🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Đời sống hôm nay

Tin bạn cũng cần trí tuệ

Đời sống hôm nay · 7 phút đọc

Anh ấy 38 tuổi. Một người bạn rủ đi làm ăn xa, nói có việc tốt, lương cao, lo hết giấy tờ. Anh tin bạn. Lên xe, qua biên giới, tới nơi mới biết mình vừa bước vào một ổ lừa đảo. Từ người được rủ đi làm, anh thành người bị nhốt, bị ép đi lừa người khác. May mắn, anh trốn thoát được. Câu chuyện được kể lại trên mạng ngày 7 tháng 11 này làm nhiều người rùng mình. Không phải vì chuyện lạ. Mà vì chuyện quá quen. Bạn bè rủ nhau đi làm xa, nghe thì bình thường biết bao nhiêu.

Tin người là đức tính đẹp. Người không tin ai thì sống cô độc, làm gì cũng nghi ngờ, khổ lắm. Nhưng tin mà không có trí tuệ thì tin thành dại. Bạn nói gì cũng nghe. Bạn rủ đâu cũng đi. Bạn đưa giấy gì cũng ký. Đó không còn là tin người nữa. Đó là giao cả đời mình cho người khác quyết định.

Kinh Pháp Cú có câu dạy cách nhìn bạn. Xét bạn ở mưu tính, phân biệt bạn khi gấp. Nói bằng lời thường, muốn biết bạn tốt hay không, đừng nhìn lúc vui vẻ ăn nhậu. Hãy nhìn lúc tính chuyện làm ăn, lúc khó khăn gấp gáp. Người bạn thật sẽ nói rõ ràng, minh bạch, không giấu giếm. Đi đâu, làm gì, lương bao nhiêu, giấy tờ thế nào, rủi ro ra sao, đều nói trước. Người bạn giả thì nói mập mờ. Hỏi kỹ thì giận. Hỏi giấy tờ thì bảo tin nhau đi, hỏi nhiều làm gì. Chính câu tin nhau đi đó là cái bẫy.

Đi làm xa, nhất là đi qua biên giới, có mấy điều nhất định phải nhớ. Thứ nhất, việc gì cũng phải có giấy tờ rõ ràng. Hợp đồng lao động, tên công ty, địa chỉ, số điện thoại, người chịu trách nhiệm. Không có giấy tờ thì đừng đi. Thứ hai, đừng đưa hộ chiếu, chứng minh thư cho người khác giữ. Giấy tờ tùy thân là mạng sống của mình ở xứ người. Thứ ba, nói cho người nhà biết mình đi đâu, với ai, khi nào về. Thứ tư, đừng đi một mình với lời hứa miệng. Lời hứa miệng bay theo gió. Giấy trắng mực đen mới giữ được người.

Nhiều người hỏi, bạn bè bao năm, chẳng lẽ lại nghi ngờ nhau? Câu trả lời là: tin bạn không có nghĩa là không kiểm chứng. Kiểm chứng không phải là nghi ngờ. Bạn thật không sợ bị kiểm chứng. Chỉ kẻ có ý xấu mới sợ người khác hỏi kỹ. Một người bạn tốt, khi mình hỏi: cho tôi xem hợp đồng, cho tôi biết tên công ty, cho tôi gọi về nhà báo một tiếng, họ sẽ vui vẻ đồng ý. Thậm chí họ còn khen mình cẩn thận. Chỉ có người muốn lừa mình mới giục mình đi nhanh, đừng hỏi nhiều, cơ hội sắp hết rồi.

Trong đời, ai cũng có lúc cần bạn giúp. Lúc khó khăn, lúc túng thiếu, một bàn tay bạn bè chìa ra quý hơn vàng. Nhưng cũng chính lúc khó khăn là lúc mình dễ bị lợi dụng nhất. Đang cần việc, nghe có việc là mừng, không kịp hỏi. Đang cần tiền, nghe có tiền là theo, không kịp nghĩ. Kẻ lừa đảo biết rõ điều đó. Chúng không tìm người đang sung sướng. Chúng tìm người đang cần. Chúng giả làm bạn, giả làm ân nhân, giả làm người cứu mình. Rồi chúng đưa mình vào chỗ không còn đường ra.

Trí tuệ trong việc tin người không phải là học thuộc lòng kinh sách. Trí tuệ là thói quen dừng lại một nhịp trước khi quyết định lớn. Đi làm xa, đổi việc, vay tiền, ký giấy, giao tài sản, đó đều là quyết định lớn. Quyết định lớn thì không quyết trong một buổi nói chuyện. Về nhà ngủ một đêm. Hỏi người nhà. Hỏi người có kinh nghiệm. Tra cứu tên công ty. Một đêm suy nghĩ có thể cứu cả một đời.

Chuyện người đàn ông 38 tuổi trốn thoát được là chuyện may. Không phải ai cũng may như vậy. Có người bị nhốt nhiều tháng, nhiều năm. Có người gia đình phải bán nhà chuộc về. Có người không về được nữa. Mỗi lần đọc một chuyện như vậy, xin đừng chỉ thương cảm rồi lướt qua. Hãy lấy đó làm bài học cho mình và cho con cháu mình. Dạy con mình tin người, nhưng cũng dạy con mình biết hỏi, biết kiểm, biết nói không.

Bạn tốt là bạn giúp mình sáng suốt hơn, không phải bạn khiến mình mù quáng hơn. Người rủ mình đi làm mà giấu giếm, giục giã, bắt mình tin mù, người đó dù từng thân đến mấy, lúc đó cũng không còn là bạn nữa. Tin người, nhưng giữ trí tuệ cho mình. Đó là cách thương mình và thương cả người thân đang chờ mình ở nhà.

Nếu anh chị hoặc người thân đang bị rủ đi làm xa trong hoàn cảnh mập mờ, hoặc nghi ngờ ai đó đang bị giữ ở nước ngoài, xin đừng tự xử lý một mình. Hãy liên hệ công an địa phương, cơ quan ngoại giao, hoặc đường dây nóng hỗ trợ nạn nhân mua bán người để được hướng dẫn. Càng sớm càng tốt. Một cuộc gọi kịp thời có thể cứu một con người.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh) — trang 20, kệ 62-64
Bài liên quanNước muối sinh lý bị thu hồi: lòng tin cũng cần kiểm chứngNổi tiếng không bằng sạch: quán phở được Michelin vinh danh vẫn bị xử phạtGiảm giá tới 100%: mua vì cần, hay mua vì rẻ