Đang lướt mạng, mình thấy một người lạ bình luận chê bai mình thậm tệ. Tay mình nóng lên. Ngón tay gõ lia lịa: chửi lại cho nó biết mặt. Gõ xong, bấm gửi, thấy hả hê được đúng ba giây. Rồi cả buổi chiều, mình cứ nghĩ về chuyện đó. Nó có đọc không? Nó có chửi lại không? Mình có nên chửi tiếp không?
Ở chỗ làm, đồng nghiệp nói xấu mình sau lưng. Mình nghe được. Máu dồn lên mặt. Mình muốn đến tận nơi, nói cho ra lẽ, chửi lại cho hả giận. Mình tưởng tượng ra cảnh mình nói xong, người ta cứng họng, mình thắng. Tưởng tượng xong, mình thấy khoái. Nhưng rồi mình vẫn tức. Tức hơn cả lúc chưa tưởng tượng.
Ai cũng từng như vậy. Bị chửi, muốn chửi lại. Bị đánh, muốn đánh lại. Bị chơi xấu, muốn chơi xấu lại. Mình gọi đó là công bằng. Nó làm mình một, mình trả nó một. Có qua có lại mới toại lòng nhau.
Nhưng có một câu kinh xưa nói khác hẳn: lấy hận mà diệt hận thù, đời này không thể có. Không lấy hận mà diệt hận thù, đó mới là định luật ngàn thu.
Nghĩa là gì? Nghĩa là hận thù không bao giờ diệt được hận thù. Mình chửi lại người ta, người ta chửi lại mình, mình chửi tiếp, người ta chửi tiếp. Vòng đó không có điểm dừng. Mình tưởng chửi lại là xong chuyện, thật ra chửi lại là bắt đầu chuyện mới. Hả giận một phút, mà mang hận về nhà cả tuần.
Còn người chửi mình thì sao? Người ta chửi mình, trong lòng người ta đang khổ. Người vui vẻ, bình yên, không ai đi chửi người khác cho vui. Người ta chửi, là vì người ta đang tức, đang ghen, đang bất an. Mình chửi lại, là mình nhảy vào cái khổ của người ta, rồi mang cái khổ đó về làm khổ mình. Thành hai người khổ, thay vì một.
Nhiều người sợ rằng không chửi lại là thua, là hèn, là để người ta leo lên đầu mình. Không phải vậy. Không chửi lại không phải là chịu thua. Không chửi lại là không nhận lấy cái hận người ta đưa. Người ta đưa mình một món quà độc, mình không nhận, món quà đó vẫn ở tay người ta. Mình nhận, mình mới trúng độc.
Vậy khi bị chửi, bị nói xấu, bị chơi xấu, mình làm gì? Ba bước nhỏ, nhớ để dùng lúc nóng giận.
Bước thứ nhất: dừng lại. Đừng trả lời ngay. Đừng gõ phím ngay. Đừng đến tận nơi ngay. Hít ba hơi thở. Ba hơi thôi, đủ để cơn nóng đi qua đỉnh. Cơn giận giống như sóng, lên cao rồi sẽ xuống. Mình chỉ cần không hành động lúc sóng đang cao nhất.
Bước thứ hai: nói một câu thật ngắn, thật bình tĩnh. "Tôi nghe rồi, để tôi nghĩ đã." Hoặc không nói gì cả, đi chỗ khác. Im lặng lúc này không phải là thua. Im lặng là mình giữ được mình.
Bước thứ ba: về nhà, hỏi lòng mình một câu. Người ta chửi mình, có phần nào đúng không? Nếu có phần đúng, mình sửa phần đó, cảm ơn người ta trong lòng. Nếu hoàn toàn sai, mình bỏ xuống, không mang về nhà. Chuyện của người ta, để người ta giữ.
Tha thứ không phải là quên ngay, cũng không phải là làm bạn ngay với người đã làm mình đau. Tha thứ là mình quyết định không mang hận thù đó đi tiếp trong đời mình nữa. Mình đặt nó xuống, để tay mình rảnh mà cầm những thứ tốt đẹp hơn.
Hôm nay, nếu có ai làm mình giận, thử không chửi lại. Chỉ một lần thôi. Rồi tối về, xem lòng mình nhẹ hơn hay nặng hơn những lần chửi lại trước đây. Mình tin là nhẹ hơn nhiều.
Có người hỏi: vậy những hận cũ thì sao? Những chuyện đã qua nhiều năm rồi mà mình vẫn còn nhớ, vẫn còn tức mỗi khi nghĩ đến. Chuyện đó thì buông làm sao? Thật ra hận cũ cũng giống hận mới, chỉ khác là nó đã ở trong lòng mình lâu hơn, thành một phần của mình rồi. Buông hận cũ cần thời gian hơn, nhưng cách làm thì giống nhau: mỗi lần nó trồi lên, mình nhìn nó, thở một hơi, và nói với lòng: chuyện đó đã qua rồi, mình không mang nó đi nữa. Nói một lần chưa xong, nói mười lần, trăm lần, rồi sẽ có ngày nó nhẹ đi. Lòng mình không phải cái kho chứa hận. Dọn dần đi, để chỗ cho những thứ tốt đẹp hơn ở.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư