Bốn giờ rưỡi chiều. Chị đứng ở trạm xe buýt. Xe chưa tới. Điện thoại trong túi rung lên. Tay chị đã đưa ra định lấy. Rồi chị dừng lại. Chị nghĩ: chờ có mười phút thôi, không lấy điện thoại thì sao? Chị bỏ tay xuống. Đứng yên. Nhìn đường phố. Lần đầu tiên sau bao lâu, chị chờ mà không bấm điện thoại.
Chờ đợi là việc ta ghét nhất. Chờ xe, chờ người, chờ tin nhắn, chờ kết quả. Chờ lúc nào cũng sốt ruột. Vì chờ là lúc ta không làm gì được. Không kiểm soát được. Xe tới lúc nào, ta không quyết được. Người tới hay không, ta không quyết được. Cảm giác không làm gì được làm ta khó chịu. Nên ta lấy điện thoại ra. Lướt cho qua thời gian. Lướt để khỏi phải chờ. Nhưng lướt xong, xe vẫn chưa tới. Mà lòng thì còn mệt hơn lúc chưa lướt.
Chị đứng đó, nhìn một bà cụ bán hàng rong bên đường. Bà ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp, xếp mấy nải chuối. Bà không vội. Bà nhìn người qua lại. Thỉnh thoảng bà mỉm cười với ai đó. Chị tự hỏi: sao bà chờ được mà mình không chờ được? Rồi chị nhận ra: bà không chờ gì cả. Bà đang sống. Còn mình, mình đang chờ. Chờ nghĩa là mình không ở đây. Mình ở tương lai. Ở lúc xe tới. Ở lúc về tới nhà. Thân thì đứng ở trạm xe, mà tâm thì đã về tới nhà rồi. Thân một nơi, tâm một nơi. Như vậy thì chờ bao lâu cũng thấy lâu.
Trong sách Tu Tập Chỉ Quán Tọa Thiền Pháp Yếu có dạy: giữ tâm lắng lặng, vọng niệm không sanh. Vọng niệm là những ý nghĩ lan man, chạy tới chạy lui. Chờ xe mà đầu nghĩ tới chuyện tối nay ăn gì, mai họp gì, tuần sau trả tiền gì, thì đó là vọng niệm. Nó sanh ra liên tục. Mỗi ý nghĩ sanh ra, lòng lại rối thêm một chút. Ngồi yên mà không sanh vọng niệm, không phải là ép đầu óc trống rỗng. Mà là thấy ý nghĩ tới, biết nó tới, rồi để nó đi. Không chạy theo. Không giữ lại.
Chị tập như vậy ở trạm xe. Ý nghĩ tới: tối nay nấu gì? Chị biết: à, mình đang nghĩ về tối nay. Rồi chị quay về với trạm xe. Nghe tiếng xe chạy qua. Thấy nắng chiều xiên qua tán lá. Thấy một đứa bé nắm tay mẹ đi học về. Ý nghĩ khác tới: mai phải nộp báo cáo. Chị biết. Rồi quay về. Cứ như vậy. Mười phút chờ xe trôi qua nhẹ hơn chị tưởng. Xe tới. Chị bước lên xe. Lạ là chị không còn cảm giác vừa phí mười phút nữa. Mười phút đó, chị đã sống thật.
Đức Phật dạy trong tứ niệm xứ: việc đầu tiên là quán thân. Quán thân là thấy rõ thân mình đang làm gì, đang ở đâu. Đứng ở trạm xe thì biết mình đang đứng. Chân chạm đất thì biết chân chạm đất. Nắng chiếu lên mặt thì biết nắng chiếu lên mặt. Nghe thì đơn giản. Nhưng khi ta chờ, ta quên mất thân mình. Ta chỉ còn cái đầu chạy. Quán thân kéo ta về. Về với đôi chân đang đứng. Về với hơi thở đang thở. Về với trạm xe buýt buổi chiều.
Chờ đợi, suy cho cùng, là một phần lớn của đời người. Ta chờ xe, chờ người, chờ kết quả, chờ ngày mai. Nếu mỗi lần chờ ta đều sốt ruột, thì đời ta có bao nhiêu là sốt ruột. Nhưng nếu mỗi lần chờ ta đều biết chờ, thì đời ta có bao nhiêu là cơ hội để dừng lại. Trạm xe buýt, phòng chờ, hàng đợi, đều có thể là chỗ thiền. Không cần đi chùa mới thiền. Chờ xe mà biết mình đang chờ, đó đã là thiền.
Chiều nay, khi xe buýt chưa tới, bạn hãy thử đừng lấy điện thoại ra ngay. Đứng yên một chút. Thở một hơi. Nhìn quanh. Thấy mình đang đứng ở đâu. Thấy nắng, thấy gió, thấy người qua lại. Ý nghĩ tới thì biết, rồi để nó đi. Xe sẽ tới. Lúc nào nó tới thì nó tới. Còn bạn, bạn đã không phí mười phút chờ đợi. Bạn đã sống mười phút đó. Chờ một chuyến xe, mà lòng không đi đâu hết. Đó là thiền trong lúc chờ đợi. Giản dị. Mà khó. Mà đáng tập mỗi ngày.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư