🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Chia sẻ tin chưa kiểm chứng — gieo nhân bằng một lần bấm nút

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Bà Sáu lướt Facebook, thấy một bài viết: "Uống nước chanh ấm mỗi sáng, trị khỏi ung thư trong một tháng." Bài viết có hình bác sĩ, có chữ ký, nhìn rất thật. Bà mừng quá, chia sẻ ngay về trang của mình, kèm dòng chữ: "Mọi người ơi, chia sẻ để cứu người." Chiều đó, bài chia sẻ của bà được hơn hai trăm lượt chia sẻ tiếp. Tối đó, bà kể với con gái. Con gái bà là y tá, nghe xong, nói: "Mẹ ơi, tin này giả đó. Nước chanh không trị được ung thư. Người ta bịa ra để câu lượt xem." Bà Sáu sững người. Bà chỉ muốn giúp người. Bà không ngờ, một lần bấm chia sẻ, mình lại gieo một hạt nhân xấu.

Ngày xưa, muốn nói dối, phải gặp mặt nhau mà nói. Muốn lan tin giả, phải đi từng nhà mà kể. Ngày nay, một lần bấm nút, tin giả đi khắp nơi trong vài giây. Một lời nói dối, nhân lên thành nghìn lần, vạn lần. Và mỗi lần nhân lên, nghiệp cũng nhân lên theo.

Trong nhà Phật, nói dối là một trong những việc ác nặng nhất về lời nói. Kinh Pháp Cú có câu rất thẳng: nên lìa xa một pháp, đó là người nói dối. Không ác gì chẳng làm, đời sau khổ chẳng tha. Người đã quen nói dối, thì không có việc ác nào mà không dám làm. Vì nói dối là cái gốc: nói dối được, thì che giấu được, che giấu được, thì làm gì cũng được. Câu này nghe nặng, nhưng nó nói đúng bản chất: lời nói dối mở đường cho mọi việc ác khác.

Và có một câu khác, cũng trong kinh ấy: kẻ ngu ưa nói dối, tạo nghiệp chịu khổ đau. Lời vô ích như dao, sẽ dễ tổn thương mình. Lời nói dối giống như con dao: cầm lên để đâm người khác, cuối cùng đứt tay mình. Người chia sẻ tin giả, lúc đầu tưởng mình đang giúp người. Nhưng khi tin giả gây hại, người đầu tiên mang tiếng, chính là người chia sẻ.

Chia sẻ tin chưa kiểm chứng, là gieo nhân gì? Trước hết, gieo nhân lừa dối. Mình không bịa ra tin, nhưng mình là người đưa tin đi tiếp. Người nhận tin, tin mình, chứ không tin người viết gốc. Mình trở thành cầu nối cho lời dối trá. Thứ hai, gieo nhân hại người. Tin giả về sức khỏe, có người tin theo, bỏ thuốc, bỏ chữa, bệnh nặng thêm. Tin giả về tiền bạc, có người tin theo, mất tiền. Tin giả về người khác, có người tin theo, ghét oan một người vô tội. Mình bấm một cái, mà hậu quả thì thật.

Kinh Pháp Cú dạy: chí thành thắng lừa dối. Chân thật thắng hư ngụy. Muốn thắng lời dối trá, không phải bằng cách cãi nhau với người nói dối. Muốn thắng, bằng cách mình sống chân thật. Chân thật ở đây, rất cụ thể: trước khi chia sẻ một tin, dừng lại ba giây, tự hỏi: tin này có thật không? Mình đã kiểm chứng chưa? Nguồn này có đáng tin không? Nếu không chắc, thì đừng chia sẻ. Không chia sẻ, không mất gì. Chia sẻ sai, mất nhiều lắm: mất uy tín, mất lòng tin của người khác, và gieo một hạt nhân xấu.

Có người nói: "Tôi chia sẻ với ý tốt, thì có sao đâu." Ý tốt thì quý. Nhưng nhân quả không tính bằng ý tốt. Nhân quả tính bằng việc mình làm. Ý tốt mà việc sai, quả vẫn sai. Giống như mình cho người ta uống thuốc với ý tốt, nhưng thuốc đó là thuốc giả, thì người ta vẫn bệnh. Ý tốt không biến thuốc giả thành thuốc thật. Ý tốt cũng không biến tin giả thành tin thật.

Bà Sáu sau này kể, bà xóa bài chia sẻ đó, đăng một bài mới: "Tôi đã chia sẻ tin sai, xin mọi người đừng tin theo." Bạn bè bà khen bà dũng cảm. Bà nói: "Tôi không dũng cảm gì đâu. Tôi chỉ nghĩ, mình lỡ gieo một hạt xấu, thì mình phải gỡ lại. Gỡ bằng cách nói thật. Nói thật, nhẹ người."

Chia sẻ tin chưa kiểm chứng, là gieo nhân lừa dối, gặt quả hại người và mất uy tín. Dừng lại ba giây trước khi bấm chia sẻ, là gieo nhân chân thật. Một lần bấm nút, có thể cứu người, cũng có thể hại người. Chọn bấm cái gì, là quyền của mình, ngay lúc này.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (Nguyên Thuận dịch) — tr. 36 (kệ: Nên lìa xa một pháp, Đó là người nói dối, Không ác gì chẳng làm, Đời sau khổ chẳng tha)
• Kinh Pháp Cú (Nguyên Thuận dịch) — tr. 73 (kệ: Kẻ ngu ưa nói dối, Tạo nghiệp chịu khổ đau)
• Kinh Pháp Cú (Nguyên Thuận dịch) — tr. 41 (kệ: Chí thành thắng lừa dối)
Bài liên quanNói cho sướng miệng hôm nay, trả giá bằng lòng người ngày maiHẹn mai mới làm lành, mai nào cũng bậnCân thiếu một lạng, mất cả chữ tín một đời