🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Đừng tìm Phật ngoài tâm: lời dạy của Bồ Đề Đạt Ma

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Anh đi tìm bình an. Đi chùa xa, lạy Phật lớn, xin bùa, thỉnh tượng. Về nhà, đặt tượng lên bàn thờ. Thắp nhang mỗi sáng. Vậy mà lòng vẫn không yên. Vẫn lo. Vẫn giận. Vẫn mất ngủ. Anh tự hỏi: Phật ở đâu? Sao mình tìm mãi không thấy?

Có người tìm bình an trong tiền. Kiếm được rồi, vẫn lo mất. Có người tìm trong danh. Có được rồi, vẫn sợ mất. Có người tìm trong tình. Có được rồi, vẫn sợ mất. Tìm ở ngoài, được bao nhiêu cũng sợ mất bấy nhiêu. Vì cái ở ngoài, vốn không ở yên một chỗ.

Bồ Đề Đạt Ma, vị tổ của Thiền tông, nói một câu rất thẳng. Tâm tức là Phật, Phật tức là tâm. Ngoài tâm không Phật, ngoài Phật không tâm. Nếu biết tự tâm là Phật, chớ nên tìm cầu Phật ngoài tâm.

Nghe thì khó. Nhưng nghĩ kỹ thì rất gần. Phật không phải là một người ở đâu đó, chờ mình tìm đến. Phật là cái tâm sáng suốt, tỉnh táo, từ bi của chính mình. Khi tâm mình sáng, mình đã gặp Phật. Khi tâm mình tối, mình có lạy bao nhiêu tượng cũng không gặp.

Người xưa kể, có người hỏi Đạt Ma: Phật ở đâu? Tổ đáp: Chỗ nào không Phật? Tự tâm là Phật. Hỏi như vậy là hỏi sai chỗ. Hỏi Phật ở đâu, như hỏi nước ở đâu trong biển. Nước là biển. Tâm là Phật. Tìm ngoài tâm, như dang tay bắt hư không. Bắt đã chẳng được, bỏ cũng chẳng được.

Anh tìm bình an ở ngoài, là anh đang dang tay bắt hư không. Đổi việc, đổi nhà, đổi người, đổi chỗ. Đổi mãi, vẫn không yên. Vì cái làm anh không yên, không ở ngoài. Nó ở trong. Nó là cái tâm chưa yên của anh. Mang tâm chưa yên đi đâu, chỗ đó cũng thành không yên.

Đổi lại thì sao? Ngồi yên một chút. Nhìn vào tâm mình. Lúc này, tâm mình đang nghĩ gì? Đang lo gì? Đang giận ai? Nhìn nó. Không cần sửa. Chỉ cần thấy. Thấy tâm mình, là thấy Phật. Vì Phật chính là cái thấy đó.

Có người sợ nghe như vậy thì khỏi cần chùa, khỏi cần lạy Phật. Không phải. Chùa là nơi để mình nhớ ra. Tượng là hình để mình nhìn vào mà nhớ. Nhưng nhớ ra cái gì? Nhớ ra tâm mình. Lạy Phật mà quên tâm mình, thì lạy cũng như không lạy.

Tổ dạy thêm một câu nữa. Phật chẳng tụng kinh, chẳng giữ giới, chẳng phạm giới. Niệm Phật, tụng kinh, ăn chay, giữ giới mà chẳng thấy tánh, cũng không ích lợi gì. Nghe có nặng không? Nặng. Nhưng ý của Tổ là: hình thức không thay được cái thấy. Làm bao nhiêu việc thiện, mà tâm vẫn tối, vẫn tham, vẫn sân, thì việc thiện đó chưa chạm đến gốc.

Gốc là tâm. Tâm sáng thì việc gì cũng sáng. Tâm tối thì việc gì cũng tối. Cho nên tu không phải là làm thêm nhiều việc. Tu là nhìn lại tâm mình. Tâm đang sáng hay đang tối? Đang yên hay đang động? Đang thương hay đang ghét?

Trong đời thường, mình hay đi tìm bình an ở ngoài. Mua một món đồ mới, tưởng sẽ vui. Đi một chuyến xa, tưởng sẽ nhẹ lòng. Gặp một người mới, tưởng sẽ hết cô đơn. Được một lúc, rồi lại như cũ. Vì bình an không ở trong món đồ, chuyến đi, hay người khác. Bình an ở trong cái tâm biết mình đang làm gì.

Thử tập một ngày. Sáng dậy, trước khi làm gì, ngồi yên một phút. Không cầu gì. Không xin gì. Chỉ nhìn tâm mình. Hôm nay tâm mình ra sao? Lo thì biết đang lo. Buồn thì biết đang buồn. Yên thì biết đang yên. Chỉ biết thôi.

Một phút đó, không có tượng Phật nào, không có tiếng chuông nào, không có nhang khói nào. Chỉ có mình và tâm mình. Vậy mà đó là lúc mình gần Phật nhất. Vì Phật ở ngay trong tâm mình. Không ở đâu xa.

Đừng tìm Phật ngoài tâm. Tìm trong tâm mình. Tâm mình sáng một chút, đời mình sáng một chút. Tâm mình yên một chút, đời mình yên một chút. Mà tâm thì lúc nào cũng ở đây. Chỉ cần mình chịu nhìn. Chỉ cần mình chịu thấy.

Tối nay, trước khi ngủ, anh thử ngồi yên. Không lạy. Không cầu. Chỉ thở. Thở vào, biết mình đang thở vào. Thở ra, biết mình đang thở ra. Tâm mình ở đâu, Phật ở đó. Đơn giản vậy thôi. Mà cũng là tất cả.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Bồ Đề Đạt Ma Quán Tâm Pháp — trang 2 (Tâm tức là Phật, Phật tức là tâm; ngoài tâm không Phật, ngoài Phật không tâm. Nếu biết tự tâm là Phật chớ nên tìm cầu Phật ngoài tâm)
Bài liên quanQuán bất tịnh: nhìn thân cho rõ để bớt dínhThiền từ bi: ngồi yên gửi lòng thương đi xaThiền khi lần chuỗi hạt: một hạt, một hơi thở