Rằm tháng giêng, chùa đông nghịt. Người ta xếp hàng thắp nhang, khấn vái đủ thứ: cầu làm ăn phát đạt, cầu con thi đậu, cầu gia đình bình an, cầu hết bệnh. Có người khấn to, có người khấn thầm, có người ghi sớ dài cả trang giấy. Khấn xong, bỏ tiền vào thùng công đức, rồi ra về, lòng nhẹ nhõm như đã gửi gắm xong mọi chuyện cho Phật lo. Đi chùa như vậy, có được không? Được. Nhưng đó mới là một nửa của việc đi chùa. Còn một nửa nữa, quan trọng hơn, nhiều người bỏ quên.
Trong Kinh A Di Đà, đức Phật nói: chúng sanh nghe những điều trên đây, nên phải phát nguyện cầu sanh về cõi nước kia. Vì sao? Vì đặng cùng với các bậc thượng thiện nhân cùng ở một chỗ. Nghe rồi phát nguyện. Phát nguyện để về cõi nước kia. Về đó để làm gì? Để được ở cùng các bậc thượng thiện nhân, tức là những người hiền lành, tốt đẹp nhất. Đi chùa, nói cho cùng, cũng là để làm việc này: nghe pháp, phát nguyện, và gặp bạn lành.
Nghe pháp là việc đầu tiên. Đi chùa mà không nghe pháp thì giống như đi chợ mà không mua gì. Chùa có giảng pháp, có kinh sách, có thầy giảng. Ngồi nghe một buổi, mang về một câu. Một câu thôi cũng đủ. Câu nào cũng được, miễn là câu làm mình thay đổi được một chút. Nghe xong, đừng để câu ấy ở chùa. Mang về nhà. Nhớ nó khi nấu cơm, nhớ nó khi cãi nhau với chồng, nhớ nó khi con làm mình giận. Pháp nghe ở chùa là để sống ở nhà. Không sống được thì nghe cũng như không.
Phát nguyện là việc thứ hai. Nguyện là gì? Nguyện là một lời hứa với chính mình. Hứa sống tốt hơn, hứa niệm Phật đều hơn, hứa thương người nhiều hơn. Đi chùa mà chỉ cầu xin thì mình vẫn là người đi xin. Đi chùa mà phát nguyện thì mình trở thành người đi tu. Xin là mong Phật cho mình. Nguyện là mình hứa với Phật mình sẽ làm. Hai việc khác nhau hoàn toàn. Phật thương người phát nguyện hơn người cầu xin, vì người phát nguyện là người chịu tự mình đứng dậy.
Gặp bạn lành là việc thứ ba. Kinh nói về cõi Cực Lạc là nơi được ở cùng các bậc thượng thiện nhân. Ở đời này, chùa chính là nơi mình gặp bạn lành sớm nhất. Bạn lành là người cùng niệm Phật với mình, cùng làm việc thiện với mình, nhắc mình khi mình lười, đỡ mình khi mình ngã. Đi chùa mà gặp được một người bạn như vậy, quý hơn cả việc cầu được một điều ước. Điều ước thì hết. Bạn lành thì ở lại.
Vậy đi chùa thế nào cho đúng? Trước khi đi, chuẩn bị lòng mình. Đừng mang theo một danh sách dài những điều muốn xin. Mang theo một lòng thành và một câu hỏi: hôm nay mình sẽ học được gì? Tới chùa, lễ Phật bằng cả lòng. Lễ không phải là cúi đầu cho có. Lễ là đặt cả lòng mình xuống trước Phật. Thắp một nén nhang, niệm mười tiếng Phật hiệu, rồi ngồi yên nghe pháp. Nghe xong, phát một nguyện nhỏ. Nguyện nhỏ thôi, làm được ngay. Ví dụ: tuần này mình sẽ niệm Phật mỗi tối mười phút. Tháng này mình sẽ không nói dối ai. Nhỏ vậy thôi mà làm được thì quý lắm.
Niệm Phật khi đi chùa không phải là niệm cho Phật nghe. Phật không cần nghe. Niệm là để lòng mình nhớ. Nhớ mình là ai, mình đang đi đâu, mình muốn trở thành người như thế nào. Mỗi tiếng niệm Phật ở chùa là một hạt giống. Gieo xuống rồi, mang về nhà tưới mỗi ngày bằng việc làm của mình. Hạt giống ấy sẽ lớn lên thành cây. Cây ấy cho bóng mát cho chính mình và cho người chung quanh.
Lần sau đi chùa, thử làm khác đi một chút. Khấn ít lại một điều, nguyện thêm một điều. Xin ít lại một thứ, nghe thêm một buổi pháp. Đi chùa không phải để gửi gắm mọi chuyện cho Phật lo. Đi chùa là để gặp Phật trong lòng mình, phát một nguyện lành, và gặp thêm một người bạn tốt. Làm được ba việc ấy, thì chuyến đi chùa hôm đó mới thật sự trọn vẹn. Lễ Phật bằng cả lòng, là như vậy đó.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư