Sáng nay ra sân, tôi thấy một chiếc lá vàng rơi. Nó rơi nhẹ lắm, không tiếng động. Mới hôm qua nó còn xanh trên cành. Hôm nay nó đã nằm dưới đất, khô dần.
Tôi đứng nhìn chiếc lá một lúc. Tự nhiên nghĩ đến mình. Mình cũng như chiếc lá. Hôm nay còn khỏe, còn đi làm, còn cười nói. Mai mốt ra sao, ai biết được. Không ai nắm chắc ngày mai của mình.
Người ta thường sợ nghĩ đến chuyện này. Sợ vô thường. Sợ mất mát. Nên cứ tránh, cứ bận rộn cho quên đi. Nhưng càng tránh, đến lúc nó đến, mình càng hoảng. Lá rụng không hỏi cây có đồng ý không. Vô thường đến cũng không hỏi mình đã sẵn sàng chưa.
Nhìn lá rơi mà niệm Phật, đó là một cách tập. Không phải tập để buồn. Mà tập để thấy rõ. Thấy rõ rồi thì sống cho đàng hoàng hơn. Biết ngày tháng có hạn, người ta sẽ bớt giận hờn vô ích, bớt tham những thứ không mang theo được.
Trong kinh A Di Đà có dạy, chúng sinh nghe rồi, phải nên phát nguyện, nguyện sinh về cõi nước kia. Cõi kia là cõi Cực Lạc, nơi không còn khổ, không còn lá rụng, không còn chia lìa. Nghe rồi phát nguyện, nghĩa là nghe xong phải muốn thật. Muốn về thật thì lòng mới chịu buông những thứ đang nắm chặt.
Lá vàng rơi nhắc mình một điều: mọi thứ mình đang nắm đều sẽ rời tay. Tiền bạc, nhà cửa, danh tiếng, cả thân này cũng vậy. Nắm chặt mấy cũng đến lúc phải buông. Người khôn là người tập buông từ từ, mỗi ngày một chút, chứ không đợi đến lúc bị giật khỏi tay mới hoảng.
Niệm Phật chính là cách tập buông nhẹ nhàng nhất. Mỗi câu niệm là một lần nhắc mình: có một chỗ để về, nên không cần bám víu ở đây quá chặt. Niệm một câu, tay lỏng ra một chút. Niệm nhiều câu, lòng nhẹ đi một chút.
Có người hỏi, biết vô thường rồi thì còn làm việc, còn thương người nhà làm gì, rồi cũng mất hết mà. Không phải vậy. Biết vô thường không phải là bỏ hết. Mà là làm việc gì cũng làm cho đàng hoàng, thương ai cũng thương cho thật lòng, vì biết thời gian không còn nhiều. Người không biết vô thường mới sống qua loa, hẹn lần hẹn lữa, để mai tính.
Mùa thu lá rụng nhiều. Mỗi chiếc lá là một lời nhắc. Nhắc mình đừng để một ngày trôi qua mà không làm được một việc lành. Đừng để một ngày trôi qua mà không niệm được vài câu Phật. Đừng để một ngày trôi qua mà chưa nói với người nhà một lời tử tế.
Có người cả đời đợi đến già mới tu. Đợi rảnh mới tu. Đợi con cái lớn mới tu. Nhưng lá không đợi mình. Thời gian không đợi mình. Tu là việc của hôm nay, không phải của ngày mai. Hôm nay niệm được mười câu thì đã là mười câu. Mai niệm tiếp.
Tôi nhặt chiếc lá vàng lên, đặt vào lòng bàn tay. Nó nhẹ tênh. Nhẹ như những lo toan của mình, nếu mình chịu buông. Nặng như núi, nếu mình cứ ôm chặt. Cùng một chiếc lá, nặng hay nhẹ là do tay mình nắm hay mở.
Chiều nay, lúc quét sân, thấy lá rụng đầy sân, đừng bực. Quét từng nhát chổi, niệm từng câu Phật. Lá rụng thì quét. Lòng rối thì niệm. Việc nào cũng làm cho sạch, cho yên.
Tối đến, ngồi yên một chút, nhớ lại ngày hôm nay. Có điều gì mình làm chưa tốt không. Có lời nào mình nói làm người khác buồn không. Nhớ ra thì niệm Phật, sám hối trong lòng, mai sửa. Không cần ai biết. Chỉ cần lòng mình biết là đủ.
Lá vàng rơi rồi, nhưng cây vẫn còn đó. Mùa sau, lá mới lại mọc. Người niệm Phật cũng vậy. Thân này có rụng xuống, nhưng nguyện về cõi lành thì vẫn còn đó. Một câu niệm hôm nay, là một hạt giống cho ngày mai.
Cho nên, đừng sợ lá rơi. Hãy nhìn lá rơi mà niệm Phật. Nhìn một chiếc lá, nhớ một câu niệm. Nhìn một ngày trôi qua, giữ một nguyện lành. Cứ thế, đến lúc mình như chiếc lá lìa cành, lòng cũng đã nhẹ, đã sẵn sàng, đã có chỗ để về.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư