🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Đời sống hôm nay

Mẹ nói 'không cần về đâu' mà mắt vẫn ngóng ra ngõ: hiếu là một cuộc gọi đúng lúc

Đời sống hôm nay · 8 phút đọc

Chiều nào bà cũng ra ngõ đứng một lúc. Không phải để chờ ai cụ thể. Chỉ là đứng đó, nhìn con đường làng, nghe tiếng xe máy từ xa vọng lại, rồi lại quay vào nhà. Con trai bà đi làm ở thành phố, tháng nào cũng gửi tiền về, lễ Tết nào cũng gọi điện. Mỗi lần gọi, bà đều nói một câu quen thuộc: "Mẹ khỏe, các con cứ lo công việc đi, không cần về đâu." Nhưng cứ cuối tuần, nhìn nhà hàng xóm đông đủ con cháu, bà lại chạnh lòng. Câu nói "không cần về" đôi khi không có nghĩa là cha mẹ không mong con. Nó chỉ có nghĩa là cha mẹ không muốn làm phiền con mà thôi.

Câu chuyện đó vừa được nhắc lại trên báo Sức Khỏe và Đời Sống đầu tháng mười một này, trong bài viết về những người cha mẹ ở tuổi bảy mươi, ngoài miệng thì nói không cần con về, nhưng ngày nào cũng mong ngóng. Bài viết dẫn lời một chuyên gia tâm lý: điều khiến cha mẹ tổn thương nhất đôi khi không phải là việc con cái không về, mà là cảm giác mình không còn được nhớ đến, không còn là ưu tiên trong cuộc sống của các con. Ở tuổi bảy mươi trở đi, sức khỏe giảm sút, bạn bè cùng thế hệ ít dần, công việc không còn, vai trò trong gia đình cũng thay đổi. Những niềm vui từng gắn với việc đi làm, chăm sóc con cái, đóng góp cho gia đình, giờ không còn như trước. Những cuộc gọi và những lần con cháu trở về dần trở thành niềm vui được mong đợi nhất.

Đó không phải là chuyện của riêng một gia đình. Theo thống kê được nhắc lại trên báo chí gần đây, Việt Nam hiện có khoảng 4,3 triệu người cao tuổi sống một mình hoặc chỉ sống cùng trẻ em dưới 15 tuổi. Con số này nói lên một sự thật: rất nhiều cha mẹ già đang sống những ngày tháng lặng lẽ, trong những ngôi nhà mà tiếng người đã thưa dần. Họ không kêu ca, không trách móc. Họ chỉ lặng lẽ chờ đợi, như người đứng ở ngõ chiều nào cũng vậy.

Nhưng câu chuyện này cũng cần được nhìn từ phía người con. Thế hệ con cái hôm nay, nhất là những người ở độ tuổi ba mươi, bốn mươi, đang bị kẹp ở giữa: vừa phải nuôi con nhỏ, vừa phải lo cho cha mẹ già, vừa phải duy trì công việc trong một thời buổi mà chi phí nhà ở, giáo dục, y tế đều tăng lên. Có những cặp vợ chồng trẻ sống trong căn hộ chung cư giữa thành phố lớn, ông bà ở quê, mà cả hai vợ chồng đều đi làm cả ngày, không có ai phụ chăm con. Không phải họ không thương cha mẹ. Mà là họ đang chạy hết sức mình mà vẫn thấy không đủ. Cho nên, khi nói về hiếu đạo, đừng chỉ trách người con vô tâm. Hãy nhìn cả hai phía, và tìm một cách để thương nhau mà không làm khổ nhau.

Hạnh Phúc Kinh, một bài kinh ngắn mà người Việt mình quen gọi là Kinh Hạnh Phúc, đã dạy rất rõ về việc phụng sự cha mẹ. Trong kinh, khi được hỏi sự cung phụng cha mẹ phải làm bằng cách nào, câu trả lời là năm điều: nuôi nấng cha mẹ, lo ăn mặc cho ngài khi đau yếu; giúp đỡ làm các công việc của cha mẹ, dù mình có việc riêng cũng nên gác lại mà làm; giữ gìn gia tộc của cha mẹ cho bền lâu; sống xứng đáng để thừa hưởng những gì cha mẹ để lại; và khi cha mẹ qua đời rồi, nên làm phước bố thí để hồi hướng. Làm được như năm điều này thì gọi là phụng sự cha mẹ. Nói bằng lời thường, hiếu không phải là một cảm xúc mơ hồ. Hiếu là những việc làm cụ thể, làm đều đặn, làm trong đời sống hàng ngày.

Mà trong năm điều ấy, có một điều mà người con đi làm xa dễ làm nhất, mà cũng dễ quên nhất: đó là sự hiện diện. Không phải lúc nào cũng phải về quê mới gọi là hiếu. Một cuộc gọi đều đặn mỗi tối, một cuộc gọi video vào cuối tuần, một ngày cố định trong tháng để cả nhà gặp nhau, cũng là hiếu. Điều cha mẹ cần không phải là những món quà đắt tiền, mà là cảm giác mình vẫn còn một vị trí quan trọng trong đời sống của con. Một câu hỏi thăm đúng lúc, một lần lắng nghe cha kể chuyện ngày xưa mà không vội vàng, đôi khi quý hơn cả một khoản tiền gửi về.

Và cũng xin nhắn với những người cha mẹ đang ở tuổi xế chiều: đừng để niềm vui của mình chỉ còn là chờ con cháu. Hãy mở rộng đời sống của mình ra: tham gia một câu lạc bộ, đi bộ buổi sáng cùng hàng xóm, học một thứ gì mới, làm một việc gì có ích cho xóm làng. Khi đời sống của mình có nhiều niềm vui, thì nỗi chờ đợi sẽ nhẹ đi, và những lần con về thăm sẽ trở thành niềm vui thêm vào, chứ không phải là niềm vui duy nhất để bám víu.

Hiếu đạo, suy cho cùng, là một sợi dây hai đầu. Một đầu là người con nhớ về cha mẹ. Một đầu là cha mẹ thương con mà không làm con nặng lòng. Khi cả hai đầu đều biết nghĩ cho nhau, thì dù ở xa nhau bao nhiêu, sợi dây ấy vẫn không đứt. Và chiều nào đó, khi bà ra ngõ đứng chờ, có thể bà sẽ không phải chờ lâu nữa. Vì con trai bà đã hẹn: tối nay bảy giờ, cả nhà gọi video cho nhau. Chỉ vậy thôi, mà đủ ấm cả một buổi chiều.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Hạnh Phúc Kinh [Mangala Sutta] (HT Giới Nghiêm Thitasīlo) — tr. 25–26
Bài liên quanMột cú chạm vay app, một vòng xoáy nợ: gỡ cờ bạc bằng cờ bạc chỉ lún sâu hơnĐi chữa lành về mà lòng vẫn chưa lành: trốn chạy hay đối diện?Ăn chay thành buổi hẹn hò của giới trẻ: nhẹ bụng rồi, lòng có nhẹ theo?