Đêm khuya, anh Hùng giật mình vì tiếng động ngoài cửa. Tim đập thình thịch. Anh nằm im, lắng nghe, đầu óc vẽ ra đủ thứ: trộm, cháy, chuyện xấu. Mãi một lúc sau mới biết chỉ là con mèo làm đổ cái chậu. Anh thở phào, nhưng không ngủ lại được. Nằm đó, anh nghĩ: sao mình hay sợ thế? Sợ bệnh, sợ mất việc, sợ con cái gặp chuyện, sợ tuổi già. Nỗi sợ nào cũng có lý, nhưng gom lại thì lòng lúc nào cũng nặng. Đêm đó, anh nhớ đến câu niệm Phật. Anh niệm thầm mười câu, rồi mười câu nữa. Tim chậm lại. Anh ngủ thiếp đi lúc nào không hay.
Sợ là chuyện thường của con người. Ai cũng sợ, chỉ là sợ cái gì và sợ đến mức nào. Sợ vốn là để bảo vệ mình: thấy nguy hiểm thì tránh. Nhưng khi sợ quá mức, nó không bảo vệ nữa mà trói buộc. Người sợ bệnh thì ngày nào cũng sờ nắn, lo lắng, ăn không ngon ngủ không yên. Người sợ mất việc thì làm việc trong lo âu, lúc nào cũng căng thẳng. Sợ chưa xảy ra chuyện gì, nhưng nó đã làm khổ mình trước rồi. Trong kho sách có câu dạy: niệm Phật mà đến nhất tâm bất loạn thì vãng sinh cực lạc. Nhất tâm bất loạn nghĩa là tâm gom về một chỗ, không chạy loạn nữa. Mà sợ, suy cho cùng, chính là tâm chạy loạn.
Niệm Phật không phải là bùa để xua nỗi sợ, cũng không phải là cách để trốn tránh thực tế. Bệnh thì vẫn phải đi khám, việc khó thì vẫn phải giải quyết. Niệm Phật không làm cho nguy hiểm biến mất. Nó làm một việc khác: cho tâm mình một chỗ để bám vào. Khi sợ nổi lên, tâm như đứa trẻ lạc giữa chợ đông, chạy tứ tung. Câu niệm Phật như bàn tay mẹ nắm lấy tay con. Đứa trẻ vẫn ở giữa chợ đông, nhưng đã có tay để nắm, nên không còn hoảng loạn nữa.
Cách làm khi sợ nổi lên rất đơn giản. Dừng lại. Đừng vội quyết định gì, đừng vội gọi điện, đừng vội tưởng tượng thêm. Hít một hơi sâu, rồi niệm một câu Nam mô A Di Đà Phật, chậm rãi. Rồi câu nữa. Mười câu như vậy. Trong lúc niệm, chỉ nghe câu niệm, chỉ theo hơi thở. Mười câu xong, hãy nhìn lại nỗi sợ: nó còn đó, nhưng mình đã khác. Mình không còn bị nó dắt đi nữa. Lúc ấy, mình mới đủ bình tĩnh để làm việc cần làm: gọi bác sĩ, hỏi người có kinh nghiệm, sắp xếp lại kế hoạch.
Có người sợ những chuyện chưa tới. Con còn nhỏ mà đã lo con lớn lên hư. Việc còn chưa bắt đầu mà đã lo thất bại. Sợ chuyện chưa tới là khổ nhất, vì nó không có hình dạng rõ ràng, đánh đâu cũng trúng. Với nỗi sợ này, câu niệm Phật càng cần thiết. Mỗi lần đầu óc bắt đầu vẽ ra viễn cảnh xấu, hãy niệm một câu. Không phải để phủ nhận thực tế, mà để nhắc mình: chuyện chưa tới thì đừng sống trước với nó. Lo được thì lo, lo không được thì buông, niệm Phật rồi làm việc của hôm nay.
Cũng có người sợ bóng tối, sợ ở một mình, sợ tiếng động ban đêm. Với họ, câu niệm Phật là người bạn trong đêm. Niệm thầm theo hơi thở, thở vào niệm một câu, thở ra niệm một câu. Đếm câu niệm thay vì đếm nỗi sợ. Nhiều người làm vậy rồi ngủ lại lúc nào không hay. Không phải vì câu niệm ru ngủ, mà vì tâm đã có chỗ yên, không còn chạy theo tiếng động nữa.
Bớt sợ không có nghĩa là hết sợ. Người niệm Phật lâu năm vẫn có lúc sợ, vẫn có lúc tim đập nhanh. Khác nhau ở chỗ: sợ đến rồi đi, không ở lại làm chủ nhà. Trước kia, sợ đến là mình nghe theo nó, nó bảo lo thì lo, nó bảo tránh thì tránh. Bây giờ, sợ đến, mình niệm Phật, rồi mình tự quyết định. Sợ vẫn là khách, nhưng mình mới là chủ nhà. Đó là bớt sợ. Không ồn ào, không phép lạ, chỉ là mỗi ngày mình tập làm chủ lòng mình thêm một chút.
Tối nay, nếu nỗi sợ ghé thăm, bạn hãy thử. Đừng đuổi nó, đừng cãi nhau với nó. Chỉ niệm một câu. Sợ gì, niệm đó. Sợ bệnh thì niệm, sợ mất việc thì niệm, sợ đêm tối thì niệm. Mười câu, rồi mười câu nữa. Nỗi sợ có thể còn đó, nhưng tay mình đã nắm được một bàn tay vững. Và khi đã có chỗ để bám, mình sẽ thấy: hóa ra sợ cũng chỉ là một cơn gió. Gió thổi qua, mình vẫn đứng yên.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư