Mùa lũ về, mạng xã hội đầy những lời kêu gọi quyên góp. Người này đăng số tài khoản xin ủng hộ bà con vùng lũ. Người kia livestream bán hàng gây quỹ. Nhóm nọ kêu gọi quần áo cũ, mì tôm, nước sạch. Lòng tốt thì nhiều, nhưng không phải lời kêu gọi nào cũng thật. Có những tài khoản giả mạo, lấy ảnh lũ lụt từ năm trước đăng lại, rồi xin tiền về túi mình. Người cho thì tưởng mình giúp được bà con, thật ra tiền không đến được tay ai cần.
Cho đi là việc tốt, nhưng cho đi cũng cần trí tuệ. Kinh Pháp Cú có câu: kẻ keo kiết không sanh thiên, kẻ ngu ghét bố thí, người trí thích bố thí, đời sau được hưởng quả lành. Người trí ở đây không chỉ là người chịu cho đi, mà là người cho đi một cách sáng suốt. Cho đúng người, đúng lúc, đúng thứ người ta thật sự cần. Cho sai chỗ, lòng tốt của mình có thể trở thành lãng phí, thậm chí thành cái cớ cho kẻ xấu trục lợi.
Sách Mười Điều Thiện giảng rõ: đem tiền của, phương tiện của mình để giúp đỡ cho chúng sanh được an vui, ấm no, đó là sự bố thí đáng làm. Nghĩa là bố thí không đo bằng số tiền mình cho, mà đo bằng việc người nhận có thật sự được an vui, ấm no hay không. Mùa lũ, bà con cần nhất là gì? Có lúc là nước sạch và lương khô để qua đêm. Có lúc là tiền mặt để mua lại đồ dùng sau lũ. Có lúc là thuốc men, là quần áo khô cho trẻ con. Cho đúng nhu cầu thì một gói nhỏ cũng quý. Cho sai nhu cầu, hàng tấn đồ cứu trợ có thể chất đống mà không ai dùng được.
Cho nên trước khi chuyển tiền cho một lời kêu gọi, hãy dừng lại và kiểm tra ba điều. Một, người kêu gọi là ai, có phải tổ chức uy tín, chính quyền địa phương, hay người thật mà mình biết rõ không. Hai, họ có công khai việc thu chi, có báo cáo số tiền đã nhận và đã trao đi như thế nào không. Ba, bà con vùng lũ thật sự đang cần thứ mình sắp gửi hay không. Chỉ cần hỏi ba câu này, mình đã loại được phần lớn những lời kêu gọi giả mạo.
Ngoài tiền bạc, còn một cách cho đi mà nhiều người quên mất: cho đi bằng thời gian và công sức. Đến tận nơi dọn bùn sau lũ, nấu một nồi cơm cho đội cứu hộ, chở giúp bà con vài chuyến xe. Những việc đó không lên được bảng thống kê quyên góp, nhưng bà con nhớ rất lâu. Và còn một điều nữa: đừng quay phim, chụp ảnh người nhận cứu trợ để khoe lên mạng. Người ta đang lúc khó khăn nhất, mình giúp họ là để họ bớt khổ, không phải để mình có thêm lượt xem. Lòng tốt thật không cần ồn ào. Cũng đừng so sánh mình cho nhiều hay ít với người khác. Mỗi người giúp theo sức của mình, một gói mì cũng quý, một ngày công cũng quý, miễn là đến đúng tay người cần.
Nếu bạn muốn giúp mà không biết bắt đầu từ đâu, hãy đi qua những kênh chính thức: Mặt trận Tổ quốc, Hội Chữ thập đỏ, chính quyền địa phương nơi có lũ, hoặc các tổ chức từ thiện có uy tín lâu năm. Những kênh này có người thật chịu trách nhiệm, có báo cáo minh bạch, và quan trọng nhất là họ biết bà con đang cần gì vào lúc này. Cho qua kênh uy tín thì chậm hơn một chút, nhưng chắc chắn tiền của mình đến đúng tay người cần.
Lòng tốt là hạt giống quý. Nhưng hạt giống cũng cần được gieo đúng đất, đúng lúc, thì mới nảy mầm. Cho đi bằng cả trái tim và cả trí tuệ, đó mới là bố thí trọn vẹn, và đó cũng là cách để lòng tốt của mình đi được xa nhất, đến đúng tay người đang cần nhất.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư