Chiều nào chị Thảo cũng ngồi ở ghế đá trong công viên, nhìn đứa con gái năm tuổi chơi cát. Con bé xúc cát đổ vào xô, úp xuống, làm thành một cái tháp. Tháp đổ, nó cười, làm lại cái khác. Nó chơi cả buổi mà không chán. Chị ngồi nhìn, không cầm điện thoại, không nói chuyện với ai, chỉ nhìn con chơi.
Có hôm chị nghĩ: mình ngồi không như vậy có phí thời gian không? Nhà còn bao nhiêu việc. Cơm chưa nấu, quần áo chưa giặt. Nhưng chị vẫn ngồi. Vì mấy phút ngồi nhìn con chơi là mấy phút hiếm hoi trong ngày chị thấy lòng mình yên thật sự.
Trong kinh Pháp Cú có một câu kệ nói: vui thay, chúng ta sống, không rộn giữa rộn ràng. Nghĩa là niềm vui có khi không nằm ở chỗ náo nhiệt, mà nằm ở chỗ mình sống yên giữa những thứ rộn ràng. Ngồi yên mà lòng đầy, đó cũng là một niềm vui.
Nói bằng lời thường thì trẻ con chơi là một bài thiền sống động. Trẻ chơi trọn vẹn. Nó xúc cát thì chỉ biết xúc cát. Nó làm tháp đổ thì cười, làm lại, không tiếc cái tháp vừa đổ. Nó không chơi mà lo ngày mai, không chơi mà tiếc hôm qua. Nó chơi là chơi, trọn vẹn một trăm phần trăm. Người lớn nhìn trẻ chơi mà học được cách sống trọn vẹn, nếu mình chịu ngồi yên mà nhìn.
Chị Thảo kể, hồi trước chị cũng ngồi công viên với con, nhưng tay chị cầm điện thoại. Con chơi, chị lướt mạng. Con gọi mẹ ơi, chị ừ mà mắt vẫn dán vào màn hình. Có hôm con ngã, chị giật mình, vừa thương con vừa tự trách mình. Chị nhận ra mình ngồi cạnh con mà như không ngồi cạnh. Thân ở đó, tâm ở chỗ khác.
Rồi chị tập bỏ điện thoại xuống mỗi chiều. Mười lăm phút thôi, không dài. Mười lăm phút ngồi nhìn con chơi, không làm gì khác. Mới đầu chị thấy khó chịu, tay cứ muốn cầm điện thoại lên. Nhưng vài hôm sau, chị thấy khác. Chị thấy con mình chơi hay hơn chị tưởng. Chị thấy con bé kiên nhẫn làm lại cái tháp đổ tới ba lần mà không cáu. Chị thấy nắng chiều rọi qua kẽ lá đẹp hơn chị nhớ. Mười lăm phút đó tự nhiên thành món quà của cả ngày.
Ngồi nhìn con chơi cũng là thiền. Vì thiền không phải lúc nào cũng là nhắm mắt ngồi yên một mình. Thiền có khi là mở mắt ra, nhìn cho trọn một thứ đang diễn ra trước mặt. Nhìn con xúc cát thì biết con đang xúc cát. Nghe con cười thì biết con đang cười. Không phán xét, không so sánh con mình với con người ta, không lo con chơi bẩn áo. Chỉ nhìn, chỉ nghe, chỉ ngồi đó.
Thực tập chuyện này cũng dễ. Mỗi ngày mười phút, ngồi với con lúc con chơi. Không điện thoại, không việc khác. Con chơi gì thì nhìn đó. Con nói gì thì nghe đó. Mười phút trôi qua, mình sẽ thấy lòng mình đầy lên một cách lạ lùng. Đầy vì mình thật sự có mặt với con. Đầy vì mình nhìn thấy con mình đang lớn lên từng ngày, mà bấy lâu nay mình bận quá không thấy.
Ngồi nhìn con chơi, chị Thảo còn học được cách buông. Con chơi cát thì tay dính cát, áo dính cát, mặt dính cát. Hồi trước chị thấy vậy là khó chịu, về nhà lại phải giặt giũ. Giờ chị nhìn con chơi bẩn mà cười. Chị nghĩ: áo bẩn thì giặt, tay bẩn thì rửa, có gì đâu. Con được chơi thỏa thích một buổi chiều thì cái áo bẩn có đáng gì. Buông được cái khó chịu nhỏ đó, chị thấy mình nhẹ hẳn. Hóa ra buông không phải chuyện lớn lao. Buông bắt đầu từ những chuyện nhỏ như cái áo dính cát.
Có người sẽ nói: ngồi nhìn con chơi thì có gì là thiền? Thiền là vậy đó. Thiền không phải là cái gì cao siêu. Thiền là có mặt. Có mặt với con, có mặt với chính mình, có mặt với buổi chiều đang trôi qua. Trẻ con nó dạy mình điều đó mỗi ngày, chỉ là mình có chịu ngồi yên mà học hay không.
Con lớn nhanh lắm. Hôm nay nó còn chơi cát, mai nó đã đi học, mốt nó đã lớn. Những buổi chiều ngồi nhìn con chơi sẽ không còn mãi. Ngồi yên mà nhìn, lòng đầy mà không hay. Đó là thiền, mà cũng là hạnh phúc.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư