🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Đời sống hôm nay

Một câu bình luận ác ý trên mạng: khẩu nghiệp thời 4.0

Đời sống hôm nay · 6 phút đọc

Một câu bình luận ác ý trên mạng, viết ra chỉ mất năm giây. Nhưng người nhận nó có thể nhớ cả tuần, cả tháng. Có người mất ngủ vì một dòng chữ của kẻ lạ. Có người xóa bài, khóa trang, rồi không dám đăng gì nữa. Chỉ một câu thôi, mà sức nặng của nó lớn hơn người viết tưởng rất nhiều.

Dạo này, bình luận cay độc trên mạng xã hội được bàn tới rất nhiều. Dưới mỗi bài đăng, mỗi video, luôn có những lời chê bai, mỉa mai, thậm chí chửi rủa người mà mình chưa từng gặp. Có người viết cho vui, cho hả giận, rồi quên ngay. Nhưng người bị viết tới thì không quên được. Họ đọc đi đọc lại, tự hỏi mình đã làm gì sai.

Vì sao người ta dễ ác trên mạng hơn ngoài đời. Vì ngoài đời, mình nhìn thấy mặt người đối diện, thấy họ buồn, thấy họ khóc, nên mình chùn lại. Còn trên mạng, trước mặt mình chỉ là một cái tên, một tấm ảnh đại diện. Mình gõ xong, bấm gửi, rồi đi làm việc khác, không thấy được nỗi đau mình vừa gây ra. Khoảng cách ấy làm lòng người lạnh đi lúc nào không hay.

Nhà Phật gọi đó là khẩu nghiệp. Nghiệp từ lời nói. Thuộc về khẩu nghiệp là những lời nói thô, có bốn cách cần tránh. Thứ nhất là không nói dối, không nói sai sự thật. Thứ hai là không nói lời thêu dệt, thêm bớt để hại người. Thứ ba là không nói lời hai lưỡi, đâm thọc cho người ta ghét nhau. Thứ tư là không nói lời ác, lời thô tục làm người khác đau. Bốn điều ấy, nghe thì cũ, mà đặt vào thời mạng xã hội thì mới nguyên.

Trong Bát Chánh Đạo, có một chi phần gọi là chánh ngữ, tức là lời nói đúng đắn. Chánh ngữ không chỉ là nói thật, mà còn là nói đúng lúc, đúng chỗ, với tâm từ. Một lời thật nhưng nói ra để làm nhục người khác thì không phải là chánh ngữ. Một lời góp ý mà khiến người ta muốn bỏ cuộc thì cần xem lại cách nói của mình.

Lời nói là nhân, khổ đau của người khác là quả. Người viết một câu ác ý có thể nghĩ mình chỉ đùa. Nhưng cái nhân ấy đã gieo rồi. Nó đi vào lòng người đọc, thành một vết xước. Nhiều vết xước gộp lại, có người trầm cảm, có người không dám sống thật với mình nữa. Không ai gõ một câu bình luận mà nghĩ tới hậu quả ấy. Nhưng hậu quả ấy là thật.

Vậy trước khi gõ, mình làm gì. Nhà Phật dạy, sau khi phản tỉnh nhiều lần, hãy hành khẩu nghiệp. Nói theo lời thường, trước khi nói, hãy nghĩ ba lần. Lần một: điều mình sắp nói có đúng không. Lần hai: nói ra có giúp được gì không, hay chỉ để thỏa cơn giận của mình. Lần ba: nếu người ta nói câu ấy với mình, mình có chịu nổi không. Ba lần nghĩ ấy chỉ mất mười giây, nhưng có thể cứu một người khỏi một đêm mất ngủ.

Nếu bạn là người từng bị bình luận ác ý làm tổn thương, xin nhớ điều này: lời nói của họ nói về họ nhiều hơn nói về bạn. Người đủ đầy trong lòng thì ít khi đi làm đau người khác. Bạn không cần phải đáp trả. Bạn có quyền chặn, quyền xóa, quyền rời khỏi nơi làm mình đau. Giữ lòng mình yên quan trọng hơn thắng một cuộc cãi vã trên mạng.

Còn nếu bạn từng lỡ viết một câu ác ý, cũng không sao. Ai cũng có lúc nóng giận, lỡ lời. Biết mình sai rồi sửa, lần sau gõ chậm lại một chút, thế đã là tốt. Xóa đi câu ác ý cũ, gửi một lời xin lỗi nếu có thể. Lời nói đã gieo thì không lấy lại được, nhưng mình có thể gieo những lời lành khác để bù lại.

Mạng xã hội là nơi người ta gặp nhau mỗi ngày, dù chưa từng gặp mặt. Một câu bình luận có thể là một nhát dao, cũng có thể là một bàn tay chìa ra. Chọn nói lời nào, là chọn mình là người ra sao. Chánh ngữ bắt đầu từ một thói quen nhỏ: trước khi bấm gửi, dừng lại một nhịp, và hỏi mình, câu này có làm ai đau không.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật giáo tóm lược — “Khẩu Nghiệp: Thuộc về khẩu nghiệp là những lời nói thô, có 4 cách: a) Không nói dối” (phap017.htm, tr. 1)
• Kinh Chuyển Pháp Luân — Bát Chánh Đạo, trong đó có Chánh Ngữ (phap002.htm, tr. 1)
• Nếp sống đạo — “sau khi phản tỉnh nhiều lần, hãy hành khẩu nghiệp” (phap034.htm, tr. 1)
Bài liên quanLàm từ thiện để quay clip: phước ở đâuCuối năm nhìn lương thưởng người ta, lòng mình nặng trĩuBỏ phố về quê: trốn chạy hay tìm về