🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Bảo con nói dối hộ mình: nhân quả của một lời dối hai đời

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Buổi trưa, điện thoại nhà reo. Người gọi là chủ nợ, hỏi anh chủ nhà có ở nhà không. Đứa con gái mười tuổi chạy ra nghe, anh cha ngồi trong phòng, vẫy tay ra hiệu: nói ba đi vắng. Đứa bé ngập ngừng một chút, rồi nói vào điện thoại: "Ba cháu đi vắng rồi ạ." Cúp máy xong, anh cha xoa đầu con: "Con giỏi lắm." Đứa bé cười, không biết mình vừa làm gì.

Chuyện như vậy xảy ra ở nhiều nhà, dưới nhiều hình thức. Có người bảo con nói dối cô giáo là con ốm để được nghỉ học. Có người bảo con nói với mẹ là ba đang họp, trong khi ba đang đi nhậu. Có người bảo con giấu bài kiểm tra điểm kém, nói với ông bà là con được điểm cao. Người lớn nghĩ: chuyện nhỏ thôi mà, con nít nói một câu có sao đâu. Nhưng thật ra, đó là một bài học rất lớn, mà đứa trẻ học được ngay trong chính nhà mình.

Có một câu kinh xưa nói thế này: ai nói lời vọng ngữ, không ác nào không làm. Người lớn bảo con nói dối hộ mình, tức là đang dạy con rằng nói dối là cách giải quyết vấn đề. Gặp chủ nợ thì nói dối. Gặp chuyện khó thì nói dối. Muốn trốn tránh thì nói dối. Đứa trẻ học rất nhanh, không phải bằng lời dạy, mà bằng việc người lớn làm. Nó thấy ba nói dối được, thì nó cũng nói dối được. Nó thấy mẹ nói dối được, thì nó cũng nói dối được. Bài học này không cần giảng, chỉ cần làm một lần là đủ.

Câu kinh còn dạy: như bông hoa tươi đẹp, có sắc nhưng không hương. Cũng vậy, lời khéo nói, không làm, không kết quả. Người lớn hay dặn con: phải nói thật, phải trung thực, nói dối là xấu. Những lời dặn đó đẹp như bông hoa có sắc. Nhưng nếu chính người lớn lại bảo con nói dối hộ mình, thì lời dặn đó không có hương, không có giá trị. Đứa trẻ nghe lời dạy bằng tai, nhưng học bằng mắt. Mắt nó thấy ba bảo nó nói dối, thì lời dạy nói thật của ba trở thành vô nghĩa.

Nhân quả của một lời dối hộ mình không chỉ dừng ở đứa trẻ. Nó đi hai đời. Đời thứ nhất là người lớn: hôm nay mình bảo con nói dối để trốn chủ nợ, ngày mai mình sẽ phải nói dối tiếp để che câu nói dối hôm nay. Nói dối một lần thì phải nói dối nhiều lần nữa. Đến lúc sự thật vỡ ra, người ta không chỉ giận mình vì món nợ, mà còn khinh mình vì đã dạy con nói dối. Đời thứ hai là đứa trẻ: nó lớn lên với thói quen nói dối. Nó nói dối thầy cô, nói dối bạn bè, rồi lớn hơn, nó nói dối cả cha mẹ. Đến lúc cha mẹ phát hiện con mình nói dối, họ giận con, nhưng không nhớ rằng chính mình là người dạy con điều đó đầu tiên.

Đứa trẻ nói dối không phải vì nó xấu, mà vì nó học. Nó học từ người gần nó nhất. Người gần nó nhất là cha mẹ. Cho nên, muốn con nói thật, cha mẹ phải nói thật trước. Muốn con trung thực, cha mẹ phải trung thực trước. Không có cách dạy con nào hiệu quả bằng việc mình làm gương. Nói một trăm lần "con phải nói thật" không bằng một lần mình nói thật trước mặt con.

Nếu lỡ có chủ nợ gọi đến, hãy nói thật với con: ba đang kẹt tiền, ba sẽ nghe điện thoại và hẹn trả. Nếu lỡ muốn cho con nghỉ học, hãy nói thật với cô giáo, xin phép đàng hoàng. Nếu lỡ làm sai điều gì, hãy nhận lỗi trước mặt con. Đứa trẻ thấy cha mẹ dám nhận lỗi, dám nói thật, nó sẽ học được lòng can đảm. Lòng can đảm đó quý hơn mọi lời dạy suông.

Có người hỏi: nói thật thì khó quá, nói dối thì dễ hơn. Đúng vậy, nói dối bao giờ cũng dễ hơn nói thật lúc đầu. Nhưng nói dối thì phải nói dối mãi, càng về sau càng khó. Nói thật thì khó lúc đầu, nhưng càng về sau càng nhẹ. Người lớn chọn đường nào, đứa trẻ sẽ đi theo đường đó. Cho nên, trước khi bảo con nói gì hộ mình, hãy nghĩ một chút: câu nói đó, mình có muốn con mình mang theo cả đời không? Nếu không muốn, thì đừng bảo con nói.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (HT Thích Minh Châu dịch) — trang 20 (kệ 176: Ai nói lời vọng ngữ, ai bác bỏ đời sau, không ác nào không làm)
• Kinh Pháp Cú (HT Thích Minh Châu dịch) — trang 6 (kệ 51: Như bông hoa tươi đẹp, có sắc nhưng không hương. Cũng vậy, lời khéo nói, không làm, không kết quả)
Bài liên quanVợ ốm nằm viện, chồng quay lưng: nhân quả của lời thề ngày cướiChê cơm vợ nấu: nhân quả của cái miệng chê baiLời nói gieo nhân, gặt quả — Phần 1