Đêm khuya, nhà bên cạnh có tiếng trẻ sơ sinh khóc. Khóc oe oe, rồi nín, rồi lại khóc. Mẹ nó dỗ mãi không nín. Tôi nằm nghe, không ngủ được. Ban đầu thấy phiền. Sau đó, tự nhiên thấy thương. Thương đứa bé, thương cả người mẹ đang thức trắng đêm.
Tiếng khóc của trẻ sơ sinh là tiếng khóc nguyên sơ nhất. Không giận. Không oán. Không tính toán. Chỉ là đói, là lạnh, là cần được ôm. Người lớn khóc thì phức tạp lắm. Khóc vì mất mát, vì oán hận, vì tiếc nuối. Trẻ con khóc thì đơn giản. Cần gì thì khóc đó. Được ôm thì nín.
Nghe tiếng khóc đó, tôi niệm Phật. Niệm cho đứa bé ngủ ngon. Niệm cho người mẹ đỡ mệt. Niệm thầm, không ai nghe thấy, nhưng lòng mình thì ấm lên. Thương một đứa bé mình chưa từng gặp mặt, đó cũng là một dạng từ bi.
Trong kinh có dạy, nền tảng tu Tịnh độ là từ tâm không giết hại, làm mười điều lành. Từ tâm là thương tất cả chúng sinh, không phân biệt quen hay lạ, lớn hay nhỏ. Nghe tiếng trẻ khóc mà khởi lòng thương, đó là từ tâm đang nảy mầm. Mầm đó, tưới bằng câu niệm Phật mỗi ngày, sẽ lớn thành cây.
Có người bảo, thương thì thương, niệm Phật để làm gì. Niệm Phật để lòng thương không dừng ở cảm xúc. Cảm xúc thì đến rồi đi. Hôm nay thương, mai quên. Nhưng niệm Phật xong, hồi hướng cho đứa bé, thì lòng thương thành việc lành, có gốc rễ. Gốc rễ đó, mình mang theo được.
Người làm cha mẹ mới hiểu, nuôi một đứa trẻ vất vả thế nào. Đêm nào cũng thức. Ngày nào cũng lo. Con ốm thì lo hơn. Con khóc thì rối hơn. Nhiều người mẹ trẻ, lần đầu làm mẹ, vừa mệt vừa sợ, vừa thương con vừa tủi thân. Một câu niệm Phật lúc đó, là chỗ dựa cho người mẹ. Không ai giúp được thì Phật hiệu giúp. Không ai nghe mình khóc thì câu niệm nghe mình.
Tôi nhớ có một người mẹ kể, đêm con khóc, chị bế con đi qua đi lại, miệng niệm Nam Mô A Di Đà Phật. Niệm một lúc, con ngủ. Chị bảo, không biết Phật có nghe không, nhưng chị nghe được câu niệm của mình, lòng chị yên lại, tay chị bớt run. Vậy là đủ. Niệm Phật không cần phải linh ứng theo kiểu kỳ lạ. Chỉ cần lòng yên lại, tay vững lại, thế là đã linh rồi.
Tiếng khóc của trẻ cũng nhắc mình nhớ lại lúc mình còn bé. Ai cũng từng là một đứa trẻ khóc oe oe, cần người ôm. Ai cũng từng được cha mẹ thức đêm dỗ dành. Nhớ được như vậy, mình sẽ thương cha mẹ mình hơn. Thương người đã từng ôm mình những đêm mình khóc.
Trong kinh có kể, người vãng sinh về cõi Cực Lạc đều hóa sinh trong hoa sen nơi ao bảy báu. Hoa sen nở ra, người bước ra, thân tâm an lành. Nói dễ hiểu: một đời mới bắt đầu, trong sạch như một đứa trẻ mới sinh. Nghe tiếng trẻ khóc mà nhớ đến hoa sen, nhớ đến cõi lành, thì tiếng khóc không còn phiền nữa. Nó thành lời nhắc: hãy sống sao cho lúc mình đi, mình cũng được sinh ra lần nữa, trong sạch như thế.
Đêm nay, nếu nghe tiếng trẻ khóc bên nhà, đừng bực. Nằm yên, niệm Phật cho đứa bé, niệm Phật cho người mẹ. Mười câu thôi. Mười câu đó, gửi qua bức tường, đến được với người cần nó. Lòng mình cũng ngủ ngon hơn.
Sáng ra, gặp người mẹ trẻ đó ở đầu ngõ, chào một câu, hỏi thăm một câu. Con ngủ ngon không. Chị có mệt không. Một câu hỏi thăm, cộng với mười câu niệm đêm qua, đó là từ bi trong đời thường. Không cần làm gì lớn lao.
Trẻ con lớn nhanh lắm. Hôm nay khóc oe oe, mai đã biết đi, mốt đã biết nói. Người niệm Phật cũng vậy. Hôm nay mới niệm được mười câu, mai niệm được trăm câu, mốt niệm thành thói quen. Lớn dần, như đứa trẻ. Và như đứa trẻ, lúc đầu cần người ôm, sau tự đi được. Lúc đầu niệm Phật cần cố gắng, sau niệm Phật thành tự nhiên.
Tiếng khóc đêm nay, rồi cũng sẽ lặng. Đứa bé sẽ lớn. Người mẹ sẽ quen. Nhưng lòng thương mình khởi lên đêm nay, nếu giữ bằng câu niệm, thì còn lại mãi. Thương một người không quen biết, đó là bước đầu của lòng từ. Từ đó, thương được nhiều người hơn, thương được cả người từng làm mình buồn.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư