🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Thiền khi chải tóc cho con buổi sáng: chải chậm để lòng chậm theo

Thiền & hơi thở · 7 phút đọc

Buổi sáng trong nhà có con nhỏ thường giống một cuộc chạy đua. Mẹ vừa nấu cơm vừa gọi con dậy. Bố vừa thay đồ vừa tìm chìa khóa xe. Con thì ngồi trước gương, tóc rối bù sau một đêm ngủ. Mẹ cầm lược, chải vội vài cái cho xong. Con kêu đau. Mẹ gắt. Con khóc. Cả nhà ra khỏi cửa với một cục bực dọc mang theo cả ngày.

Có khi nào bạn để ý, cái lược buổi sáng không chỉ chải tóc. Nó chải cả tâm trạng của cả nhà. Chải vội thì lòng vội. Chải gắt thì lòng gắt. Đứa trẻ ngồi yên cho mình chải tóc, nó cảm nhận được hết. Tay mẹ nhẹ thì lòng con nhẹ. Tay mẹ run vì vội thì lòng con cũng run theo. Một buổi sáng bắt đầu bằng sự vội vã, cả ngày hôm đó khó mà yên được.

Trong một bài giảng về tu phước và tu huệ, thiền sư Thích Nhất Hạnh có nói một câu rất giản dị. Khi rửa nồi thì gọi là tu rửa nồi. Khi lau bát, lau nhà thì gọi là tu lau bát, lau nhà. Khi quán niệm hơi thở thì gọi là tu an ban. Khi ngồi thiền thì gọi là tu thiền tọa. Khi đi thiền hành thì gọi là tu thiền hành. Nghĩa là việc gì mình làm, nếu làm trong chánh niệm, thì việc đó chính là tu. Không cần đợi đến lúc ngồi thiền mới gọi là tu. Chải tóc cho con, nếu chải trong chánh niệm, thì đó cũng là tu.

Chải tóc trong chánh niệm là thế nào. Là tay cầm lược, biết tay đang cầm lược. Lược đi qua tóc, biết lược đang đi qua tóc. Thấy chỗ nào rối, dừng lại, gỡ nhẹ, không giật mạnh. Nghe con nói, nghe trọn câu con nói. Không vừa chải vừa nghĩ đến cuộc họp lúc chín giờ. Không vừa chải vừa tính tiền học của con. Chỉ có lược, có tóc, có đứa trẻ đang ngồi trước mặt mình. Có vậy thôi.

Nói thì dễ, làm thì khó. Vì đầu óc mình quen chạy. Nó chạy nhanh hơn tay nhiều. Tay mới chải được ba cái, đầu đã chạy tới cuối ngày rồi. Nhưng mỗi lần phát hiện ra mình đang chạy, đó lại là một lần tỉnh. Đừng mắng mình sao mà đầu óc cứ chạy hoài. Cứ nhẹ nhàng đưa tay về lại mái tóc của con. Lược đi chậm lại. Hơi thở đi chậm lại. Lòng cũng chậm lại theo.

Cũng trong bài giảng đó, thầy nói thêm một câu rất đẹp. Bước một bước chân trong chánh niệm, hớp một hớp trà, thở một hơi thở, những hành động đó gọi là tu tập. Những hành động đó phải mang tính chất hạnh phúc trong tự thân chúng thì mới đúng pháp môn. Nghĩa là chải tóc cho con không phải là một việc phải làm cho xong để còn đi làm việc khác. Chải tóc cho con, tự nó đã có thể là hạnh phúc. Hạnh phúc vì con còn ngồi đó cho mình chải. Hạnh phúc vì mình còn có tay để chải, còn có con để thương. Nghĩ như vậy, cái lược trong tay mình bỗng nhẹ hẳn đi.

Nhiều người chờ đến lúc con lớn mới tiếc. Hồi nó còn nhỏ, mình chẳng mấy khi ngồi yên với nó. Lúc nào cũng vội. Ăn vội. Chải tóc vội. Đưa đón vội. Đến khi nó lớn, nó không cần mình chải tóc nữa, mình mới thấy trống. Thật ra những phút nhỏ như chải tóc buổi sáng, chính là những phút mình đang sống cùng con. Bỏ qua nó thì tiếc lắm. Mà giữ lại nó cũng không khó. Chỉ cần chậm lại ba phút.

Ba phút chải tóc có thể làm gì. Có thể hỏi con hôm nay muốn buộc tóc kiểu nào. Có thể nghe con kể giấc mơ đêm qua. Có thể nói với con một câu nhẹ nhàng để con mang theo đến trường. Đứa trẻ được chải tóc trong yên lặng và thương yêu sẽ bước ra khỏi nhà khác hẳn đứa trẻ bị giật tóc trong vội vã. Một đứa mang theo sự bình an. Một đứa mang theo sự bực dọc. Cái mình cho con buổi sáng, con sẽ mang theo cả ngày.

Chải tóc cho con cũng là một cách mình tu nhẫn nại. Tóc con rối, mình gỡ. Tóc con xoăn, mình chải. Có hôm con ngọ nguậy, không chịu ngồi yên. Mình vẫn chải, vẫn nhẹ tay. Nhẫn nại với một mái tóc nhỏ buổi sáng, chính là tập nhẫn nại với những việc lớn hơn trong ngày. Người mà buổi sáng đã vội vàng, cáu gắt với con, thì đến công ty, gặp một chuyện trái ý nhỏ, cũng dễ nổi nóng. Cái tâm buổi sáng, nó đi theo mình cả ngày.

Ngày mai, khi cầm lược lên, bạn thử làm khác đi một chút. Hít vào một hơi. Biết mình đang hít vào. Thở ra một hơi. Biết mình đang thở ra. Rồi mới đặt lược lên tóc con. Chải từng đường chậm rãi. Nghe tiếng lược đi qua tóc. Nghe con thở. Nghe buổi sáng đang trôi qua. Chải xong, vuốt nhẹ tóc con một cái. Nói một câu chào buổi sáng thật lòng. Rồi hãy ra khỏi nhà. Cả nhà sẽ thấy ngày hôm đó khác hẳn. Khác từ một mái tóc được chải chậm.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tu Phước và Tu Huệ — Thích Nhất Hạnh, trang 1
Bài liên quanThiền khi ngồi bên bếp lửa mùa đông: lửa cháy ngoài, lòng ấm trongThiền khi bóc một trái bưởi: bóc chậm, ăn chậm, lòng chậmThiền khi đi bộ trong siêu thị: giữa ồn ào mà tâm vẫn yên