Con cái lớn lên rồi đi xa, đứa đi làm ở thành phố khác, đứa đi lấy chồng xa, đứa đi du học chưa về. Căn nhà ngày xưa đông vui, giờ chỉ còn lại hai ông bà già, rồi sau đó chỉ còn lại một mình bà, hoặc một mình ông. Sáng dậy, nấu một nồi cơm nhỏ, ăn một mình. Trưa ngồi nhìn ra cửa, chờ xem có ai ghé qua không. Chiều tưới mấy chậu cây, tối mở tivi cho có tiếng người, rồi đi ngủ. Nhiều người già sống một mình nói, cô đơn không phải vì không có người, mà vì không có ai để nói chuyện, không có ai để chia sẻ. Tivi mở cả ngày mà vẫn trống, vì tivi nói mà không nghe mình nói. Điện thoại có đó mà con cái bận, gọi thì sợ làm phiền con, không gọi thì nhớ con. Cô đơn của người già sống một mình, đó là nỗi cô đơn lặng lẽ nhất, không ồn ào, không kêu la, chỉ lặng lẽ ở đó, ngày này qua ngày khác.
Câu niệm Phật làm bạn với người sống một mình, điều đầu tiên nó làm là cho người ta có một tiếng nói trong nhà. Niệm Phật ra tiếng nhỏ cũng được, niệm thầm trong lòng cũng được, nhưng niệm ra tiếng nhỏ thì hay hơn, vì nhà vắng, có tiếng niệm vang lên thì nhà bớt vắng. Sáng dậy, niệm vài câu rồi mới nấu cơm. Nấu cơm, niệm theo từng động tác vo gạo, nhặt rau. Ăn cơm một mình, niệm vài câu trước khi ăn, coi như mời Phật cùng ăn với mình. Chiều tưới cây, niệm theo từng gáo nước. Tối ngồi hiên, niệm theo từng hơi thở. Cả ngày như vậy, câu niệm đi cùng mình từ sáng tới tối, nhà vắng mà không còn vắng nữa, vì trong nhà đã có một người bạn, là câu Nam mô A Di Đà Phật. Người bạn này không bao giờ bận, không bao giờ đi xa, không bao giờ chê mình phiền, lúc nào mình cần thì bạn có mặt.
Sách Thọ Khang Bảo Giám có kể về mười lợi ích của việc niệm Phật, trong đó có một lợi ích rất gần với người sống một mình: tâm thường hoan hỷ, vẻ mặt tươi tắn, khí lực sung mãn, việc làm tốt đẹp. Hoan hỷ ở đây không phải là vui ồn ào, mà là cái vui nhẹ trong lòng của người biết mình còn có chỗ dựa. Người sống một mình mà có câu niệm làm bạn thì không còn thấy mình bị bỏ rơi nữa, vì họ biết Phật vẫn ở cùng họ, vẫn nghe họ niệm mỗi ngày. Họ vui không phải vì có ai tới chơi, mà vì lòng họ đã có chỗ yên. Người niệm Phật lâu ngày, người ta nhìn mặt cũng thấy khác: không phải vì họ không cô đơn, mà vì cô đơn không còn in hẳn lên mặt họ nữa. Cái đó không phải do họ giỏi che giấu, mà do lòng họ đã có chỗ dựa.
Có người sẽ nói, niệm Phật một mình thì buồn lắm, tu phải có bạn bè, có đạo tràng, có người cùng tu mới vui. Xin thưa, tu chung với nhiều người thì vui thật, nhưng tu một mình cũng có cái hay riêng của nó. Tu một mình thì không ai làm phiền, không ai nói chuyện làm mình mất tập trung, chỉ có mình và câu niệm. Người sống một mình mà niệm Phật đều đặn, công phu của họ sâu lắm, vì họ không có gì để phân tâm, chỉ có câu niệm và hơi thở. Giống như người ở một mình trong căn nhà vắng, ban đầu thấy trống, nhưng ở lâu rồi thì thấy yên, vì đã quen với sự yên tĩnh ấy. Câu niệm Phật, niệm trong sự yên tĩnh của căn nhà vắng, nó thấm sâu hơn là niệm trong chỗ đông người ồn ào.
Người sống một mình cũng nên nhớ, cô đơn không phải là bị bỏ rơi, mà là có thời gian cho chính mình. Lúc con cái còn ở nhà, mình bận lo cho con, không có thời gian cho mình. Giờ con đi xa, mình mới có thời gian cho mình, thời gian để niệm Phật, để đọc kinh, để sống chậm lại. Thời gian ấy quý lắm, đừng phí nó vào việc ngồi buồn, ngồi nhớ con rồi khóc một mình. Hãy dùng thời gian ấy để niệm Phật, để mỗi ngày trôi qua đều có ý nghĩa. Niệm Phật cho mình an, rồi hồi hướng cho con cái đi xa được bình an, được gặp người tốt, được làm ăn thuận lợi. Niệm như vậy, mình không còn thấy mình vô dụng nữa, mà thấy mình vẫn còn làm được một việc quan trọng cho con cái, dù con cái ở xa tới đâu. Câu niệm Phật nối mình với con, dù cách nhau bao nhiêu cây số.
Cho nên, nếu bạn đang sống một mình trong căn nhà vắng, xin đừng buồn nữa. Nhà vắng mà lòng không vắng, đó là người niệm Phật thật sự. Sáng dậy niệm vài câu, nấu cơm niệm vài câu, chiều tưới cây niệm vài câu, tối ngồi hiên niệm vài câu. Cả ngày như vậy, câu niệm làm bạn với mình, Phật làm bạn với mình, thì còn gì là cô đơn nữa. Con cái đi xa là lẽ thường, nhà vắng là lẽ thường, nhưng lòng mình thì không nhất thiết phải vắng theo căn nhà. Đặt câu Nam mô A Di Đà Phật vào trong lòng, để nó ở cùng mình, làm bạn với mình, thì căn nhà vắng cũng trở thành đạo tràng, và người sống một mình cũng trở thành người có bạn đồng hành tốt nhất trên đời.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư