🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Niệm Phật – Tịnh độ

Lời nguyện thứ mười chín: nghe danh hiệu, phát tâm Bồ đề

Niệm Phật – Tịnh độ · 8 phút đọc

Có nhiều người niệm Phật lâu năm, nhưng trong lòng vẫn có một thắc mắc. Mình niệm Phật là để cầu về Cực Lạc cho riêng mình, hay còn có điều gì lớn hơn nữa? Mình niệm Phật mỗi ngày, nhưng mình có thật sự muốn giúp ai không? Hay mình chỉ muốn mình được yên, được an, được về cõi lành, còn người khác ra sao thì mặc kệ? Câu hỏi ấy không phải là câu hỏi xấu. Trái lại, đó là một câu hỏi rất tốt. Vì nó dẫn tới một lời nguyện rất lớn trong Kinh Vô Lượng Thọ: lời nguyện thứ mười chín.

Trong Kinh Vô Lượng Thọ, khi kể về bốn mươi tám lời nguyện của Pháp Tạng Tỳ Kheo, tức là Phật A Di Đà khi còn đang tu nhân, có một lời nguyện như thế này: giả sử khi tôi thành Phật, chúng sanh ở mười phương phát tâm Bồ đề, tu các công đức, chí tâm phát nguyện muốn sanh về nước tôi. Lúc họ mạng chung, tôi và đại chúng vây quanh hiện ra trước mặt họ. Nếu không như vậy thì tôi chẳng lấy ngôi chánh giác.

Lời nguyện ấy có ba phần. Phần thứ nhất là phát tâm Bồ đề. Phần thứ hai là tu các công đức. Phần thứ ba là chí tâm phát nguyện muốn sanh về nước Phật. Ba phần ấy đi cùng nhau, thiếu một phần thì chưa đủ. Nhiều người chỉ nhớ phần thứ ba: phát nguyện về Cực Lạc. Nhưng ít người để ý phần thứ nhất: phát tâm Bồ đề. Vậy phát tâm Bồ đề là gì?

Nói cho dễ hiểu, phát tâm Bồ đề là khởi lên một ý muốn lớn: mình tu không chỉ để cho riêng mình, mà để giúp tất cả chúng sanh cùng hết khổ. Người phát tâm Bồ đề vẫn niệm Phật, vẫn cầu vãng sanh. Nhưng trong lòng họ còn có thêm một ý nữa: con về Cực Lạc để tu học cho thành tựu, rồi quay lại giúp những người còn đang khổ. Cái tâm ấy rộng hơn cái tâm chỉ lo cho mình. Nó giống như một người học bơi không chỉ để mình khỏi chìm, mà để sau này còn cứu được người khác đang chìm.

Lời giảng trong Chú giải Kinh Vô Lượng Thọ nói rõ: nguyện thứ mười chín chú trọng phát Bồ đề tâm, một lòng niệm Phật. Hai thứ ấy không tách rời nhau. Phát tâm Bồ đề mà không niệm Phật, thì tâm tốt nhưng không có cách để về. Niệm Phật mà không phát tâm Bồ đề, thì có cách về, nhưng tâm còn hẹp. Đi cùng nhau thì mới đầy đủ. Giống như một con thuyền: tâm Bồ đề là hướng đi, câu niệm Phật là mái chèo. Có hướng mà không chèo thì thuyền không đi. Có chèo mà không có hướng thì thuyền đi lạc.

Tu các công đức là gì? Là những việc lành mình làm mỗi ngày. Giúp người khó khăn một chút. Nói một lời tử tế với người đang buồn. Không làm hại ai, không nói dối, không tham lam. Những việc ấy tưởng nhỏ, nhưng gom lại thành công đức. Lời nguyện dạy rằng: phát tâm Bồ đề, rồi tu các công đức, rồi mới chí tâm phát nguyện. Nghĩa là cái nguyện về Cực Lạc phải đứng trên một đời sống lành. Nguyện mà không có việc lành đi kèm, thì nguyện ấy chỉ là lời nói. Nguyện mà có việc lành làm nền, thì nguyện ấy mới vững.

Có người nghe tới đây sẽ lo: vậy mình phải làm được nhiều việc lớn mới phát tâm Bồ đề được sao? Không phải vậy. Phát tâm Bồ đề không đòi hỏi mình phải làm việc lớn. Nó chỉ đòi hỏi mình đổi hướng của lòng. Trước kia làm việc lành vì muốn mình được phước. Bây giờ làm việc lành vì muốn mọi người cùng được an. Trước kia niệm Phật vì muốn mình được về Cực Lạc. Bây giờ niệm Phật vì muốn mình về Cực Lạc rồi quay lại giúp người. Hướng lòng đổi rồi, thì việc nhỏ cũng thành việc lớn. Một lời an ủi người buồn, nếu làm bằng tâm Bồ đề, cũng là một công đức lớn.

Lời nguyện thứ mười chín còn hứa một điều rất an ủi: lúc người phát tâm Bồ đề mạng chung, Phật A Di Đà cùng đại chúng vây quanh hiện ra trước mặt họ. Nghĩa là người tu không đi một mình. Lúc khó khăn nhất của đời người là lúc sắp mất, thì có Phật và các bậc thánh đến đón. Điều ấy cho thấy phát tâm Bồ đề không phải là việc thiệt thòi. Mở lòng ra giúp người, không làm mình mất đi gì cả. Trái lại, mình được Phật đón, được đại chúng vây quanh. Cho đi càng nhiều, nhận lại càng lớn.

Hôm nay, nếu bạn đã niệm Phật lâu năm, hãy thử hỏi lòng mình một câu: mình niệm Phật vì ai? Nếu câu trả lời chỉ có mình, thì cũng không sao. Bắt đầu từ mình là chuyện thường. Nhưng hãy thử mở rộng ra một chút. Niệm một câu Phật hiệu, hồi hướng cho cha mẹ. Niệm một câu Phật hiệu, hồi hướng cho người đang khổ mà mình biết. Niệm một câu Phật hiệu, nguyện cho tất cả chúng sanh cùng được an. Làm như vậy mỗi ngày, lâu dần tâm mình sẽ rộng ra. Và khi tâm đã rộng, câu niệm Phật của mình cũng khác đi. Nó không còn là tiếng kêu cứu của một người. Nó thành tiếng gọi của một người muốn đưa cả mọi người cùng về cõi an lành. Đó chính là tâm Bồ đề mà lời nguyện thứ mười chín đã nói tới.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Vô Lượng Thọ Phật (PS Khương Tăng Khải dịch Hán; HT Thích Trí Tịnh dịch) — tr. 6 (nguyện thứ mười chín: "chúng sanh ở mười phương phát tâm Bồ đề, tu các công đức, chí tâm phát nguyện muốn sanh về nước tôi. Lúc họ mạng chung, tôi và đại chúng vây quanh hiện ra trước mặt họ")
• Chú giải Kinh Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ - Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác (Như Hòa dịch) — tr. 54–55 (giảng nguyện thứ mười chín chú trọng phát Bồ đề tâm, một lòng niệm Phật)
Bài liên quanNiệm Phật khi con bắt đầu đi học: ngày đầu đến trường, lòng mẹ loNiệm Phật khi ru con ngủ: một câu niệm ru cả hai mẹ conNiệm Phật khi đi đám cưới: mừng cho người, giữ lòng mình