🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Niệm Phật – Tịnh độ

Quán tưởng Đức Phật: nhìn Phật bằng tâm, không bằng mắt

Niệm Phật – Tịnh độ · 6 phút đọc

Nghe hai chữ quán tưởng, nhiều người ngại. Tưởng phải ngồi thiền lâu, phải nhập định, phải thấy hào quang. Người mới nghe thì nghĩ: chuyện đó cao quá, mình làm không nổi. Nhưng kinh Quán Vô Lượng Thọ dạy quán tưởng bằng cách rất gần gũi. Ai cũng làm được.

Kinh dạy: quán tưởng đây gọi là quán thân tất cả Phật. Vì quán thân Phật nên cũng thấy tâm Phật. Phật tâm là đại từ bi tâm, dùng từ vô duyên nhiếp thọ các chúng sanh. Nghĩa là: nhìn thân Phật thì thấy được lòng Phật. Lòng Phật là lòng từ bi lớn, thương hết mọi người mà không phân biệt.

Quán tưởng không phải nhìn bằng mắt. Quán tưởng là nhớ hình Phật trong lòng, rồi giữ hình ấy cho rõ. Kinh dạy người trí phải buộc niệm, quán kỹ Vô Lượng Thọ Phật, từ một tướng hảo mà vào. Chỉ quán lông trắng giữa hai mày, khiến rất tỏ rõ. Được thấy lông trắng ấy rồi thì tám vạn bốn ngàn tướng hảo tự nhiên sẽ hiện.

Nói bằng lời thường: muốn nhớ một người, mình bắt đầu từ một nét riêng của người ấy. Nhớ mẹ thì nhớ đôi bàn tay chai sần. Nhớ cha thì nhớ giọng nói trầm. Nhớ Phật thì nhớ một nét: nốt ruồi trắng giữa hai mày, hay nụ cười hiền trên môi tượng Phật ở chùa làng. Giữ một nét cho rõ, rồi cả hình Phật sẽ hiện ra trong lòng.

Có người thắc mắc: quán tưởng như vậy có khác gì tưởng tượng không. Khác ở chỗ: tưởng tượng thì tâm chạy lung tung, muốn gì nghĩ nấy. Quán tưởng thì tâm đứng yên một chỗ, giữ một hình, giữ một câu niệm. Kinh gọi đó là niệm Phật tam muội. Tam muội là tâm định, tâm đứng yên. Vì thấy chư Phật nên gọi là niệm Phật tam muội. Thấy ở đây không phải thấy bằng mắt thịt. Thấy bằng tâm đã lặng.

Thực hành quán tưởng trong đời thường rất đơn giản. Trước bàn Phật ở nhà, hay trước ảnh Phật trong điện thoại, nhìn kỹ một nét của Phật. Nhìn nụ cười hiền. Nhìn đôi mắt khép hờ. Nhìn một nét thôi, nhìn cho kỹ. Rồi nhắm mắt lại, giữ nét ấy trong lòng. Miệng niệm Nam Mô A Di Đà Phật. Nét Phật trong lòng mờ đi thì mở mắt nhìn lại. Cứ thế vài phút mỗi ngày.

Lúc đầu, hình Phật trong lòng mờ lắm. Nghĩ được một lát thì chuyện chợ búa, chuyện tiền bạc chen vào. Đừng nản. Tâm mình như mặt nước mới khuấy, phải đợi một lúc mới lặng. Cứ tập đều, mỗi ngày vài phút. Một tháng sau, hình Phật trong lòng sẽ rõ hơn. Lòng mình cũng lặng hơn.

Quán tưởng còn có một tác dụng khác. Người hay giận thì quán Phật sẽ bớt giận. Đang giận ai, nhớ tới nụ cười hiền của Phật, cơn giận tự nhiên nhẹ đi một nửa. Người hay lo thì quán Phật sẽ bớt lo. Đang lo chuyện ngày mai, nhớ tới đôi mắt khép hờ của Phật, lòng tự nhiên yên lại. Hình Phật trong lòng như một ngọn đèn. Đèn sáng thì bóng tối tự lui.

Quán tưởng cũng không chỉ làm ở nhà trước bàn Phật. Lúc đi đường, lúc ngồi chờ xe, lúc xếp hàng mua đồ, mình đều có thể quán. Nhớ lại nét Phật đã nhìn kỹ ở nhà, giữ nét ấy trong lòng, miệng niệm thầm một câu. Xe đông, người ồn, mà lòng mình có một hình Phật yên lặng thì ồn ào không chen vào được. Người ta tập thể dục cho thân khỏe, quán tưởng là tập thể dục cho tâm khỏe. Tâm khỏe thì đi đâu cũng mang theo được.

Đừng đợi đến lúc tâm mình thật tịnh mới bắt đầu quán tưởng. Chính vì tâm chưa tịnh nên mới cần quán tưởng. Niệm Phật bằng miệng mà thêm quán tưởng bằng tâm, thì câu niệm có cả tiếng lẫn hình. Tiếng giữ tai, hình giữ mắt, tâm không còn chỗ chạy.

Tối nay, thử một lần. Ngồi trước bàn Phật, nhìn kỹ một nét. Nhắm mắt, giữ nét ấy. Niệm mười câu Phật hiệu. Nếu hình Phật mờ đi, đừng buồn. Mở mắt nhìn lại, rồi nhắm mắt giữ tiếp. Làm như vậy mỗi tối. Đến một ngày, nhắm mắt lại là thấy Phật cười hiền trong lòng. Lúc ấy, mình sẽ hiểu kinh dạy là thật: vì quán thân Phật nên cũng thấy tâm Phật. Thấy tâm Phật từ bi, lòng mình cũng hóa từ bi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật (HT Thích Trí Tịnh dịch) — tr. 6: "Quán tưởng đây gọi là quán thân tất cả Phật, vì quán thân Phật nên cũng thấy tâm Phật. Phật tâm là đại từ bi tâm, dùng từ vô duyên nhiếp thọ các chúng sanh."
• Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật (HT Thích Trí Tịnh dịch) — tr. 6: "Vì thấy chư Phật nên gọi là niệm Phật tam muội."
Bài liên quanThất tình niệm Phật: lòng đau, câu niệm giữ mìnhPhép quán thứ bảy: tưởng tòa sen, hoa sen làm tòa PhậtPhép quán thứ tám: tưởng tượng Phật vàng ngồi trên tòa sen