Trong bệnh viện, có những lúc người nhà chỉ biết ngồi nhìn. Người thân nằm đó, mắt nhắm nghiền, máy thở chạy đều, không còn nghe, không còn nói, không còn niệm được nữa. Con cháu đứng quanh giường, lòng rối như tơ. Có người thì thầm: lúc còn tỉnh, sao mình không nhắc ông bà niệm Phật nhiều hơn? Bây giờ muộn rồi sao?
Kinh Quán Vô Lượng Thọ có một đoạn nói về đúng hoàn cảnh này. Đó là đoạn về người Hạ phẩm hạ sanh.
Kinh nói: có chúng sanh tạo nghiệp bất thiện, đủ các bất thiện. Người ngu ấy, do các ác nghiệp phải đọa ác đạo, trải qua nhiều kiếp thọ khổ vô cùng. Người ấy lúc lâm chung, gặp thiện tri thức dùng nhiều lời an ủi, vì nói diệu pháp dạy bảo niệm Phật. Người ấy bị khổ bức, không rảnh niệm được.
Xin dừng lại ở câu này: bị khổ bức, không rảnh niệm được. Người sắp chết bị đau đớn bức bách, tâm trí rối loạn, không còn sức đâu mà niệm Phật cho đàng hoàng. Kinh thấy rõ điều ấy, không đòi hỏi người ấy phải tự niệm cho hay, cho đủ.
Thiện hữu bảo rằng: nếu ngươi chẳng phải niệm Phật kia được, thì ngươi xưng danh hiệu Phật A Di Đà, như vậy chí tâm khiến tiếng xưng danh chẳng dứt đủ mười niệm. Nên xưng như vầy: Nam Mô A Di Đà Phật. Do xưng danh hiệu Phật, nên trong mỗi niệm trừ tám mươi ức kiếp tội sanh tử. Lúc mạng chung, thấy hoa sen vàng dường như mặt trời trụ trước người ấy. Trong khoảng một niệm, liền được vãng sanh Cực Lạc thế giới.
Mười niệm thôi. Không phải một ngàn niệm, không phải niệm suốt ba ngày ba đêm. Chỉ mười niệm, xưng danh hiệu rõ ràng, chí tâm không dứt, cũng đủ mở cửa. Đó là cửa cuối cùng mà kinh mở ra cho những người tưởng như không còn kịp nữa.
Vậy người nhà có thể làm gì khi người thân hôn mê, không niệm được? Chính là làm thiện tri thức như trong kinh. Ngồi bên giường, niệm chậm, niệm rõ từng câu Nam Mô A Di Đà Phật cho người bệnh nghe. Không cần niệm to, không cần niệm nhanh. Chỉ cần đều, rõ, và chí tâm. Người bệnh tuy không nói được, nhưng tai vẫn có thể nghe, tâm vẫn có thể nương theo tiếng niệm mà đi.
Có ba điều nên giữ. Thứ nhất, giữ phòng yên tĩnh. Đừng khóc lóc ồn ào bên giường, đừng cãi nhau chuyện tiền bạc, chuyện phân chia ngay lúc người thân đang nằm đó. Tiếng khóc, tiếng cãi nhau làm tâm người sắp đi rối loạn thêm. Một câu niệm Phật đều đặn có ích hơn mười người khóc cùng lúc.
Thứ hai, đừng nhắc chuyện buồn. Đừng kể lể những gì người ấy còn nợ, còn lo, còn chưa làm xong. Hãy nhắc những điều lành người ấy đã làm trong đời: đã nuôi con, đã giúp người, đã sống tử tế. Nhắc điều lành để tâm người ấy hướng về chỗ lành.
Thứ ba, niệm thay nhưng đừng niệm thay cho xong chuyện. Mười niệm trong kinh là mười niệm chí tâm, tiếng xưng danh chẳng dứt. Niệm mà lòng mình còn đang nghĩ chuyện khác, niệm cho có lệ, thì tiếng niệm không có sức. Người niệm phải giữ lòng mình lắng xuống trước, rồi tiếng niệm mới đưa được người khác đi.
Cũng cần nói thật một điều: mười niệm là cửa cuối, không phải là kế hoạch. Kinh mở cửa cuối cho người không còn kịp nữa, nhưng không ai nên đợi đến phút cuối mới lo. Người khôn là người tập niệm Phật từ lúc còn khỏe, để đến lúc lâm chung, câu Phật hiệu đã quen miệng, quen tâm, tự nhiên hiện ra mà không cần ai nhắc.
Nhưng nếu đã lỡ, nếu người thân của mình đang hôn mê mà cả đời chưa từng niệm Phật, thì cũng đừng tuyệt vọng. Kinh đã nói rõ: chỉ cần gặp thiện tri thức, chỉ cần xưng danh hiệu đủ mười niệm, cửa vẫn mở. Việc của mình bây giờ rất giản dị: ngồi xuống bên giường, giữ lòng yên, và niệm từng câu Nam Mô A Di Đà Phật thật rõ, thật đều, cho đến khi người thân của mình đi hết đoạn đường cuối cùng.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư