Anh Tuấn gọi điện cho tôi lúc hai giờ sáng, giọng lạc đi: ba anh vừa mất, đột ngột, không một lời trăng trối. Buổi chiều ba còn khỏe, còn dặn anh mai nhớ đi đóng tiền điện. Tối ăn cơm xong, ba lên giường nằm, rồi đi luôn. Anh nói: tôi chưa kịp nói với ba một câu nào. Tôi chưa kịp xin lỗi ba chuyện năm ngoái hai cha con giận nhau. Bây giờ tôi phải làm sao?
Tôi không biết trả lời sao cho đủ. Vì cái đau của người ở lại khi người thân ra đi đột ngột, không phải là đau một chuyện, mà đau nhiều chuyện cùng lúc. Đau vì mất mát, đau vì chưa kịp nói lời cuối, đau vì những chuyện chưa làm xong cứ xoáy trong lòng. Người ta cứ nghĩ: giá như mình về sớm hơn, giá như mình nói câu đó sớm hơn. Nhưng giá như thì không bao giờ đưa người đã đi quay lại.
Trong kinh có kể về người hạ phẩm hạ sanh: có chúng sanh tạo nghiệp bất thiện, lúc lâm chung gặp thiện tri thức an ủi, dạy niệm Phật. Người ấy bị khổ bức không rảnh niệm được. Thiện hữu bảo rằng nếu chẳng niệm Phật được, thì xưng danh hiệu Phật A Di Đà, chí tâm khiến tiếng xưng danh chẳng dứt, đủ mười niệm. Nên xưng như vầy: Nam mô A Di Đà Phật. Do xưng danh hiệu Phật, nên trong mỗi niệm trừ tám mươi ức kiếp tội sanh tử. Lúc mạng chung, thấy hoa sen vàng, liền được vãng sanh cõi Cực Lạc.
Nghĩa là dù một đời làm nhiều điều không lành, dù lúc cuối chỉ còn niệm được mười tiếng, cửa vẫn mở. Phật không đòi hỏi mình phải hoàn hảo. Phật chỉ cần mình quay về, dù là quay về vào phút cuối cùng. Hiểu như vậy, người ở lại cũng bớt day dứt. Vì ba của anh Tuấn, dù ra đi đột ngột, dù chưa kịp nói lời cuối, thì con đường vẫn còn đó. Mình niệm Phật cho ba, mình hồi hướng cho ba, đó chính là lời cuối mình gửi cho ba, dù ba không còn nghe bằng tai, nhưng lòng mình đã gửi đi rồi.
Tôi khuyên anh Tuấn một điều: thay vì ngồi day dứt những câu chưa nói, anh hãy niệm Phật cho ba. Mỗi tối, anh ngồi yên, niệm Nam mô A Di Đà Phật, rồi hồi hướng cho ba. Niệm không cần nhiều, không cần hay, chỉ cần thật lòng. Mỗi câu niệm là một lời tiễn. Mình tiễn ba đi, không phải bằng nước mắt và day dứt, mà bằng một câu niệm nhẹ nhàng, như đưa ba qua một cây cầu.
Niệm Phật cho người đã khuất còn có một cái hay nữa: nó chữa lành cho chính người ở lại. Khi anh Tuấn niệm Phật, tâm anh bớt xoáy vào chuyện giá như. Anh bắt đầu nhớ về ba bằng những kỷ niệm đẹp: ba dạy anh đi xe đạp, ba nấu cháo khi anh ốm, ba cười khi anh đỗ đại học. Những kỷ niệm đó, trước đây bị cơn day dứt che mất. Bây giờ câu niệm dọn dẹp dần, kỷ niệm đẹp hiện ra lại. Anh nói với tôi: niệm Phật cho ba, mà hóa ra cũng là niệm cho lòng mình được yên.
Có người hỏi: niệm Phật cho người đã mất, người mất có nhận được không? Kinh dạy rằng có, qua câu chuyện mười niệm lúc lâm chung, qua lời nguyện của Phật A Di Đà. Mình tin như vậy, mình làm với lòng thành, thì việc làm đó không vô ích. Dù mình không thấy được cõi bên kia, mình vẫn thấy được một điều rất thật ở cõi này: lòng mình nhẹ hơn, giấc ngủ mình yên hơn, và mình bắt đầu sống tốt hơn, như một cách báo hiếu với người đã đi.
Nếu bạn đang day dứt vì chưa kịp nói lời cuối với người thân đã mất, hãy thử cách này. Tối nay, ngồi yên mười phút, niệm Nam mô A Di Đà Phật, rồi nói thầm trong lòng những điều mình chưa kịp nói. Nói xong, hồi hướng cho người đó. Bạn sẽ thấy, lời cuối không nhất thiết phải nói khi người còn sống. Lời cuối có thể là một câu niệm, gửi đi bằng cả lòng thành, và nó tới được nơi cần tới.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư