Vừa qua đợt sale 11.11, điện thoại của ai cũng đầy ắp tin nhắn: voucher giảm chín mươi phần trăm, hoàn tiền tri ân, nhận quà miễn phí chỉ cần bấm vào link. Mua sắm thì vui, nhưng chen trong những lời mời ấy có không ít cái bẫy đã giăng sẵn.
Chuyên gia an ninh mạng Hiếu PC vừa cảnh báo ngay trước thềm 11.11: kẻ gian lợi dụng đúng lúc người mua đặt hàng dồn dập, giao dịch liên tục trên nhiều nền tảng để ra tay. Bốn chiếc bẫy thường gặp nhất là tin nhắn nhận voucher, quà tri ân hoặc hoàn tiền kèm yêu cầu thao tác gấp; lời mời làm cộng tác viên chốt đơn hưởng hoa hồng cao; đường link giả mạo thương hiệu; và cuộc gọi mạo danh công an, nhà mạng để thao túng tâm lý.
Con số phía sau những cảnh báo này không nhỏ. Theo thống kê từ Bộ Công an, trong chín tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận một nghìn tám trăm vụ việc lừa đảo trực tuyến, gây thiệt hại hàng nghìn tỉ đồng. Hệ thống giám sát của Ngân hàng Nhà nước phát hiện hơn sáu trăm sáu mươi tám nghìn tài khoản ngân hàng và ví điện tử có dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến gian lận, lừa đảo. Số website giả mạo thương hiệu trong quý ba cũng tăng một trăm năm mươi sáu phần trăm so với cùng kỳ năm trước.
Có một câu chuyện được báo chí nêu lại: một chị ở Phú Thọ thấy người ta rao bán quần áo thanh lý giá rẻ qua mạng xã hội, ham rẻ nên chuyển tiền đặt mua, rồi mất trắng. Lại có người nhận cuộc gọi tự xưng là công an, bị dọa dẫm qua tin nhắn, phải chạy ra ngân hàng rút hơn hai trăm triệu đồng tiền tiết kiệm, may mà công an xã kịp thời ngăn lại. Mỗi vụ một kiểu, nhưng điểm chung chỉ có một: kẻ lừa đánh trúng vào lúc lòng mình đang vội, đang ham.
Kinh Pháp Cú có câu: tham dục buông thả, phát triển phi pháp, không biết lúc thịnh lúc suy, mạng sống thì vô thường. Nói bằng lời thường thì thế này: lòng tham một khi đã buông thả, nó không còn biết đâu là đủ, đâu là nguy. Kẻ lừa không tạo ra lòng tham trong mình. Nó chỉ gõ đúng cánh cửa lòng tham đang mở sẵn: ham món hời, ham tiền hoàn lại, ham việc nhẹ mà lương cao.
Cho nên cách phòng thân không phải là sợ hết mọi thứ trên mạng, mà là tập cho mình một thói quen: dừng lại một nhịp trước khi bấm. Voucher thật không bao giờ bắt mình thao tác gấp trong vài phút. Hoàn tiền thật không bao giờ yêu cầu cung cấp mật khẩu hay mã xác thực. Việc làm thật không bao giờ bắt người lao động nộp tiền trước mới được nhận việc. Ngân hàng thật và công an thật không bao giờ gọi điện đòi thông tin tài khoản qua tin nhắn.
Trước khi chuyển tiền, hãy tự hỏi ba câu. Thứ nhất, người này là ai, mình có kiểm chứng được qua kênh chính thức không. Thứ hai, vì sao họ giục mình gấp như vậy. Thứ ba, nếu đây là món hời thật, vì sao nó lại tìm đến đúng mình, đúng lúc này. Ba câu hỏi ấy chỉ mất một phút, nhưng có thể giữ lại cả số tiền dành dụm nhiều năm.
Nếu không may đã bấm vào link lạ hay đã chuyển tiền, đừng giấu vì xấu hổ. Hãy gọi ngay cho ngân hàng qua số điện thoại chính thức để khóa tài khoản, rồi trình báo công an. Càng báo sớm, cơ hội ngăn dòng tiền càng lớn.
Mất tiền đã khổ, nhưng đừng để mất thêm lòng tin vào những người tốt quanh mình. Trên đời vẫn có người bán hàng tử tế, vẫn có việc làm đàng hoàng. Chỉ cần mình tỉnh táo hơn một chút, cái bẫy có giăng khéo đến đâu cũng khó mà sập xuống được.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư