🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Niệm Phật – Tịnh độ

Niệm Phật khi đi qua một nghĩa trang: nhớ vô thường, giữ một câu niệm

Niệm Phật – Tịnh độ · 7 phút đọc

Có những buổi chiều, mình đi qua một nghĩa trang. Có thể là đi thăm mộ người thân, có thể chỉ là đi ngang trên đường về. Nhìn những hàng mộ nằm im dưới nắng chiều, lòng bỗng chùng xuống. Mới hôm nào người đó còn ngồi ăn cơm với mình, còn cười, còn nói, vậy mà giờ chỉ còn một tấm bia lạnh. Cái chùng xuống đó, có người gọi là buồn. Nhưng nếu nhìn kỹ, trong đó còn có một thứ khác: một lời nhắc.

Lời nhắc đó là vô thường. Mọi thứ trên đời đều đổi thay, không có gì ở mãi. Người thân hôm nay còn, ngày mai có thể không còn. Mình hôm nay khỏe, ngày mai có thể bệnh. Nhà cửa, tiền bạc, danh tiếng, tất cả đều có thể đổi thay trong một sớm một chiều. Biết vậy, không phải để mình bi quan, mà để mình sống cho đàng hoàng hơn trong khi còn có thể.

Trong bài viết về con đường Thiền định của Thế Tôn, thầy Thích Chơn Thiện nhắc rằng hành giả giữ chánh niệm tỉnh giác trên ý nghĩa như thật của các pháp hữu vi: vô ngã, vô thường, và khổ đau. Ba chữ vô thường đó, nghe thì quen, nhưng tới khi đứng trước một ngôi mộ, nó mới thật sự thấm. Vô thường không phải là một bài học trong sách. Vô thường là sự thật mình thấy bằng mắt, khi người mình thương không còn nữa.

Đi qua nghĩa trang, niệm một câu Phật hiệu là việc rất nên làm. Không phải để cầu xin gì cho người đã khuất, mà là để nhắc mình. Niệm một câu Nam Mô A Di Đà Phật, rồi nhớ rằng mình còn sống, mình còn thở, mình còn có thể làm được nhiều việc lành. Người nằm dưới kia đã hết cơ hội làm thêm việc lành. Mình thì vẫn còn. Mỗi ngày mình còn sống là một ngày mình còn có thể thương người khác nhiều hơn, nói lời tử tế nhiều hơn, làm việc tốt nhiều hơn.

Trong quyển Niệm Phật Thập Yếu, hòa thượng Thích Thiền Tâm viết trong lời sau cùng: bút giả chưa phải tuổi già muộn, song vì cấp thiết trong sự lợi tha, lại chẳng biết vô thường sẽ đến ngày nào, nên gắng gượng đem chút ngu thành hiến dâng. Chẳng biết vô thường sẽ đến ngày nào. Câu đó đáng để mình nhớ. Vô thường không hẹn trước. Nó không đợi mình già, không đợi mình xong việc, không đợi mình sẵn sàng. Nó tới lúc nào nó tới. Người biết vậy thì không dám chần chừ việc lành. Có lời xin lỗi cần nói thì nói hôm nay. Có lời cảm ơn cần nói thì nói hôm nay. Có việc tốt cần làm thì làm hôm nay.

Nhiều người sợ đi qua nghĩa trang, sợ nhìn mộ bia, sợ nhắc tới cái chết. Sợ là vì mình chưa quen nhìn thẳng vào sự thật. Nhưng né tránh không làm sự thật biến mất. Cái chết vẫn ở đó, dù mình có nhìn hay không. Nhìn thẳng vào nó, niệm một câu Phật hiệu, rồi sống tiếp, đó là cách can đảm nhất. Người niệm Phật không sợ chết, không phải vì họ chắc chắn mình sẽ đi đâu, mà vì họ đã chuẩn bị lòng mình mỗi ngày, bằng từng câu niệm.

Đi thăm mộ người thân, ngoài việc thắp nhang, dọn cỏ, mình có thể niệm Phật một lúc cho người đã khuất. Niệm với lòng thành, niệm với sự nhớ thương, không cần cầu kỳ. Người đã đi rồi, mình niệm cho họ cũng là niệm cho mình. Vì trong lúc niệm, lòng mình lắng xuống, mình nhớ lại những điều tốt đẹp về họ, mình thấy mình còn nợ họ một lời cảm ơn, và mình hứa với lòng sẽ sống tốt hơn để không phụ tình thương họ đã dành cho mình.

Cũng có những người đi qua nghĩa trang mà lòng dấy lên nỗi sợ cho chính mình: rồi mình cũng sẽ nằm đây thôi, vậy sống để làm gì? Câu hỏi đó là câu hỏi hay. Sống để làm gì, nếu cuối cùng ai cũng nằm xuống? Câu trả lời của người niệm Phật rất giản dị: sống để gieo hạt giống lành, để lúc ra đi, lòng mình nhẹ. Niệm Phật là gieo hạt giống đó mỗi ngày. Mỗi câu niệm là một hạt. Gieo đều, tới lúc cần, hạt sẽ nảy mầm.

Chiều nay, nếu có dịp đi qua một nghĩa trang, đừng vội bước nhanh qua. Hãy chậm lại một chút, niệm thầm một câu Nam Mô A Di Đà Phật, rồi nhìn lại đời mình: hôm nay mình đã sống ra sao, mình còn điều gì chưa nói, việc gì chưa làm? Vô thường nhắc mình không phải để mình sợ, mà để mình sống cho trọn vẹn hơn. Còn thở, còn niệm, còn thương được, đó đã là phước lớn lắm rồi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Con đường Thiền Định của Thế Tôn — Thích Chơn Thiện (Phật Học Khái Luận, 1993) — trang 1
• Niệm Phật Thập Yếu — Hòa thượng Thích Thiền Tâm — trang 1
Bài liên quanNiệm Phật khi nghe người khác niệm chưa đúng: đừng chê, cứ niệm phần mìnhNiệm Phật khi pha trà buổi sáng: nước sôi, lòng lắngNiệm Phật khi đón con tan học: đứng đợi, lòng không vội