Có một câu hỏi nhiều người hay hỏi, hỏi thầm trong lòng mà không dám nói ra: sao người làm ác vẫn sống phây phây, còn người làm lành lại khổ? Trong công ty có người gian dối mà lên chức nhanh. Ngoài chợ có người cân non mà giàu to. Trong xóm có người hay hại người mà vẫn khỏe mạnh, nhà cao cửa rộng. Còn mình sống tử tế, làm việc đàng hoàng, mà sao cứ lận đận hoài. Nhìn vậy, nhiều người nản. Có người nghĩ nhân quả chỉ là chuyện kể cho vui. Có người bắt đầu làm ác theo, vì thấy làm ác có lợi hơn.
Kinh Pháp Cú có một câu kệ trả lời đúng nỗi thắc mắc này: người ác thấy là hiền, khi ác chưa chín muồi. Khi ác nghiệp chín muồi, người ác mới thấy ác. Nói bằng lời thường: việc ác giống như trái cây còn xanh. Lúc còn xanh, nó chưa chua, chưa chát, nhìn còn ngon. Người làm ác lúc đó tưởng mình khôn, tưởng mình không sao. Nhưng trái nào rồi cũng chín. Đến lúc chín, vị đắng vị chát mới lộ ra. Quả báo không phải không có, mà là chưa tới lúc.
Hãy nhìn kỹ người làm ác mà mình tưởng là sung sướng. Họ có thật sự yên không? Người tham nhũng giàu to, nhưng đêm nào cũng sợ bị phát hiện. Người lừa đảo kiếm tiền nhanh, nhưng đi đâu cũng phải giấu mặt. Người hay hại người, trong lòng lúc nào cũng đề phòng người khác hại lại mình. Cái giàu của họ đi kèm với lo sợ. Cái sướng của họ đi kèm với bất an. Quả xấu đã bắt đầu trổ rồi, chỉ là nó trổ trong lòng trước, bên ngoài chưa thấy thôi.
Ngược lại, người làm lành mà mình tưởng là khổ, có thật sự khổ không? Họ có thể nghèo, có thể lận đận, nhưng đêm họ ngủ ngon. Họ đi đâu cũng được người ta quý. Họ gặp khó khăn thì có người giúp. Cái phước của họ không nằm ở tiền bạc, mà nằm ở sự bình yên và lòng tin của mọi người. Quả lành cũng đã bắt đầu trổ rồi, chỉ là nó trổ âm thầm, không ồn ào như tiền bạc.
Nhân quả giống như gieo hạt. Hạt ớt gieo xuống không ra trái ngọt. Hạt cam gieo xuống không ra trái đắng. Có hạt nảy mầm nhanh, có hạt nảy mầm chậm. Nhưng hạt nào cũng ra cây của nó. Người làm ác hôm nay mà chưa gặp quả, không phải vì nhân quả sai, mà vì hạt ác của họ chưa tới mùa trổ. Người làm lành hôm nay mà chưa thấy phước, không phải vì phước không có, mà vì hạt lành của họ đang âm thầm lớn dưới đất.
Có những hạt gieo xuống nảy mầm sau một tuần, có những hạt phải đợi cả năm mới thấy cây. Hạt lành cũng vậy. Có việc lành làm xong thấy vui ngay. Có việc lành làm xong chẳng thấy gì thay đổi. Mình giúp người ta mà người ta không cảm ơn. Mình sống tử tế mà vẫn gặp khó khăn. Nhiều người nản ở chỗ này, nghĩ rằng gieo lành mà không thấy quả thì gieo làm gì. Nhưng hạt lành đang lớn dưới đất, mình không nhìn thấy thôi. Cây cổ thụ không mọc trong một đêm. Người có phước lớn không phải người làm một việc lành lớn, mà là người làm nhiều việc lành nhỏ, làm hoài không nghỉ, cho tới ngày cây đủ lớn để che bóng cho cả nhà.
Cho nên, đừng nhìn người khác mà nản lòng. Cũng đừng bắt chước điều ác vì thấy người ta chưa gặp quả. Mỗi người có mùa trổ quả của riêng mình. Việc của mình là coi chừng hạt mình gieo mỗi ngày. Hôm nay mình gieo hạt lành, mai sau mình gặt quả lành. Hôm nay mình gieo hạt ác, mai sau mình gặt quả ác, dù quả đó tới sớm hay muộn. Nhân quả không bao giờ quên ai. Nó chỉ đến đúng lúc của nó. Và lúc đó, không ai chạy trốn được.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư