì trong lòng biết mình chưa làm tròn. Cái yên của người làm tốt việc không mua được bằng tiền, nhưng nó đáng giá hơn tiền nhiều.
Có người nói, chủ không thấy, làm tốt cũng uổng. Nhưng chủ không thấy thì đồng nghiệp thấy, khách hàng thấy, và quan trọng nhất là chính mình thấy. Mình biết mình đã làm gì, đã sống ra sao. Nhân quả không cần ai làm chứng, nó tự ghi lại trong từng ngày mình sống. Hôm nay mình làm tốt, ngày mai mình vẫn là người làm tốt. Cái đó không ai lấy đi được.
Cho nên, dù làm nghề gì, ở vị trí nào, hãy làm hết việc của mình, làm cho đàng hoàng. Không cần phải làm thêm giờ không công, không cần phải nịnh bợ ai. Chỉ cần làm đúng phần việc của mình, làm cho tử tế, ngày nào cũng vậy. Nước nhỏ giọt lâu ngày đầy vại. Uy tín tích lâu ngày thành chỗ đứng. Đến lúc cơ hội đến, người ta sẽ nhớ đến mình, không cần mình phải nhắc.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư