🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Biết mình đang thở dài: quán thân bắt đầu từ hơi thở

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Buổi chiều, chị ngồi trước màn hình máy tính đã ba tiếng. Công việc chưa xong. Đầu óc căng như dây đàn. Bỗng chị thở ra một hơi thật dài. Một tiếng thở dài không ai bảo, không ai hay. Chị giật mình. Ủa, mình vừa thở dài à? Mình mệt đến vậy sao?

Cả ngày nay, hơi thở vẫn ở đó. Vào, ra, vào, ra. Chị không để ý. Chỉ đến khi nó thành một tiếng thở dài, chị mới nghe thấy nó. Mà nghe thấy rồi, chị cũng không biết làm gì với nó.

Có một điều rất lạ. Hơi thở là thứ gần mình nhất. Nó đi theo mình từ lúc chào đời đến lúc nhắm mắt. Vậy mà mình sống cả đời, ít khi nào thật sự biết mình đang thở.

Trong khóa tu thiền Vipassana, vị sư giảng một câu rất đơn giản. Tôi thở vào dài, tôi biết tôi đang thở dài. Tôi thở vào ngắn, tôi biết tôi đang thở ngắn. Nghe thì dễ. Làm thử mới thấy khó. Ngồi xuống, thở ba hơi, đầu đã chạy đi đâu mất.

Vị sư dạy, quán thân trên thân bắt đầu từ chính chỗ này. Không phải quán cái hơi thở nóng hay lạnh. Mà là quán cái thân đang thở. Phổi đang phồng lên, xẹp xuống. Bụng đang lên, đang xuống. Mình biết rõ như vậy là đủ.

Nhiều người hiểu lầm. Ngồi thiền là phải thở cho thật sâu, thật dài, thật đều. Không phải. Hơi thở dài thì biết là dài. Hơi thở ngắn thì biết là ngắn. Không sửa, không ép, không bắt nó phải khác đi. Chỉ biết thôi.

Biết để làm gì? Để mình trở về. Khi mình biết mình đang thở, mình đang ở đây. Không ở trong cuộc họp sáng nay. Không ở trong nỗi lo ngày mai. Chỉ ở đây, với một hơi thở này.

Thử một lần, ngay bây giờ. Ngồi thẳng lưng lên một chút. Thả lỏng vai. Thở vào. Biết mình đang thở vào. Thở ra. Biết mình đang thở ra. Chỉ ba hơi thôi. Đừng cố làm gì thêm.

Ba hơi đầu, có thể đầu óc vẫn ồn. Chuyện chưa xong, tin nhắn chưa trả, con chưa đón. Kệ nó. Cứ biết hơi thở đang vào, đang ra. Ý nghĩ đến thì biết nó đến. Rồi quay lại với hơi thở.

Người ta hay hỏi, thiền có khó không? Khó ở chỗ mình cứ muốn làm cho ra vẻ thiền. Ngồi cho đúng dáng. Thở cho đúng cách. Tâm cho thật yên. Càng muốn, càng rối.

Vị sư nói rõ. Hơi thở là đề mục đi sát với mình trong suốt cuộc đời. Nó không đòi hỏi gì cả. Nó chỉ cần mình để ý. Mà để ý cũng không cần gắng sức. Chỉ cần biết.

Biết mình đang thở dài, là mình đã bắt đầu thấy thân mình. Thấy thân mình mệt, mình mới biết mà nghỉ. Thấy thân mình căng, mình mới biết mà thả lỏng. Không thấy, thì cứ gồng mãi đến lúc kiệt sức mới hay.

Cho nên, thiền không ở đâu xa. Nó bắt đầu từ một hơi thở mình chịu biết. Sáng dậy, trước khi cầm điện thoại, thở ba hơi. Chiều về, trước khi mở cửa nhà, thở ba hơi. Giữa ngày bận rộn, nhớ ra thì thở một hơi.

Một hơi thở biết mình đang thở. Nhỏ vậy thôi. Nhưng làm đều, ngày này qua ngày khác, nó thành một chỗ dựa. Lúc nào rối, mình cũng có chỗ để về. Không phải về đâu xa. Về với hơi thở của chính mình.

Tối nay, trước khi ngủ, chị thử lại. Nằm xuống. Thở vào, biết mình đang thở vào. Thở ra, biết mình đang thở ra. Không cần đếm. Không cần cố ngủ. Chỉ biết hơi thở đang đi qua mình, đều đều, hiền lành.

Ở chỗ làm, giữa hai cuộc họp, cũng tập được. Không cần nhắm mắt. Không cần ngồi kiết già. Chỉ cần dừng lại, thở một hơi, biết mình đang thở. Người xung quanh không ai biết mình đang thiền. Mà mình thì vừa trở về với chính mình. Một hơi thở giữa ngày bận rộn, có khi quý hơn mười hơi thở lúc rảnh rang.

Hơi thở vẫn ở đó, từ đầu đến cuối. Chỉ cần mình chịu biết nó một lần, là đủ để bắt đầu.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• 10 Bài Giảng về Thiền Vipassana — trang 10 (Tôi thở vào dài, tôi biết tôi đang thở dài; tôi thở vào ngắn, tôi biết tôi đang thở ngắn)
Bài liên quanBụng no rồi mà tay còn gắp: chánh niệm trong bữa ănTâm đi chợ mà thân ngồi nhà: kéo tâm về bằng hơi thởSân đến rồi sân đi: nhìn cơn giận như khách qua đường