🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Giữ năm giới: nền móng của một đời lành

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Có một anh thanh niên hỏi thầy trong chùa: con muốn tu, nhưng con không biết bắt đầu từ đâu. Kinh sách thì nhiều quá, pháp môn thì nhiều quá, con đọc mà không hiểu hết. Thầy chỉ cười, bảo: con không cần bắt đầu từ đâu xa. Con bắt đầu từ năm giới. Giữ được năm giới, là con đã có nền móng của một đời lành.

Năm giới là gì? Đó là năm điều mà người Phật tử tại gia phát nguyện giữ: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu. Nghe thì đơn giản, mà giữ thì không dễ. Không sát sinh không chỉ là không giết người, mà còn là không giết hại sinh vật một cách vô cớ. Không trộm cắp không chỉ là không ăn trộm, mà còn là không lấy của không cho. Không nói dối không chỉ là không nói sai sự thật, mà còn là không nói lời lừa gạt, thêu dệt.

Trong sách Thiên Đường Du Ký có ghi rõ năm giới là: không sát sinh, không trộm đạo, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu. Người giữ được năm giới thì tâm mới thanh tịnh, mới có thể tu lên cao hơn. Năm giới như năm cái cọc đóng xuống đất để dựng nhà. Nhà muốn cao, muốn bền, thì cọc phải chắc. Người muốn tu cao, muốn sống lành, thì năm giới phải vững.

Trong sách Phật Học Tinh Hoa có nói lục độ là bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí huệ. Trì giới đứng thứ hai, ngay sau bố thí. Nghĩa là giữ giới là một trong sáu hạnh của Bồ Tát, là con đường tu của người muốn giác ngộ. Không phải chuyện nhỏ, mà là chuyện lớn, là nền tảng của mọi pháp môn.

Nhiều người nghĩ giữ giới là gò bó, là mất tự do. Nhưng thật ra, giữ giới là giữ tự do cho mình. Người không sát sinh thì không sợ quả báo, không sợ oán thù. Người không trộm cắp thì không sợ bị bắt, không sợ mất danh dự. Người không nói dối thì không phải nhớ mình đã nói dối cái gì, không sợ bị lộ. Người không uống rượu thì đầu óc tỉnh táo, không làm điều sai lúc say. Năm giới, giữ được thì lòng nhẹ, không giữ được thì lòng nặng.

Có một bà cụ trong xóm, cả đời giữ năm giới rất nghiêm. Bà không ăn chay trường, bà vẫn ăn mặn, nhưng bà không bao giờ sát sinh, không bao giờ lấy của ai, không bao giờ nói dối. Con cháu trong nhà ai cũng kính trọng bà. Bà bảo: bà không tu cao, bà chỉ giữ năm giới thôi. Nhưng giữ năm giới cả đời, là bà đã tu cả đời rồi.

Giữ năm giới không cần phải lên chùa, không cần phải tụng kinh, không cần phải hiểu nhiều chữ nghĩa. Chỉ cần mỗi ngày, trước khi làm việc gì, tự hỏi mình một câu: việc này có phạm giới không? Nếu phạm, thì đừng làm. Đơn giản vậy thôi, mà làm được mỗi ngày, thì đó là tu.

Giữ năm giới nghe thì dễ, mà giữ cho trọn cả đời thì không dễ chút nào. Có những lúc, mình không sát sinh, không trộm cắp, không nói dối, nhưng lại vô tình phạm giới vì thói quen. Nói một câu đùa giỡn mà làm người khác buồn, đó cũng là một dạng nói dối. Lấy đồ của cơ quan về dùng riêng, đó cũng là một dạng trộm cắp. Uống một ly rượu trong bữa tiệc rồi lái xe về, đó cũng là phạm giới uống rượu. Năm giới không chỉ là năm điều lớn, mà còn là năm điều nhỏ trong đời sống hằng ngày.

Cho nên, giữ giới không phải là việc của một ngày, mà là việc của cả đời. Mỗi ngày, mình tự kiểm lại xem hôm nay mình đã giữ được năm giới chưa. Hôm nay mình có nói lời nào không thật không? Có lấy thứ gì không phải của mình không? Có làm hại sinh vật nào không? Cứ kiểm lại như vậy mỗi tối, lâu ngày, năm giới sẽ trở thành thói quen, thành tính cách của mình. Người giữ giới lâu ngày, không cần cố gắng nữa, mà tự nhiên sống lành, như cây đã bén rễ thì tự nhiên đứng vững.

Người ta hay tìm kiếm những pháp môn cao siêu, những bài kinh dài, những cách tu mau thành. Nhưng nền móng của mọi pháp môn, vẫn là năm giới. Nhà không có nền thì xây cao sẽ đổ. Người không giữ giới thì tu cao cũng không bền. Bắt đầu từ năm giới, giữ cho vững, rồi muốn tu thêm gì cũng được. Nền đã chắc, nhà muốn xây cao bao nhiêu cũng được.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thiên Đường Du Ký — trang 580 (giữ năm giới)
• Phật Học Tinh Hoa — trang 201 (lục độ: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí huệ)
Bài liên quanCúng dường đúng cách: của ít lòng nhiều mới là phướcLàm việc thiện bằng tiền không sạch: phước có về khôngGiúp người mà không đúng cách: lòng tốt cũng cần trí tuệ