🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Lo cũng không làm xong việc nhanh hơn

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Việc chưa tới mà mình đã lo. Lo không biết có làm kịp không, lo không biết người ta nghĩ gì, lo không biết mai ra sao, lo không biết nếu thất bại thì thế nào. Lo cả ngày, lo cả đêm, lo đến mất ăn mất ngủ. Mà lạ thay, lo nhiều như vậy, việc có xong nhanh hơn không? Không. Việc vẫn nằm đó, vẫn cần từng bước một mới xong. Lo chỉ làm mình mệt thêm, chứ không làm việc nhẹ đi.

Lo lắng là thói quen của cái tâm thích chạy trước. Thân thì đang ở đây, việc thì đang ở đây, nhưng tâm đã chạy tới ngày mai, tới tuần sau, tới những chuyện chưa xảy ra. Tâm chạy đi lo những điều chưa có, rồi quay về mệt mỏi vì những điều tưởng tượng đó. Có bao nhiêu nỗi lo của mình thực sự xảy ra? Thử nhớ lại xem, những điều mình lo lắng nhất trong năm qua, có mấy điều thành sự thật? Phần lớn nỗi lo chỉ là bóng ma trong đầu, càng nghĩ càng to, càng sợ càng lớn.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh từng viết một hình ảnh rất đẹp trong bài Tu Phước và Tu Huệ: "Trong khi chùi nồi ta cắt đứt những lo lắng, lăng xăng, những suy tư tính toán, ta không hấp tấp, ta làm việc thật thanh thản." Chùi nồi mà cắt đứt được lo lắng, vì khi chùi nồi, tâm ở với cái nồi, không chạy đi lo chuyện khác. Lo lắng sống được là nhờ tâm lang thang. Tâm ở yên một chỗ thì lo lắng không có đất sống.

Thử làm khác đi. Khi thấy mình đang lo, hãy dừng lại và hỏi: ngay lúc này, mình đang làm gì? Mình đang ngồi đây, đang thở, đang cầm ly nước, đang gõ từng chữ. Việc trước mặt mình là gì? Chỉ là bước nhỏ này thôi. Làm xong bước nhỏ này, rồi mới đến bước tiếp theo. Lo lắng hay hỏi: rồi sẽ ra sao? Nhưng câu đó không ai trả lời được, vì chuyện chưa tới thì chưa có đáp án. Còn câu: bây giờ mình cần làm gì? thì lúc nào cũng trả lời được.

Trong bài Con đường Thiền Định mà Thế Tôn đi qua, Thích Chơn Thiện nhắc bài học từ kinh nghiệm của Đức Phật: nếu hành giả luôn luôn giữ chánh niệm tỉnh giác thì tâm được an trú. Chánh niệm tỉnh giác không phải là phép màu, mà là sự có mặt. Có mặt với việc đang làm, có mặt với hơi thở đang thở, có mặt với người đang ngồi trước mặt. Khi mình có mặt thật sự, lo lắng tự nhiên nhỏ lại, vì nó không còn được nuôi bằng những suy nghĩ lang thang nữa.

Lo cũng không làm xong việc nhanh hơn, mà còn làm việc chậm lại. Người lo nhiều thì làm gì cũng run tay, quyết định gì cũng do dự, sai sót gì cũng sợ hãi. Còn người làm trong tỉnh táo thì thấy rõ việc, làm đâu chắc đó, sai thì sửa, chưa được thì làm lại. Việc khó vẫn khó, nhưng mình gặp nó với một cái đầu sáng, thay vì một cái đầu đầy sương mù.

Có một cách tập đơn giản cho những lúc lo lắng dâng lên. Dừng lại, đặt hai chân xuống đất, cảm nhận mặt đất dưới chân. Thở vào, biết mình đang lo. Thở ra, biết cơn lo đang ở đây, và mình không phải là cơn lo đó. Lo lắng là khách, đến rồi đi. Mình là chủ nhà, không cần chạy theo khách. Thở ba hơi như vậy, rồi quay lại việc trước mặt. Việc gì cũng vậy, làm từng bước một, bước nào xong bước đó.

Đừng cố hết lo trong một ngày. Lo lắng là thói quen lâu năm, bỏ nó cần thời gian. Nhưng mỗi lần mình nhận ra mình đang lo và quay về với hiện tại, là một lần thói quen đó yếu đi một chút. Ngày nào cũng tập, lo lắng sẽ bớt dần, không phải vì đời hết chuyện để lo, mà vì mình đã học được cách không chạy theo nó nữa.

Chuyện mai, để mai lo. Chuyện chưa tới, đừng kéo nó về hôm nay. Hôm nay chỉ có việc hôm nay, hơi thở hôm nay, và người đang ngồi đây. Lo cũng không làm xong việc nhanh hơn, vậy thì đừng lo nữa. Làm đi, từng bước một, trong tỉnh táo. Việc sẽ xong, theo cách của nó, đúng lúc của nó.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tu Phước và Tu Huệ — Thiền sư Thích Nhất Hạnh — trang 1
• Con đường Thiền Định mà Thế Tôn đi qua — Thích Chơn Thiện — trang 1
• Hành Thiền — Hòa thượng Thích Minh Châu — trang 1
Bài liên quanĐêm dài vì tâm chưa ngủChờ mà không sốt ruộtThiền sư Tỳ Ni Đa Lưu Chi: người mang thiền về đất Việt