🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Thiền khi mở mắt thức dậy lúc năm giờ sáng: ngày mới bắt đầu bằng một hơi thở

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Chuông báo thức reo lúc năm giờ sáng. Trời còn tối. Nhà còn yên. Tôi mở mắt. Việc đầu tiên tôi muốn làm là với tay lấy điện thoại. Ngón tay đã chạm vào màn hình. Tôi dừng lại. Chưa. Chưa vội. Tôi đặt điện thoại xuống. Tôi nằm yên, thở.

Hơi thở đầu tiên của ngày mới. Hít vào, ngực nở ra. Thở ra, người thả lỏng. Tôi nằm đó, thở ba hơi. Không làm gì khác. Chỉ thở. Ngoài cửa sổ, trời còn tối đen. Nhưng tôi biết, mặt trời sắp lên. Ngày mới sắp bắt đầu. Và ngày mới này, tôi muốn bắt đầu bằng một hơi thở có ý thức, không phải bằng một cái lướt điện thoại vô thức.

Có một câu hỏi trong sách thiền mà tôi hay tự hỏi mỗi sáng: có bao giờ chúng ta biết mình đang thở không? Hơi thở vẫn ở đó từ lúc mình chào đời. Nó đi theo mình suốt ngày, suốt đêm, không rời một giây. Vậy mà mình ít khi biết tới nó. Mình thở mà không biết mình đang thở. Mình sống mà không biết mình đang sống. Năm giờ sáng, nằm yên trên giường, là lúc dễ biết nhất. Vì chưa có gì kéo mình đi. Chưa có tin nhắn. Chưa có cuộc họp. Chưa có việc gì gấp. Chỉ có mình và hơi thở.

Tôi ngồi dậy, chậm rãi. Không bật dậy vội. Ngồi dậy chậm, lưng thẳng, chân chạm sàn. Sàn nhà mát. Tôi đứng lên, đi ra bếp. Uống một ly nước lọc. Nước mát trôi xuống cổ. Tôi uống chậm. Uống mà biết mình đang uống. Một ly nước buổi sáng, uống chậm, cũng là một cách chào ngày mới.

Ngày xưa, tôi thức dậy là cầm điện thoại ngay. Tin nhắn, báo chí, mạng xã hội. Chưa ra khỏi giường, đầu đã đầy chuyện. Có hôm đọc một tin xấu, cả ngày nặng nề. Có hôm thấy người ta khoe thành công, mình tự nhiên thấy mình kém. Một buổi sáng bắt đầu như vậy, làm sao mà yên được. Bây giờ, tôi tập một thói quen mới: một tiếng đầu tiên của ngày là của mình. Không điện thoại. Không tin tức. Chỉ có mình, hơi thở, và một ly nước.

Trong sách về thiền và sức khỏe có một câu mà tôi nhớ: nếu ta thở mà có ý thức, biết mình đang thở, theo dõi sát nó, thì sẽ giúp ta quên các thứ chuyện khác. Câu này tôi đã thử, và thấy đúng. Thở có ý thức, đầu óc tự nhiên yên. Không phải cố quên chuyện khác. Mà vì mình đang bận với hơi thở, chuyện khác tự lùi ra. Hơi thở là cái neo. Neo giữ mình ở lại với hiện tại.

Năm giờ sáng, tôi ngồi bên cửa sổ. Trời bắt đầu hửng. Một vệt sáng mỏng ở chân trời. Chim bắt đầu hót. Tôi ngồi đó, thở. Không ngồi lâu. Chỉ mười phút. Mười phút ngồi yên trước khi ngày mới bắt đầu. Mười phút đó, tôi không làm gì cả. Không đọc sách. Không nghe nhạc. Chỉ ngồi và thở. Nghe thì ít, nhưng đủ để cả ngày khác đi.

Tôi cũng tập đặt một ý nhỏ cho ngày mới. Không phải mục tiêu lớn. Chỉ một ý nhỏ. Hôm nay, tôi sẽ nói chậm hơn. Hôm nay, tôi sẽ không quát con. Hôm nay, tôi sẽ ăn trưa đúng giờ. Một ý nhỏ, làm được, là đủ. Đặt ý đó trong lúc thở buổi sáng, rồi để nó đi theo mình cả ngày. Chiều về, tôi tự hỏi: hôm nay mình làm được ý đó không? Làm được thì vui. Không làm được thì mai làm lại. Không trách mình.

Thức dậy lúc năm giờ sáng không phải để chứng tỏ mình chăm chỉ. Mà để có một khoảng lặng trước khi ngày ồn ào bắt đầu. Ai cũng cần một khoảng lặng như vậy. Có người tìm nó trong lúc chạy bộ. Có người tìm nó trong lúc pha cà phê. Tôi tìm nó trong mười phút ngồi thở lúc trời chưa sáng. Khoảng lặng đó nuôi mình cả ngày.

Ngày mới bắt đầu bằng một hơi thở. Hơi thở đó, mình thở có ý thức hay vô thức, là do mình chọn. Thở có ý thức, ngày mới sẽ khác. Mình sẽ bước vào ngày với một lòng yên, thay vì một đầu đầy chuyện. Mình sẽ gặp người đầu tiên trong ngày bằng một nụ cười, thay vì một cái cau mày.

Sáng mai, khi chuông báo thức reo, bạn thử đừng với tay lấy điện thoại ngay. Nằm yên. Thở ba hơi. Hơi đầu để biết mình đang thức. Hơi thứ hai để biết mình đang thở. Hơi thứ ba để nhắc mình: ngày mới bắt đầu rồi, mình sẽ sống nó chậm rãi và trọn vẹn. Chỉ ba hơi thôi. Rồi bạn hãy ngồi dậy. Bạn sẽ thấy, ba hơi đó đủ để cả ngày khác đi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• 10 Bài Giảng Về Thiền Vipassana — tr.5
• Thiền và Sức Khỏe (BS Đỗ Hồng Ngọc) — tr.24
Bài liên quanThiền khi ngồi trên xe ôm giữa phố đông: ngồi yên giữa dòng xe vộiThiền khi gói một món quà tặng người thân: gói chậm để lòng chậm theoThiền khi ăn một mình: một bữa cơm, một hơi thở