Tin nhắn đến: “Em đây, em đổi số mới rồi. Anh chuyển gấp giúp em hai mươi triệu, em đang kẹt lắm, lát em trả.” Ảnh đại diện quen thuộc. Cách xưng hô quen thuộc. Chỉ có số điện thoại là lạ. Tay mình đã đặt lên nút chuyển tiền thì chợt khựng lại: sao hôm nay em nhắn tin khác mọi khi thế?
Đó là chiêu giả danh người thân vay tiền qua Viber, Zalo đang lan khắp các nhóm cảnh báo. Có người đã mất một trăm sáu mươi triệu đồng chỉ vì một tin nhắn như vậy. Kẻ xấu lấy ảnh thật, tên thật, thậm chí bắt chước được giọng nói của người thân, rồi dựng lên một tình huống gấp gáp để mình không kịp suy nghĩ. Tình huống càng gấp, mình càng dễ chuyển.
Kinh Kalama dạy một câu mà càng ngày càng thấy đúng: khi nghe một điều gì, các ngươi chớ vội bác bỏ, cũng chớ vội tin ngay. Dịch ra lời thường: nghe thì cứ nghe, nhưng đừng vội tin, cũng đừng vội làm theo. Một tin nhắn, dù nhìn giống người thân đến mấy, vẫn chỉ là một tin nhắn. Nó chưa phải là người thân.
Cách phòng thân đơn giản nhất chỉ là một cuộc gọi lại. Gọi đúng số cũ của người thân, số mình đã lưu từ lâu. Gọi video để thấy mặt nhau. Hỏi một câu chỉ người trong nhà mới biết. Người thân thật sẽ không bao giờ giận vì mình cẩn thận. Chỉ có kẻ giả mạo mới sợ mình xác minh. Ngại “mất lòng” một phút có thể mất cả trăm triệu, còn cẩn thận một phút thì chẳng mất gì.
Cũng đừng quên rằng cảm giác gấp gáp chính là một phần của cái bẫy. Người thân thật gặp khó khăn thì cũng mong mình giúp nhanh, nhưng họ sẽ hiểu nếu mình nói: “Đợi anh gọi lại xác nhận một chút.” Kẻ lừa thì không cho mình thời gian đó. Chúng giục liên tục: chuyển ngay, đừng nói với ai, đừng gọi lại. Cứ thấy ai giục mình chuyển tiền mà cấm mình xác minh, thì đó là dấu hiệu rõ nhất để dừng lại.
Kinh Pháp Cú mở đầu bằng câu: tâm dẫn đầu các pháp. Tâm mình đang thương người thân, đang lo cho người thân, thì tay mình rất dễ làm theo lòng thương đó mà không kịp nhìn kỹ. Thương là đúng, nhưng thương cũng cần tỉnh. Tỉnh không làm mất đi lòng thương, tỉnh chỉ giúp lòng thương của mình đến đúng người thật.
Có một chi tiết nữa đáng để ý: kẻ giả mạo thường chọn lúc người thân thật đang bận hoặc không tiện nghe máy, ví dụ giờ làm việc, giờ học, lúc đi công tác. Chúng nhắn tin dồn dập để mình không có thời gian kiểm tra chéo. Cho nên quy tắc vàng là: tin nhắn càng gấp thì mình càng phải chậm lại. Chậm lại không có nghĩa là không giúp người thân. Chậm lại chỉ có nghĩa là mình giúp đúng người. Hãy đặt ra một quy ước trong gia đình từ hôm nay: khi vay mượn tiền qua mạng, cả nhà chỉ dùng một cách duy nhất đã thống nhất trước, ví dụ gọi video trực tiếp, hoặc nhắn qua đúng số cũ đã lưu. Bất cứ tin nhắn nào đi chệch khỏi quy ước đó, dù nhìn giống đến mấy, cũng phải xác minh lại. Quy ước này nói một lần, nhớ cả đời, mà kẻ xấu thì không bao giờ biết được.
Nếu đã lỡ chuyển tiền, hãy báo ngay cho ngân hàng để kịp phong tỏa và báo công an, giữ lại toàn bộ đoạn chat và biên lai làm bằng chứng. Đừng vì xấu hổ mà im lặng, vì im lặng chỉ giúp kẻ xấu tiếp tục lừa người khác. Và hãy kể lại câu chuyện cho người thân, bạn bè cùng nghe. Một người cẩn thận sẽ cứu được nhiều người.
Một cuộc gọi lại mất chưa đến một phút. Nhưng một phút đó có thể giữ lại số tiền cả nhà dành dụm nhiều tháng. Trước khi chuyển tiền cho người thân, gọi lại một cuộc đã. Người thân thật vẫn ở đó, vẫn chờ mình.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư