Ba giờ sáng, anh tài xế đường dài uống vội ly cà phê rồi leo lên cabin. Đêm nay chạy tuyến Bắc Nam, hơn mười tiếng trên đường. Ngoài trời tối đen, đèn đường thưa thớt, hai bên chỉ có cây cối chạy vụt qua. Tay cầm vô lăng, mắt nhìn đường, tai nghe tiếng máy đều đều. Người ta bảo nghề lái xe đường dài là nghề cô đơn nhất, vì suốt đêm chỉ có mình với con đường. Có lúc buồn ngủ quá, anh phải mở cửa kính cho gió lạnh tạt vào mặt để tỉnh. Có lúc nhớ vợ con, anh chỉ biết nhìn tấm hình nhỏ dán trên kính xe.
Nghề lái xe đường dài khổ nhiều nỗi. Thứ nhất là xa nhà triền miên. Đi một chuyến mấy ngày, con ốm không về được, nhà có việc không lo được. Thứ hai là nguy hiểm luôn rình rập. Chỉ cần một giây lơ đễnh, một cơn buồn ngủ ập tới, là tai nạn có thể xảy ra. Thứ ba là cô đơn. Trên xe chỉ có mình, nói chuyện với ai. Ăn cơm một mình ở quán ven đường, ngủ một mình trong cabin. Lâu dần, lòng người lái xe chai đi, ít nói, ít cười.
Nhưng cũng chính trên con đường dài ấy, câu niệm Phật lại có chỗ đứng rất riêng. Trong Kinh A Di Đà, Phật dạy người niệm Phật phải chấp trì danh hiệu, tức là giữ chặt câu danh hiệu trong lòng, một lòng không tạp loạn. Nhất tâm bất loạn, nói cho dễ hiểu, là tâm chỉ ở một chỗ, không chạy lung tung. Người lái xe đường dài cần nhất chính là điều này. Tâm ở trên đường, mắt ở trên đường, tay ở trên vô lăng. Tâm chạy đi đâu là xe chạy theo đó. Một câu niệm Phật giữ tâm lại trên đường.
Niệm Phật khi lái xe không phải là nhắm mắt tụng kinh. Mà là niệm thầm trong lòng, theo nhịp xe chạy. Xe chạy đều, câu niệm chạy đều. Mỗi cây số một câu niệm. Niệm như vậy, tâm không còn chỗ cho những suy nghĩ vẩn vơ. Không nghĩ tới chuyện cãi nhau với chủ hàng, không nghĩ tới chuyện tiền cước, không nghĩ tới chuyện bực bội ở trạm thu phí. Tâm lặng thì mắt sáng, mắt sáng thì lái an toàn. Niệm Phật trên đường dài, vừa là tu, vừa là giữ mạng cho mình và cho người khác.
Có người lo, vừa lái xe vừa niệm Phật thì có mất tập trung không. Thật ra thì ngược lại. Mất tập trung là khi tâm chạy lung tung, khi buồn ngủ, khi nghĩ chuyện đâu đâu. Câu niệm Phật không kéo tâm ra khỏi việc lái xe, mà kéo tâm về lại với việc lái xe. Giống như người đi bộ đếm bước chân, đếm không làm họ vấp ngã, mà làm họ đi vững hơn. Niệm thầm trong lòng, miệng không cần nói ra, tay vẫn cầm vô lăng, mắt vẫn nhìn đường. Không có gì xung đột cả.
Lợi ích thứ hai là chống buồn ngủ. Chạy đường dài ban đêm, cơn buồn ngủ là kẻ thù lớn nhất. Cà phê chỉ giúp được một lúc. Nhai kẹo cao su cũng chỉ được một lúc. Câu niệm Phật, niệm đều theo hơi thở, giữ cho đầu óc tỉnh táo. Hít vào một câu, thở ra một câu. Nhịp thở đều thì người tỉnh. Nếu buồn ngủ quá, anh có thể dừng xe lại ở chỗ an toàn, xuống xe đi bộ vài vòng, niệm vài câu rồi mới chạy tiếp. Câu niệm nhắc mình đừng cố chạy khi đã quá mệt. Mạng người quý hơn một chuyến hàng.
Lợi ích thứ ba là lòng bớt cô đơn. Đêm dài trên đường, chỉ có mình với con đường, ai cũng có lúc chạnh lòng. Nhớ vợ, nhớ con, nhớ nhà. Câu niệm Phật lúc ấy như một người bạn đồng hành. Không nói gì nhiều, chỉ lặng lẽ đi cùng mình qua từng cây số. Phật A Di Đà được kinh mô tả là ánh sáng vô lượng, soi khắp mười phương. Đêm tối trên đường, ánh sáng ấy vẫn soi. Mình niệm Phật, tức là mình nhớ rằng mình không đi một mình.
Tập như thế nào. Trước khi nổ máy, ngồi yên trong cabin một phút, niệm mười câu. Mười câu ấy như một lời chúc bình an cho chuyến đi. Trên đường, cứ mỗi lần qua một cột cây số, niệm một câu. Tới trạm dừng, xuống xe đi bộ, niệm thêm vài câu cho tỉnh táo. Về tới nhà, trước khi mở cửa, niệm ba câu, để gác lại hết mệt mỏi ngoài cửa, vào nhà với vợ con bằng một lòng nhẹ nhàng.
Có một điều nữa người lái xe nên nhớ. Kinh Quán Vô Lượng Thọ dạy, người hiếu dưỡng cha mẹ, làm việc nhân từ, lúc lâm chung được Phật đến rước. Hiếu dưỡng cha mẹ không chỉ là gửi tiền về, mà là giữ mình an toàn để cha mẹ khỏi lo. Mỗi chuyến đi an toàn trở về, đó là một cách báo hiếu. Niệm Phật giữ tâm yên trên đường, để mình về nhà lành lặn, đó cũng là hiếu.
Đường còn dài, đêm còn dài, nhưng mỗi cây số qua đi với một câu niệm Phật thì đường không còn đáng sợ nữa. Anh tài xế nào chạy đường dài mà có một câu niệm làm bạn, thì cabin xe không còn là một chỗ cô đơn. Đêm nay, trước khi nổ máy, thử niệm mười câu rồi hãy đi. Chuyến xe sẽ bình an hơn, và lòng người lái cũng vậy.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư