🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Dễ thấy lỗi người, khó thấy lỗi mình — nghiệp bắt đầu từ cái nhìn

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Trong nhà nào cũng có một người hay soi.

Vợ soi chồng. Chồng soi vợ. Mẹ soi con dâu. Con soi cha mẹ. Người đó không ác. Người đó chỉ có một thói quen: thấy lỗi của người khác rất nhanh, rất rõ. Chồng về trễ một hôm, nhớ ngay. Vợ quên một việc nhỏ, nhắc hoài. Con làm sai một lần, kể lại cả năm.

Nhưng lỗi của chính mình thì sao? Lạ lắm. Mình quên thì bảo tại bận. Mình nóng giận thì bảo tại người ta chọc trước. Mình nói nặng thì bảo tại mình thẳng tính. Lỗi của mình, lúc nào cũng có lý do. Lỗi của người, lúc nào cũng là lỗi.

Kinh Pháp Cú có một câu nói đúng y như vậy: Dễ thay thấy lỗi người, lỗi mình thấy mới khó. Lỗi người ta phanh tìm, như sàng trấu trong gạo. Còn lỗi mình, che đậy, như kẻ gian giấu bài.

Sàng trấu trong gạo. Hình ảnh này hay quá. Người ta ngồi sàng gạo, con mắt chỉ nhìn trấu. Hạt trấu nào cũng thấy. Nhưng hạt gạo của mình thì không sàng. Còn kẻ gian giấu bài, giấu kỹ lắm, sợ người ta thấy. Lỗi của mình cũng vậy, giấu kỹ lắm, sợ người ta thấy, mà cũng sợ chính mình thấy.

Cái nhìn soi lỗi, nó gieo nghiệp từ lúc nào không hay.

Thứ nhất, nó gieo khẩu nghiệp. Thấy lỗi người, miệng không giữ được. Nói ra một câu, hai câu, rồi thành thói quen chê bai. Chê chồng trước mặt con. Chê vợ trước mặt bạn bè. Chê con dâu trước mặt hàng xóm. Mỗi câu chê là một hạt giống xấu. Người nghe đau, mình tưởng mình đúng. Nhưng trong nhà, mỗi câu chê là một vết nứt. Nứt nhiều, nhà vỡ.

Thứ hai, nó gieo oán. Người bị soi hoài, ban đầu còn nghe, sau đó chán, sau đó giận, sau đó không muốn nói chuyện nữa. Vợ chồng sống chung một nhà mà như người dưng. Cha mẹ với con cái, gặp nhau chỉ còn những câu trách móc. Cái oán đó không phải tự nhiên mà có. Nó lớn lên từ mỗi lần mình soi lỗi người ta mà không soi lại mình.

Thứ ba, nó gieo cho chính mình một cái tâm lúc nào cũng khó chịu. Người hay soi lỗi, trong lòng ít khi yên. Đi đâu cũng thấy người ta sai. Ăn cơm cũng thấy người ta ăn sai. Nói chuyện cũng thấy người ta nói sai. Tâm như vậy, sống sao mà vui được. Mình tưởng mình sáng suốt, thật ra mình đang tự làm khổ mình.

Vậy phải làm sao? Có phải là thấy lỗi người mà làm ngơ, không được nói gì? Không phải vậy. Thấy lỗi thì thấy, nhưng trước khi nói, hãy soi lại mình một lần.

Mình có lỗi giống vậy không? Mình có từng làm như vậy không? Nếu có, thì lời mình định nói, nên nhẹ lại. Vì mình cũng từng như vậy. Mình hiểu cái khó của người ta. Lời nói ra từ chỗ hiểu, nó khác với lời nói ra từ chỗ soi.

Ví dụ, chồng hay về trễ. Vợ muốn nói. Trước khi nói, vợ tự hỏi: mình có bao giờ làm người khác chờ không? Có. Vậy thì nói nhẹ thôi. Anh về trễ, em lo. Một câu đó, đủ rồi. Không cần kể lại mười lần về trễ trước đây. Không cần nói anh lúc nào cũng vậy. Một câu từ lòng lo lắng, người ta nghe được. Mười câu từ lòng soi mói, người ta chỉ muốn đóng cửa lại.

Còn lỗi của mình thì sao? Phải tập nhìn. Khó lắm, vì mình quen giấu. Nhưng có một cách đơn giản. Mỗi tối, trước khi ngủ, tự hỏi mình một câu: hôm nay mình có làm ai buồn không? Không cần trả lời cho ai nghe. Chỉ cần trả lời cho mình. Hỏi đều, tự nhiên mình thấy. Thấy rồi, mai sửa một chút. Vậy là đủ.

Người xưa nói, mắt mình có cây đà mà cứ đi nhổ cọng rác trong mắt người. Câu đó với lời dạy trên là một ý. Lỗi của mình to như cây đà mà mình không thấy. Lỗi của người nhỏ như cọng rác mà mình thấy ngay. Đổi lại đi. Nhổ cây đà trong mắt mình trước. Mắt mình sáng rồi, nhìn người ta mới rõ.

Nghiệp bắt đầu từ cái nhìn. Nhìn người bằng mắt soi lỗi, thì gieo oán. Nhìn người bằng mắt thương, thì gieo phước. Cùng một đôi mắt, cùng một con người, chỉ đổi cách nhìn, quả đã khác.

Cho nên, bớt soi người lại một chút. Soi mình nhiều hơn một chút. Nhà sẽ yên hơn. Lòng sẽ nhẹ hơn. Mà nghiệp, cũng dừng lại từ đó.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 252 (dhp_ev18.htm): dễ thay thấy lỗi người, lỗi mình thấy mới khó
Bài liên quanHứa rồi quên — lời hứa cũng gieo nhânMột phút nóng giận, quả đắng cả đờiCủa cho không bằng cách cho