🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Đời sống hôm nay

Bắt nạt trên mạng: vết thương không thấy máu, con giấu trong im lặng

Đời sống hôm nay · 7 phút đọc

Đầu tháng mười một này, báo Hà Nội Mới đăng một bài viết khiến nhiều cha mẹ phải dừng lại đọc kỹ: bảo vệ trẻ em trên không gian mạng không thể chỉ trông chờ vào gia đình. Theo thông tin UNICEF công bố trong Tháng hành động vì trẻ em năm hai nghìn hai mươi sáu, gần chín phần mười trẻ em Việt Nam từ mười hai đến mười bảy tuổi đang sử dụng internet. Tổng đài Quốc gia Bảo vệ trẻ em 111 cho biết, trong mười tháng đầu năm, tổng đài đã tiếp nhận hơn ba trăm nghìn cuộc gọi và can thiệp gần hai nghìn vụ trẻ em bị xâm hại, trong đó gần sáu mươi vụ liên quan đến môi trường mạng, tăng khoảng hai mươi phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Đáng lo hơn, gần sáu trong mười trẻ em từng gặp xâm hại có yếu tố công nghệ chọn cách im lặng. Các em không dám kể với cha mẹ, không dám kể với thầy cô. Có em bị bạn bè bắt nạt, đe dọa qua tin nhắn, bị tung ảnh, tung video lên mạng để chế giễu. Có em bị người lạ dụ dỗ, đe dọa, bắt giữ bí mật. Các em im lặng không phải vì không đau, mà vì sợ: sợ cha mẹ mắng, sợ thầy cô phạt, sợ bạn bè cười chê, sợ kể ra rồi mọi chuyện còn tệ hơn.

Bắt nạt trên mạng khác với bắt nạt ngoài đời ở một điểm rất tàn nhẫn: nó không có giờ tan học. Ngoài đời, bị bắt nạt ở trường thì về nhà còn được yên. Trên mạng, lời chế giễu theo con về tận phòng ngủ, hiện lên màn hình lúc nửa đêm, lan ra cho cả trường cùng xem chỉ trong vài phút. Một câu nói ác ý, một bức ảnh bị ghép, có thể theo đứa trẻ suốt nhiều năm, mỗi lần có người nhắc lại là vết thương lại rỉ máu.

Trong kinh điển có lời dạy: chớ nhìn lỗi người khác. Câu này nghe thì đơn giản, nhưng làm được không dễ. Con người ta có thói quen soi lỗi của người khác nhanh hơn soi lỗi của chính mình. Trên mạng, thói quen ấy càng dễ bùng phát, vì không ai thấy mặt ai, không ai phải chịu trách nhiệm ngay trước mắt người mình làm tổn thương. Một cái bấm nút chia sẻ, một câu bình luận hùa theo đám đông, tưởng là chuyện nhỏ, nhưng với đứa trẻ ở đầu bên kia màn hình, đó có thể là cả một đêm không ngủ được.

Cho nên, bài học đầu tiên cần dạy con không phải là cách tự vệ, mà là cách không làm tổn thương người khác. Dạy con rằng, trước khi gõ một câu chê bai ai đó lên mạng, hãy tưởng tượng nếu người ta viết câu ấy về mình, mình có chịu nổi không. Dạy con rằng, thấy bạn bị bắt nạt mà hùa theo thì cũng là bắt nạt, còn đứng ra bênh vực hoặc báo cho người lớn thì mới là dũng cảm. Một đứa trẻ biết thương người khác sẽ không bao giờ trở thành kẻ bắt nạt, và cũng ít khi trở thành nạn nhân im lặng.

Bài học thứ hai là dạy con dám kể. Cha mẹ cần để con hiểu một điều: bị bắt nạt không phải là lỗi của con, kể ra không phải là mách lẻo, mà là tự bảo vệ mình. Nhiều đứa trẻ im lặng vì sợ cha mẹ phản ứng thái quá: tịch thu điện thoại, đến trường làm ầm lên, cấm con dùng mạng. Cha mẹ hãy hứa với con rằng, khi con kể, cha mẹ sẽ lắng nghe hết câu chuyện trước khi làm bất cứ điều gì. Lắng nghe, không phán xét, không vội mắng, đó là cách duy nhất để con dám mở miệng lần sau.

Cũng cần dạy con những kỹ năng cụ thể: không chia sẻ hình ảnh riêng tư với người lạ, không giữ bí mật với người lớn khi có ai đó đe dọa, lưu lại bằng chứng khi bị bắt nạt, chặn và báo cáo tài khoản xấu. Và cha mẹ cần biết rằng, khi con gặp chuyện nghiêm trọng, có thể gọi đến Tổng đài Quốc gia Bảo vệ trẻ em 111 để được hỗ trợ. Đó là đường dây dành riêng cho trẻ em, hoạt động miễn phí.

Mạng xã hội không phải là chỗ xấu, nó chỉ là một cái chợ đông người. Trong chợ có người tốt, có kẻ xấu, có lời hay, có lời độc. Đứa trẻ bước vào chợ mà không ai dắt tay, không ai dạy cách nhận biết người xấu, thì sớm muộn cũng gặp chuyện. Trách nhiệm của người lớn không phải là cấm con ra chợ, mà là đi cùng con vài lần đầu, chỉ cho con đâu là chỗ nên đến, đâu là người nên tránh, và dặn con rằng, có chuyện gì thì chạy về với cha mẹ, cửa nhà luôn mở.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Bộ Bảo Tích 5 - số 321-373 (Đại Tạng Kinh Linh Sơn Pháp Bảo) — tr. 331
Bài liên quanChạy xe công nghệ: việc tạm thời, sao thành cả một đời?Ly hôn rồi vẫn ở chung một nhà: vì con, người lớn học cách buông oánNgày nào cũng như ngày nào: mắc kẹt trong vòng lặp mệt mỏi, thoát ra bằng một việc nhỏ